Analyse Videoscheidsrechter

Doelpunten op de weegschaal van de videoscheidsrechter: er zal discussie blijven

Voor het championsleagueduel Ajax - Real meldt de Uefa dat de videoarbiters alleen letten op ‘clear and obvious errors’. Waarom roept de afgekeurde treffer van Ajacied Tagliafico dan zo veel vragen op?

Het doelpunt van Ajacied Nicolas Tagliafico in de wedstrijd tegen Real Madrid werd afgekeurd na het bekijken van videobeelden.

Hoe groot de ophef ook is, bij de Uefa bestaat geen twijfel over het afgekeurde doelpunt van Ajacied Nicolas Tagliafico in de verloren wedstrijd tegen Real Madrid (1-2). Dusan Tadic stond buitenspel en hinderde bovendien de Madrileense doelman. Geen 1-0 voorsprong voor Ajax in de 38ste minuut.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

In menig medium werd de beslissing van de scheidsrechter, na dwingend advies van de videoarbiter, een schandaal genoemd. ‘Uefa-maffia’, luidde het toppunt van kritiek. Directeur Edwin van der Sar van Ajax postte een mysterieuze tweet waarin hij zijn ploeg complimenteerde en vaststelde dat niet iedereen op het niveau van de Champions League actief was. Trainer Erik ten Hag begreep niets van de annulering. Zelfs de cto (chief technology officer) van Amazon, Werner Vogels in Seattle, liet zich niet onbetuigd. Hij vindt dat Ajax is beroofd. ‘Je denkt werkelijk dat de Uefa wil dat Real Madrid verder gaat.’

De Uefa stuurde nog tijdens het duel een bericht met lijnen op een foto en de redenen van afkeuring. Tadic stond hinderlijk buitenspel. Het was centimeterwerk en de beslissing stuitte op onbegrip, ook omdat in het stadion aanvankelijk niets te duiden viel en thuis pas na menigmaal kijken.

Daarbij is sprake van een trendbreuk. Een doelpunt dat voorheen gewoon een doelpunt was omdat geen bloot oog iets onoorbaars kon waarnemen, wordt nu afgekeurd. Ter toelichting deelde de Uefa woensdag voor de wedstrijd folders uit, om de noviteit uit te leggen. ‘Het VAR-team in het stadion zal voortdurend zoeken naar duidelijke fouten (‘clear and obvious errors’) in relatie tot de volgende vier situaties die wedstrijden veranderen.’ Daarop volgde de opsomming: doelpunten, incidenten in het strafschopgebied, rode kaarten en persoonsverwisseling.

Paar centimeter

De Uefa heeft duurdere en betere apparatuur dan de KNVB in de eredivisie. Het cruciale moment waarop Tagliafico kopt, nadat doelman Courtois een kopbal van De Ligt had losgelaten, is exact vast te stellen. Op dat moment staat Tadic een paar centimeter buitenspel, volgens het lijnenspel van de Uefa. Hij staat bovendien voor doelman Courtois, waarmee hij de doelman beïnvloedt in zijn beweging. Hinderlijk buitenspel dus.

Dat heeft videoarbiter Szymon Marciniak gezien, want hij kijkt op beeld naar de wedstrijd om fouten van de arbitrage te corrigeren in vier genoemde situaties. Hij roept arbiter Damir Skomina naar de kant. Die bekijkt de beelden zelf, neemt het advies over en keurt de treffer af.

De scheidsrechter kan in dit geval moeilijk anders, al is hij eindverantwoordelijk en mag hij de VAR negeren. Zeker bij de toekenning van een doelpunt zal hij zich richten naar de bevindingen van de VAR. De arbiter neemt in 82 procent van de gevallen het advies over van de videoarbiter, bij het al dan niet geldig verklaren van een doelpunt. Dat blijkt uit cijfers die de Volkskrant opvroeg bij sportdatabureau Optasports, over het gebruik van de VAR in de eredivisie en de hoogste competities van Duitsland, Spanje en Italië.

Scheidsrechter Damir Skomina bekijkt de situatie terug op een scherm tijdens de wedstrijd tussen Ajax en Real Madrid. Beeld REUTERS

VAR meer ‘macht’

Dat percentage van ‘meegaan’ met de VAR is hoger dan bij bijvoorbeeld strafschoppen (69 procent). Begrijpelijk. Een doelpunt heeft een definitiever karakter dan een strafschop en bij buitenspel is minder interpretatie mogelijk dan bij een strafschop. De situatie is wel precair. Terwijl de scheidsrechter verantwoordelijk blijft, heeft de VAR dus eigenlijk meer ‘macht’. Als hij de arbiter naar de kant roept, weet hij dat die zijn bevindingen vermoedelijk zal volgen.

Terug naar het doelpunt van Tagliafico. Wat is ‘duidelijk’ aan de fout, zoals de Uefa als voorwaarde stelt voor ‘clear and obvious errors’?

De enige die duidelijk in de fout gaat, is doelman Courtois. De Belg laat de kopbal van De Ligt van de borst stuiten. Daarop kopt Tagliafico de bal slim over Courtois heen. Tadic doet in de ogen van velen niets. Hij staat met zijn rug naar Courtois toe, die eigenlijk ook bijna niets doet en zich neerlegt bij de goal. Hij had de bal vrijwel zeker niet tegengehouden als Tadic elders had gestaan. De Uefa ziet dat anders. Het feit dat Tadic daar staat en zelfs lichtjes botst met de half uitlopende Courtois, is genoeg om te besluiten tot hinderlijk buitenspel.

Discussie

Vroeger was de regel dat grensrechters niet mochten vlaggen als er twijfel was bij buitenspel. Het aantal doelpunten zou stijgen en achteraf hoefde niemand zich te schamen voor een onterecht vlagsignaal. Nu legt de VAR elk doelpunt op een weegschaal. Of toch niet? Velen zagen voor de 1-1 een overtreding van Tagliafico op Lucas Vazquez en voor de 1-2 een overtreding van Vazquez op Frenkie de Jong. Scheidsrechter en VAR lieten het gaan. Het is niet alleen hierom dat discussie zal blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden