Dodelijke omsingeling van piepjonge Wiersma

Vierenhalf jaar geleden besprak ik in twee achtereenvolgende rubrieken de legendarische overwinning die Jan Bom in het NK 1967 op Harm Wiersma boekte....

'Een prachtige winst. En de beste reclame voor het half-open klassiek die men zich maar denken kan! Het kan dan ook nauwelijks toeval zijn dat Harm Wiersma slechts twee maanden later de door Bom gepropageerde speelwijze in zijn eigen wapenarsenaal opnam, om er vervolgens een (dam-)leven lang aan trouw te blijven!'

Hoe snel Wiersma - die destijds nog maar 13 jaar oud was! - leerde van de misschien pijnlijke maar bovenal wijze les die hij van Bom had gekregen, bleek toen hij in het Brinta-toernooi niemand minder dan Koeperman met hondsbrutaal openingsspel confronteerde.

Resultaat: al na 16 zetten (1.31-27 17-21 2.33-28 21-26 3.39-33 19-23 4.28x19 14x23 5.44-39 10-14 6.34-30 14-19 7.30-25 20-24 8.50-44 5-10 9.40-34 10-14 10.33-29!? 24x33 11.38x29 12-17 12.35-30!? 8-12 13.45-40!? 2-8 14.40-35 17-21 15.39-33 12-17 16.44-39) besloot Koeperman een principiële botsing uit de weg te gaan.

De wereldkampioen koos voor het defensief (16...18-22 17.27x18 23x12) en verklaarde na afloop blij te zijn met het ene punt dat hij aan de partij had overgehouden!

Datzelfde jaar zou Wiersma op zijn verkenningstocht in het half-open klassieke speltype twee nieuwe slachtoffers-van-naam maken. Zo versloeg hij in september 1967 Cees Varkevisser. Maar nog veel fraaier was de partij die Wiersma op de slotdag van de clubcompetitie won van Jan Metz, de zevenvoudige NK-finalist uit de jaren 1937-1952.

In dit hoogstaande duel leek de beoogde omsingeling aanvankelijk niet uit de verf te komen. Dat kwam doordat een vijandelijke actie tegen schijf 24 Wiersma noopte veld 23 te bezetten en het spel een gesloten karakter te geven. Maar toen Metz de zwarte centrumschijf net iets te vroeg afruilde, kreeg Wiersma alsnog de gelegenheid een dodelijke omsingeling in te zetten. Met behulp van een drietal tactische finesses beslechtte de piepjonge Fries het pleit in zijn voordeel.

Metz - Wiersma

Clubcompetitie 1967

1.32-28 20-24 2.34-30 18-23 3.40-34 23x32 4.37x28 12-18 5.30-25 7-12 6.41-37 17-21 7.37-32 21-26 8.44-40 26x37 9.42x31 16-21 10.31-26 12-17 11.36-31 18-22 12.31-27 22x31 13.26x37 13-18 14.50-44 1-7 15.46-41 7-12 16.47-42 8-13 17.41-36 21-27 18.32x21 17x26 19.37-32 12-17

Zie diagram 1

20.34-29

Ziet af van pogingen zwarts topzware linkervleugel vast te houden. Maar daarmee is niet gezegd dat 20.42-37 (20...18-22! annex 11-16-21!) beter was geweest.

20...11-16 21.29x20 15x24 22.40-34 16-21 23.44-40 6-11 24.34-29 10-15 25.29x20 15x24 26.40-34 5-10 27.34-29 10-15 28.29x20 15x24 29.45-40 11-16 30.40-34 18-23 31.34-29 23x34 32.39x30 13-18 33.43-39 18-23 34.39-34 9-13 35.36-31 26x37 36.42x31 13-18 37.31-27 2-8 38.48-42 8-13 39.34-29?

Wit had eerst 39.42-37! moeten doen, bijvoorbeeld 39...3-9? 40.49-44! 4-10? 41.27-22!! gevolgd door 42.34-29 en 43.30x39.

39...23x34 40.30x39 3-9!!

Om 41.27-22 en 42.42-37 met het tegenoffer 42...27-31! 43.37x26 13-18 + te kunnen beantwoorden.

41.49-44 18-22!! 42.27x18 13x22

Zie diagram 2

43.44-40

43.39-34? was uitgeschakeld door 43...21-27! en 9-13-18 +.

43...9-13! 44.40-34

Opnieuw geen keus: op 43.39-34 beslist 43...24-30! en na het slaan 46...14-20!, 47...4-9, 48...21-26 en 49...16x47 +.

44...14-20!

Ziedaar de derde finesse waarop ik in de inleiding doelde.

45.25x23 24-29 46.33x24 22x44

Met winnende doorbraak naar dam. Na nog vier zetten (47.23-19 13-18 48.19-14 44-49 49.34-29 21-27 50.32x23 49x5) gaf Metz het dan ook op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden