ProfielDonny van de Beek

Donny van de Beek komt in Manchester niet in een gespreid bedje terecht

Donny van de Beek in september 2019 tussen het publiek tijdens Sparta - Ajax.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Met welke spelers moet de naar Manchester United vertrokken Donny van de Beek concurreren voor een basisplaats? Hoe hoog is de slagingskans van de bescheiden alleskunner bij zijn nieuwe club?

En wéér trekt een Ajacied voor een forse transfersom naar een internationale topclub. De overgang van Donny van de Beek naar Manchester United voor 40 miljoen euro doet de clubkas van Ajax bijkans overlopen (zie kader). De status van de 23-jarige aanvallende middenvelder groeide vooral door zijn vijf treffers in de Champions League. Bij Ajax behoorde hij vorig seizoen tot de drie belangrijkste veldspelers.

Toch biedt dat weinig garanties. Menig Ajax-speler belandde - al die miljoenen ten spijt- op de bank bij zijn nieuwe club en zakte af in de internationale spelerspikorde. Makkelijk lijkt het op voorhand ook voor Van de Beek niet te worden. Gevallen reus Manchester United is de laatste jaren een kerkhof voor voetbalcarrières. Nederlandse voorgangers Memphis Depay en Daley Blind beleefden er niet hun beste jaren, hoewel zij toen al een WK hadden meegemaakt onder de manager die hen naar Manchester haalde, Louis van Gaal.

Maar juist in het voorbije seizoen lijkt er enige vastigheid in speelstijl en spelersbeleid te zijn gekomen. Vooral de komst van Bruno Fernandes begin dit jaar voor 55 miljoen van Sporting Portugal maakt dat de rode puzzel van coach Solskjaer ineens precies in elkaar past.

Daar wringt de schoen voor Van de Beek. Fernandes is eveneens aanvallende middenvelder. Van de Beek kan ook verder naar achteren spelen, maar zal dan de strijd moeten aangaan met wereldkampioen Paul Pogba en onomstreden controleur Nemanja Matic. In Engeland is de verwachting dat de Nederlander niet zomaar basisspeler zal zijn.

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Daarvoor mist Van de Beek misschien ook star-appeal. Het bescheiden, poeslieve boertje dat als kind het liefst met klompen aan op het kippenhok in de tuin klom, is er nooit helemaal uit gegaan. Toen Van de Beek in de Ajax-jeugd speelde, borg hij de Ajax-kleding snel op als hij aankwam in Nijkerkerveen, het geboortedorp nabij Amersfoort dat hij nooit verliet. Zoals later ook de Mercedes snel werd geparkeerd om die in te ruilen voor de bestelbus van zijn vader André.

Recentelijk veranderde hij voor het eerst van kapsel. Een hippe, blonde pony siert nu zijn voorhoofd, het jongensachtige kuifje is niet meer.

Ajax-virus

Hij wilde op zijn tiende eigenlijk naar Vitesse gaan in plaats van naar Ajax waar hij op een eerste proeftraining tussen allemaal mondige Randstedelingen verloren rondliep. De clubliefde overwon. Donny was door zijn vader aangestoken met het Ajax-virus. De handtekeningen van Van der Vaart en Sneijder op zijn Ajax-trommel waren hem dierbaar, het fanatieke vak410 fascineerde hem mateloos.

Hij voetbalde lang bijna geruisloos. Veel lopen, veel een keer raken, snel en gericht schieten. Trucjes en steekpasses liet hij aan anderen over, zoals zijn boezemvriend Abdelhak Nouri. Nouri was de onbetwiste nummer 10 van zijn generatie, de begaafdste technicus van allemaal, de natuurlijke leider, de grootste belofte.

Het wegvallen van Nouri door hartfalen tekende Van de Beek, evenals de ziekte van zijn broertje Rody, die kampte met een tumor in zijn rug. ‘Ik red me wel, zorg jij maar dat je bij Ajax komt,’ zei Rody tegen zijn broer, zo vertelde hun vader aan website Ajax Showtime.

Van de Beek ontpopte zich tot alleskunner zonder, op het eerste gezicht, specifieke wapens. Hij bleef wat hangen in de schaduw van andere talenten als Bazoer, Riedewald, Tete, De Jong en De Ligt.

Aan het seizoen 2018-2019, waarin Ajax bijna de Champions League-finale bereikte, begon hij nog als reserve. Het was zijn zaakwaarnemer Sjaak Swart, zonder twijfel de bravourerijkste Ajacied ooit, die hem maande daar geen genoegen mee te nemen. Van de Beek begon in woord en gebaar zijn onvrede kenbaar te maken. Het Ajax-publiek scandeerde daarop onophoudelijk zijn naam. Met de continu diepgaande en veelscorende Van de Beek draaide Ajax nu eenmaal makkelijker, zoals later ook bleek.

Real Madrid

In navolging van Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt leek Van de Beek na dat seizoen op weg naar een internationale topclub, naar Real Madrid. Maar de Spaanse topclub bleef twijfelen. Real haalt normaliter galáctico’s; spelers die in alles boven de rest staan. Zo’n speler is Van de Beek niet. Bij het Nederlands elftal is hij nog steeds vooral invaller.

Manchester United sloeg wel toe, mogelijk gepusht door concurrent Tottenham Hotspur dat plots ook interesse toonde. Ajax stelde zich schappelijk op zoals een jaar geleden al was afgesproken.

Van de Beek was bij Ajax wel uitgeleerd, al dachten Siem de Jong en Davy Klaassen dat ook toen zij, als aanvoerders nota bene, naar de Premier League trokken. Bij Newcastle United en Everton, veel minder grote clubs dan Manchester United, sneeuwden ze mede door blessureleed onder.

Daarentegen meert Van de Beek aan als een speler die goed genoeg is om in de eindfase van de Champions League een hoofdrol te spelen. Die als enige United-middenvelder dynamiek in de as kan toevoegen. Die misschien geen jetsetleven leidt, geen tatoeages, piercings of een flinke baard heeft. Maar die toch telkens toch weer komt bovendrijven.

Bosz’ babes leveren Ajax bijna 400 miljoen op

Vier jaar geleden verloor Ajax van FK Rostov met 4-1 waardoor er een streep kon door kwalificatie voor de Champions League en feitelijk door de hele club. Maar na die horroravond in Zuid-Rusland maakte Ajax naam in Europa met spectaculair voetbal onder leiding van de eigenzinnige coach Peter Bosz. De ‘Bosz Babes’ bereikten datzelfde seizoen nog de finale van de Europa League.

Ajax kwam twee jaar later onder Erik ten Hag tot op de drempel de Champions League-finale. Basisspelers van Ajax gaan sindsdien haast niet meer onder de 10 miljoen euro weg. Door de verkoop van Van de Beek komt de geschatte totaalopbrengst van de laatste drie jaar uit op zo’n 387 miljoen. Van de Bosz’ babes zijn alleen André Onana en David Neres nog over. Ook zij azen op lucratieve transfers.

Duurste Ajacieden sinds 2017

Speler, Transfersom, Club

Matthijs de Ligt, voor 85 miljoen naar Juventus

Frenkie de Jong, voor 75 miljoen naar FC Barcelona

Donny van de Beek, voor 40 miljoen naar Manchester United

Hakim Ziyech, voor 40 miljoen naar Chelsea

Davinson Sánchez, voor 40 miljoen naar Tottenham Hotspur

Davy Klaassen, voor 27 miljoen naar Everton

Kasper Dolberg, voor 20 miljoen naar OGC Nice

Justin Kluivert, voor 17 miljoen naar AS Roma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden