Nieuws Wimbledon

Djokovic weerstaat de geniale Federer (en diens fans)

In de langste Wimbledonfinale ooit weerstond Novak Djokovic zowel de geniale Roger Federer als diens fans. De tiebreak van de vijfde set bracht de Serviër de zege.

Novak Djokovic viert zondagavond zijn overwinning op Roger Federer op Wimbledon. Beeld AP

Buitenaards tennis in een bloedstollende marathon van bijna vijf uur. Een hartverscheurende afloop voor Roger Federer na twee matchpoints en een historische zege voor Novak Djokovic na de eerste tiebreak ooit op 12-12 in de vijfde set. De Wimbledonfinale van 2019 oversteeg zelfs die van 2008, toen Rafael Nadal zijn eerste grandslamtitel op gras won. Federer zal de parallellen hebben herkend, maar hij incasseerde zondag wellicht zijn pijnlijkste nederlaag ooit.

Het beeld is typerend, nadat Federer ook de derde tiebreak heeft verloren in een vijfsetter voor de eeuwigheid: 7-6, 1-6, 7-6, 4-6, 13-12. Met een sarcastisch lachje begroet Djokovic zijn vijfde Wimbledontitel in de wetenschap dat hij in drie sets had kunnen verliezen. ‘Het is mentaal de zwaarste partij die ik ooit heb gespeeld’, zegt Djokovic. ‘Het spel van Federer is gemaakt voor gras en ik was één bal verwijderd van een nederlaag.’

Het leek op voorhand een onmogelijke missie voor Federer om zowel Nadal als Djokovic te verslaan voor zijn negende grandslamtitel op Wimbledon. En toch is daar het moment van glorie, als Federer in de vijfde set op 8-7, 40-15 in zijn servicebeurt twee ‘Championship Points’ forceert. Het Centre Court is een deinend schip op volle zee, bijna alle toeschouwers bidden dat de oude koning zijn ultieme meesterwerk componeert.

Het is al een wonder dat Djokovic de grillige partij nog zo lang heeft weten te rekken. Na twee inhaalraces dwingt Federer een vijfde set af, terwijl hij gevoelsmatig met 4-0 voorstaat. Pas bij een 5-2-achterstand in de vierde set weet Djokovic een breakpoint te forceren op de service van Federer, die prompt zijn opslagbeurt inlevert. Zover had de nummer 3 van de wereld het al niet mogen laten komen.

Overlevingskunstenaar

Het lijkt alsof Federer zijn innerlijke demonen bestrijdt wanneer hij de beslissende klap moet uitdelen. Met het mes op de keel openbaart zich het ware karakter van de speler, dan staat bij Djokovic altijd de overlevingskunstenaar op. Het kind dat de burgeroorlog in het voormalige Joegoslavië ontvluchtte, de kampioen die zich niet geliefd maakte, omdat hij de heerschappij van Federer en Nadal doorbrak.

Djokovic smeekt soms pathetisch om erkenning, ook zondag is bijna iedereen tegen hem. Op 11-11 in de vijfde set schalt het boegeroep door het stadion, omdat Djokovic een ‘challenge’ van Federer betwist. Glimlachend zegt Djokovic na zijn zestiende grandslamtitel dat hij bijna mediteert als de fans de naam van Federer scanderen. ‘Dan hoor ik ze mijn naam roepen.’ En grijnzend: ‘Roger, Novak, zoveel scheelt het niet.’

Het verschil in waardering is juist groot en Djokovic weet het. Federer zit in het hart van iedereen, omdat hij op late leeftijd het onmogelijke mogelijk maakt. Of zoals hij op het Centre Court zegt: ‘Ik laat zien dat je ook op 37-jarige leeftijd nog op topniveau kunt spelen.’ Maar een killer is Federer zelden geweest, daarvoor is hij te veel de artiest die zijn gevoel volgt.

Federer verliest de eerste tiebreak na een 5-3-voorsprong met 7-5 en knoeit ook opzichtig in het naspel van de derde set (7-4), nadat Djokovic bij een 5-4 achterstand een setpoint heeft overleefd. Telkens openbaart zich het dilemma van Federer, hij raakt verstrikt in twijfels over de te volgen strategie. Hij verraste zijn aartsrivaal Nadal in de halve finales door hem vanaf de baseline te bestrijden, tegen Djokovic is dat eigenlijk zelfmoord.

Topspin

Federer zegt bewust te hebben gekozen voor een mix van slice en topspin op de backhand om het spel van Djokovic te ontregelen. Het werkt vaker tegen hem, zeker bij de ‘big points’ in deze sublieme titanenstrijd. Dan durft Federer de tweede opslag van Djokovic niet aan te pakken en kiest hij voor de veilige slicereturn.

Federer begaat telkens dezelfde fout. Hij is te passief terwijl hij al schitterende punten aan het net heeft verdiend. Toch staat de aanvallende modus te vaak uit, net als in zijn verloren Wimbledonfinales tegen Djokovic in 2014 en 2015. Niemand kan in het achterveld beter ‘keepen’ met zijn elastieken polsen als Djokovic. De nummer 1 van de wereld heeft bovendien de beste, dubbelhandige backhand.

Geef Djokovic een millimeter ruimte en hij vindt de nooduitgang, zoals op de twee matchpoints voor Federer. Twee keer schakelt de Zwitser achteruit en verliest prompt het punt, de geschiedenis herhaalt zich na zijn duels met Djokovic op de US Open in 2010 en 2011. ‘Toch voelde ik me nog niet verslagen’, aldus Federer. Maar ook het breakpoint op 11-11 gaat verloren, waarna de eerste tiebreak in het enkelspel op 12-12 zich aandient.

De Wimbledondirectie heeft de tiebreak in de vijfde set ingevoerd, nadat de partij tussen Kevin Anderson en John Isner vorig jaar in de halve finales pas op 24-22 in set 5 werd beslist. Tennissers worden nu beschermd tegen de oneindige lijdensweg, als de 70-68 voor Isner tegen Mahut in 2010. Maar ergens voelt de derde tiebreak op 12-12 ook als een anticlimax, zeker als die wordt besloten met een afzwaaier van Federer.

Misschien was Wimbledon zondagmiddag het decor voor de mooiste grandslamfinale ooit. De partij tussen de achtvoudig en vijfvoudig winnaar was monumentaal vanwege zijn schoonheid en door de wurgende spanning. En de finale zal zeker voortleven als de negende symfonie voor Federer die onvoltooid bleef.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden