Dragen echte leiders de aanvoerdersband?

Met een sip gezicht nam John Heitinga begin november vorig jaar plaats op de tribune van Willem II. Ajax-trainer Ronald Koeman had de international gepasseerd voor de cruciale competitiewedstrijd....

Gisteren was diezelfde Heitinga aanvoerder in de uitwedstrijd tegen FC Utrecht, na twee maanden reserve te zijn geweest.

Patrick Paauwe droeg de aanvoerdersband bij Feyenoord in de eerste competitiehelft. Dat leek een logische keuze, aangezien de verdediger begon aan zijn zevende dienstjaar in de Kuip. Hij presteerde ondermaats, maar werd door coach Ruud Gullit gehandhaafd in de basis.

In de winterstop haalde Feyenoord de Amerikaan Gibbs en de Braziliaan Bahia voor Paauwe's positie. Hij mag nu uitzien naar een andere club. Zijn vervanger is Bart Goor, die dit seizoen debuteert in Rotterdam-Zuid.

José Fortes Rodriguez was de onbetwiste aanvoerder van AZ, vorig seizoen. Hij was de leider van de defensie die niet ter discussie stond. In de zomer kocht de club Joris Mathijsen van Willem II. Fortes Rodrigues werd wisselspeler en is na een conflict met trainer Co Adriaanse vertrokken naar RBC.

Wat is dat toch met trainers en de aanvoerders die zij aanwijzen. Kiezen zij bewust voor sterke leiders, spelers die als autoriteit in de groep gelden? Of is die band aan devaluatie onderhevig, bij gebrek aan echte leiders in het elftal?

Wie bovengenoemde gevallen als maatstaf hanteert is geneigd het laatste te denken. Trainers hebben moeite een speler in hun selectie te vinden die door iedereen wordt geaccepteerd als captain. En spelers bedanken graag voor de eer en willen liever 'gewoon lekker ballen', zoals Rafael van der Vaart bij Ajax.

'Er is een gebrek aan leiderschap. En bij Ajax ben je dan al snel klaar', zegt oud-international Arnold Mühren. 'Heitinga moet natuurlijk wel een vaste waarde zijn om als aanvoerder in het veld te komen. Twee weken wel in de basis, dan weer twee weken niet. Dat kan eigenlijk niet.'

Waarna de trainer van Ajax C2 eens in zijn geheugen graaft naar de aanvoerders die hij in zijn loopbaan meemaakte. Johan Cruijff bij Ajax, Ray Wilkins bij Manchester United, Epi Drost bij FC Twente en Mick Mills bij Ipswich Town.

'Hans Vonk zou het vanwege zijn rust, ervaring en uitstraling kunnen zijn bij Ajax, maar daar heb je het al: volgende week staat Stekelenburg er weer in.'

Volgens Mario Been, jeugdtrainer bij Feyenoord, is de rol van aanvoerder een 'ceremoniële functie' geworden. 'In mijn tijd was Ben Wijnstekers als 'mister Feyenoord' de onbetwiste aanvoerder. Hij speelde al wat langer bij de club en betekende ook iets voor iedereen binnen de vereniging. Dát zijn voor mij de criteria voor een ideale aanvoerder.

'Goor komt hier net binnen en is door de groep naar voren geschoven omdat Kuijt niet wilde. Tsja, dan ga je dus andere criteria aanleggen.'

Vraag blijft of het allemaal wat uitmaakt, die aanvoerdersband. Na afloop van de verloren wedstrijd tegen Vitesse geeft Kuijt uitgebreid tekst en uitleg en is Goor via een zij-uitgang verdwenen. Niet bepaald het gedrag van een ware aanvoerder.

'Vroeger was het ondenkbaar dat de aanvoerder zó uit de ploeg verdween', zegt oud-international Berry van Aerle over Paauwe. 'Die had een status waar niet aan te tornen viel.'

Maar Paauwe werd al niet gesteund door Gullit en had geen gezag meer vanwege zijn vele fouten. En wat zal er met Heitinga gebeuren als Galasek weer fit is en terugkeert in de basis van Ajax?

Ach, wat maakt het uit. Ware leiders staan op als hun team in zwaar weer belandt. Dan tellen voetbalkwaliteiten en is die band om de arm niet meer dan een stukje tape.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden