E' morto Marco Pantani

E' morto Pantani stond er zondagochtend op de website van de Gazetta dello Sport. Pantani is dood. De wielrenner Marco Pantani leeft niet meer, hij is dood....

En het was nog wel zo'n vrolijk kereltje toen ik 'm in 1994 aan de hand van Chiappucci de Tour zag binnenkomen. Een schriel klimmertje uit de jaren vijftig, volkomen misplaatst naast de krachtpatsers die het peloton beheersten.

Maar onbekommerd viel Pantani in de bergen de onaantastbare Miguel Indurain aan en blies zo nog een beetje leven in een doodsaaie wedstrijd. Het waren vaak een beetje dommige aanvallen – eigenlijk de allermooiste. Hij werd ervoor beloond met de derde plek en heroïsche verhalen in alle kranten – en was op slag beroemd met zijn kale kop.

De klimmer is in het wielrennen altijd populairder geweest dan de tijdrijder. De klimmer is een romanticus, de tijdrijder een rationalist. De klimmer toont het volk zijn lijden, de tijdrijder is een stoïcijn. De klimmer valt aan, de tijdrijder verdedigt. De klimmer verliest meestal, de tijdrijder wint. Indurain was groot en Pantani klein.

Het is nog niet eens tien jaar geleden dat hij arriveerde op het grote toneel, en nu is hij alweer dood. Alles gaat snel in de sport, maar met Pantani ging het wel heel rap. In vijf jaar naar de absolute top – de Tourzege van 1998 – en daarna de razendsnelle val.

Wielrennen is rock 'n roll – er zijn in die sport altijd jonge doden te betreuren geweest. De Tourwinnaar van 1906 legde in januari 1907 het erelint voor zich op de vloer en daarna hing René Pottier zich op aan de deurklink.

Marco Pantani won in 1998 tragisch genoeg niet de Tour de France, maar de Tour Dopage. Hij werd in 1992 prof in een sport waarin Epo juist aan een succesvolle opmars was begonnen. Pantani was van meet af aan een verdachte – tot de hypocriete fatsoensrakkers in 1999 hun gelijk haalden en hem triomfantelijk opknoopten aan de hoogste boom.

De tragische held past bij het wielrennen, meer dan bij hockey of zwemmen. In de historie van het korfbal ontbreekt de Icarus-mythe van de vlucht naar de zon en de dodelijke val – in het wielrennen bestaat hij in talloze varianten. De genadeloosheid van de sport trekt karakters aan die het risico adoreren – zoiets moet het zijn. De renner kijkt verlangend uit naar de top van de berg en stort zich daarna met evenveel genoegen weer naar beneden.

Lieve man trouwens, Marco Pantani. Op een zondag in mei 2002 stond hij op de Vismarkt in Groningen, voor de eerste etappe van de Giro d'Italia. Zijn einde naderde, maar hij was nog wel Marco Pantani, het leuke Olifantje met de flaporen. Mijn dochter Hannah (11) hield aan die dag één handtekening over, een duidelijk leesbare, met aandacht gezette krabbel: M. Pantani.

Als je de foto's bekijkt die door de jaren heen van hem zijn gemaakt, zie je een opmerkelijke verandering ná juni 1999, toen hij met een te hoge hematocrietwaarde uit de Giro werd verwijderd. Van een zelfverzekerde flierefluiter die de wereld uitlacht, verandert hij in een argwanend kijkende man die erachter is gekomen dat de wereld wraak neemt op flierefluiters. De argeloze held Marco Pantani stierf al vijf jaar geleden; alle illusies verdorden in de zomer van 1999.

Vorig jaar werd hij nog veertiende in de Giro, maar dat moet met een fikse dosis moed der wanhoop zijn geweest – daarop wordt niet gecontroleerd.

Zondagochtend kreeg ik een mailtje van mijn vriend Guus van Holland, chef-sport van NRC Handelsblad. 'Arme Marco', stond er.

'Arme wielersport. Arme sport. Wanneer houdt het op, die waanzin, die ellendige geldverslindende topsport, die onbegrijpelijke prestatiesamenleving waarin de blinde wil om de beste te worden onvermijdelijk leidt tot het einde van elk zinnig besef? Marco is alweer een slachtoffer van die onophoudelijke onzin die topsport heet. Stop ermee!'

We mogen er niet mee stoppen. Tegenover de waanzin staat de schoonheid, tegenover de onzin het waardevolle – zoals bij alles in het leven. Marco Pantani is dood en over twee weken is de Omloop Het Volk – ik verheug me er nu al op. Dat klinkt cynisch, maar het is een teken van hoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden