Dubbeldam, de paardenluisteraar

Paardensport EK

Het kon met Zenith, wist Jeroen Dubbeldam. Het dier heeft veel talent, maar het moet niet in paniek raken. De perfectionist deed precies wat nodig was om Zenith rustig en scherp te krijgen.

Jeroen Dubbeldam laat zich toejuichen na het behalen van de Europese titel in Aken. Foto epa

Er zijn paarden die springen op karakter, paarden die springen op kracht en paarden als Zenith, het dier dat zondagavond in Aken samen met ruiter Jeroen Dubbeldam Europees kampioen werd. Zenith staat bekend als hoog sensibel - dat is uiterst lastig en indrukwekkend tegelijk.

Geen paard liet zondag in Aken zo lang op zich wachten als Zenith. Hij steigerde, hij bokte en maakte het betreden van het grote stadion tijdens de eerste omloop voor Dubbeldam tot lastigste hindernis van het toernooi. Een paard is een vluchtdier, dat de uitgang zoekt in geval van stress. En Zenith hád spanning, opgedaan eerder in de week, door het applaus voor een Duitse voorganger. Pas in het stadion hervindt hij zijn kalmte.

Paarden vergeten na een paar weken, maar niet al na een paar dagen. Bondscoach Rob Ehrens: 'Het enige wat je dan kunt doen is rustig blijven en niet in paniek raken.' Dat was precies wat Dubbeldam deed. Aan ervaring bij de 42-jarige ruiter geen gebrek. In 2000 werd hij olympisch kampioen, vorig jaar wereldkampioen. Hij weet: de manier om dergelijke paarden te trainen is door consequent te zijn.

Dubbeldam is een perfectionist. Liever tien keer een makkelijke oefening tot in perfectie herhalen dan te vroeg een niveau omhoog. Concessies doet hij niet. In Zenith zag hij al vroeg een talent. 'Ik wist dat hij goed kon springen. Het probleem zat in de controle. Maar door de jaren heen werd hij meer ervaren en meer relaxed', zegt Dubbeldam. Ehrens: 'De kracht van een goede ruiter is de harmonie met een paard te vinden. Daar is Jeroen heel goed in.'

Zo bleek ook zondag. Om moeilijk gedrag voor de laatste, beslissende omloop te voorkomen verscheen Dubbeldam eerder in de ring dan bij zijn voorgaande optredens en reed hij in draf naar binnen in plaats van stapvoets. 'Ik dacht: ik kan maar beter voor het applaus binnen zijn. Dat bleek een goed plan', zei hij na afloop, de opluchting duidelijk op zijn gezicht.

Jeroen Dubbeldam en Zenith in actie in de finale in Aken. Foto anp

Elektriciteit

Groot voordeel van een hoog sensibel paard is dat het dier beschikt over veel 'elektriciteit', zoals dat in de paardenwereld wordt genoemd. Zulke paarden reageren uiterst snel, explosief. Toeschouwers waarderen deze eigenschap vanuit esthetisch oogpunt het hoogst. Als zo'n paard eenmaal rustig is, lijken oefeningen moeiteloos te gaan. Zondag trok Zenith met gemak zijn benen in bij zijn vlucht over de hindernissen.

Die gevoeligheid van Zenith kwam een jaar geleden ook op een andere manier van pas. In Caen, bij de Wereldruiterspelen (ook wel WK genoemd), won Dubbeldam de wereldtitel bij het rijden op vier verschillende paarden: op Zenith en op de paarden van drie van zijn grootste concurrenten. Die uitruil is traditie in het springen bij het mondiale kampioenschap. Door de hoge sensibiliteit van Zenith wisten de concurrenten van Dubbeldam destijds niet wat ze meemaakten.

De naam van de Wereldruiterspelen zegt het al: hier staat de ruiter centraal. Bij de EK gaat het echter om de combinatie paard en ruiter. Ehrens roemt de twee-eenheid die Dubbeldam en zijn paard vormen. 'Ze weten precies wat ze aan elkaar hebben.' De ruiter noemt het anders: 'Wij geloven in elkaar.'

Voor Zenith is dit pas zijn tweede jaar op het hoogste internationale niveau, daarom waren de verwachtingen van Dubbeldam in eerste instantie laag. 'Een jaar geleden gingen we na de Wereldruiterspelen met twee keer goud naar huis. Vaak zie je dat een paard het na een succesvol jaar even zwaar heeft. Daarom is het nu zo ongelooflijk wat hij doet. Ik heb er geen andere woorden voor.

'De Europese titel was de enige die ontbrak op mijn palmares', zei Dubbeldam. Vooraf werd hij daar veelvuldig op gewezen, zei de ruiter. 'Maar ik wist dat Aken een van de lastigste plekken was, met heel goede ruiters en heel goede paarden. Een EK-titel winnen was een droom.'

Jeroen Dubbeldam, Europees kampioen springruiters. Foto anp
Dubbeldam en Zenith. Foto anp

Ehrens: 'De weg naar de top is niet voor niets zo lang, een goede combinatie vraagt tijd. Jeroen is nu drie jaar met Zenith bezig en hij is op de goede weg, dat resulteert in twee keer WK- en twee keer EK-goud.' Wat betekent dat voor volgend jaar? Olympisch kampioen werd Dubbeldam al in Sydney. Dubbeldam is nog lang niet met Rio bezig. 'Volgend jaar is nog ver weg.'

Zenith is te vergelijken met Undercover, het dressuurpaard van de Nederlandse ruiter Edward Gal, dat een week eerder door spanning op zijn lip beet en wegens het bloedspoor werd gediskwalificeerd. De twee uiterst sensibele paarden zijn momenteel Nederlands belangrijkste troeven op internationaal niveau. Voor beiden geldt: veel hangt af van het geluid dat in een stadion wordt geproduceerd.

Hoe het stadion in Rio er tijdens de Olympische Spelen precies uitziet is bij technisch directeur Maarten van der Heijden nog niet bekend. De paardenevenementen vinden plaats op een militaire kazerne. Maar een zekerheid die het Nederlands team alvast heeft: in Rio kan tijdens prijsuitreikingen gebruik worden gemaakt van een reservepaard. Het zogenaamde huldigingspaard.

Gal heeft een paard van niveau; dat gaat mee naar Rio en zal bij een eventuele prijsuitreiking worden gebruikt. Dubbeldam kan indien nodig waarschijnlijk een paard lenen van een concurrent, zoals hij zaterdag in Aken uit voorzorg bij de prijsuitreiking van de landenwedstrijd ook deed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.