Reportage Roland Garros

Djokovic, de topper die zichzelf is kwijtgeraakt, staat op een kruispunt in zijn carrière

Novak Djokovic weet niet wat hem overkomt in zijn partij tegen Marco Cecchinato. Beeld AFP

‘Novak Djokovic, zaal 2’ roept de woordvoerder van de persafdeling op Roland Garros. Zaal 2 is voor de onaanzienlijke spelers, niet voor een gevallen kampioen. Iedereen verdringt zich in het hokje, waar Djokovic na zijn verbijsterende nederlaag tegen Marco Cecchinato benadrukt dat zelfs zijn leeuwenhart is gebroken. Hier zit een wereldtopper die zichzelf is kwijtgeraakt en niet weet hoe het verder moet. ‘Wimbledon? Geen idee of ik op gras speel. Ik wil even niet aan tennis denken.’

Eind 2016 werd Cecchinato door de Italiaanse tennisfederatie voor 18 maanden geschorst wegens matchfixing, omdat hij bij een Challenger had gewed op zijn nederlaag tegen landgenoot Accardi. De Association Tennis Professionals (ATP) reduceerde de straf tot een jaar, waarna Cecchinato door het Italiaanse Olympisch Comité alsnog werd vrijgesproken. Op Roland Garros weigert de 25-jarige Italiaan over die kwestie te praten, zijn droomreis heeft zelfs een al dan niet begane jeugdzonde gecompenseerd.

Nog nooit had Cecchinato een partij gewonnen op een grandslamtoernooi, na vier doldwaze sets (6-3, 7-6, 1-6, 7-6) tegen Djokovic is de nummer 72 van de wereld de laagst geklasseerde tennisser in de halve finales op Roland Garros sinds Andrej Medvedev in 1999. Dominique Thiem zal na de simpele zege op de geblesseerde Alexander Zverev (6-4, 6-2, 6-1) beseffen dat zijn volgende tegenstander op een wolk zit.

Een icoon duw je niet zomaar van de apenrots, maar in alles lijkt Novak Djokovic zichzelf te hebben overschat. Zijn grootste rivalen Nadal en Federer hadden toch bewezen dat je na een lange afwezigheid wegens blessureleed glorieus kunt terugkeren aan de top? Federer won sinds zijn comeback in 2017 drie grandslamtitels en werd na zijn toernooizege in Rotterdam de oudste nummer 1 van de wereld ooit.

Nadal was in 2017 de sterkste op Roland Garros en de US Open en is als huidige nummer 1 favoriet voor een elfde titel in Parijs. Djokovic forceerde zich na een chronische blessure aan de elleboog bij de Australian Open en moest alsnog onder het mes. Op gravel leek hij zijn oude vorm te hervinden, al verloor hij in Rome in de halve finales van Nadal.

Stiekem moet Djokovic op een hoofdrol hebben gerekend op Roland Garros en wilde hij evenals Nadal en Federer de tijd terugzetten. Maar hun magie heeft hij nooit kunnen evenaren. De krankzinnige partij in Suzanne Lenglen tegen Cecchinato was de perfecte samenvatting van de lijdensweg van Djokovic in de afgelopen twee jaar. In de eerste set speelde Cecchinato vrijuit en leek zijn enkelhandige backhand soms van de buitencategorie. Een Djokovic in normale doen had de drie setpoints op 6-5 in set 2 nooit verspeeld. Hij oogde flets en passief en klaagde na afloop over een ‘kleine blessure’, die toch vooral in zijn hoofd zat.

Sinds de operatie aan zijn elleboog heeft Djokovic zijn servicebeweging moeten aanpassen en nu heeft hij helemaal geen vrije punten meer bij de opslag. Het kostte hem de tiebreak (7-4), waarna Cecchinato verkrampte en in set 3 en tot halverwege set 4 weer een modale speler werd. Als lucky loser behaalde Cecchinato zijn eerste ATP-titel in Boedapest, op Roland Garros overleefde hij tegen de Roemeen Copil een 2-0 achterstand en won met 10-8 in de vijfde set.

Hij leek opnieuw te worden veroordeeld tot een vijfsetter, want Djokovic liep in set 4 uit naar 5-2. Plotseling kantelde het momentum en zag het uitzinnige publiek Djokovic op zijn zwakst. Afzwaaiers met de backhand, onnodige fouten met de forehand; zo instabiel is de Djokovic van 2018. Tot hij in de tiebreak met het mes op de keel nog één keer het beste uit zichzelf haalde.

Het was geen legendarische tiebreak als die tussen Borg en McEnroe in de Wimbledonfinale van 1980 (18-16 McEnroe). Maar het tweede naspel in Suzanne Lenglen was een hartstochtelijk pleidooi om de regels op grandslamtoernooien vooral niet te veranderen. Niks kortere sets, de marathonpartijen maken tennis zo bijzonder. Djokovic speelde als de gewonde tijger die zijn prooi bleef opjagen, tot hij zijn sterfscène regisseerde.

6-5, matchpoint 1 Cecchinato en een sublieme halfvolley van Djokovic. Een absurde ‘framebal’ op setpunt 3 voor Djokovic, iedereen op Suzanne Lenglen moest aan de zuurstof om de zenuwen te bedwingen. Tot Cecchinato de bal na zijn backhandreturn bij matchpoint 4 op de lijn zag vallen: 13-11. ‘Het mooiste moment van zijn leven’, zei Cecchinato, in gebrekkig Engels. Wie kon verzinnen dat hij Carreno Busta, Goffin en Djokovic zou verslaan?

Van gerehabiliteerde zondaar tot stuntman, op Roland Garros werd weer eens een jongensboek geschreven. ‘Je droomt niet’, zei commentator en oud-prof Cedric Pioline. ‘Weet je het zeker?’ antwoordde Cecchinato. Zo ridderlijk als Djokovic zijn verlies accepteerde op de baan, zo nukkig raffelde hij de persconferentie af. In één zin verwoordde hij zijn vertroebelde perspectief. ‘Ik ben terug in de kleedkamer, meer niet.’

In 2016 behaalde Djokovic met de titel op Roland Garros zijn ‘carrièreslam’, twee jaar later sprak in zaal 2 een gebroken man die vreest dat het tevens zijn laatste hoofdprijs is geweest. En die op een kruispunt in zijn carrière staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.