Dit kan de voetbalscheids leren van de rugby-arbiter

Welke middelen kunnen de scheidsrechters in aanzien doen stijgen?

Terwijl de meeste eredivisieclubs zich in warme trainingsoorden voorbereiden op de rest van het seizoen, kwamen de scheidsrechters samen in Zeist. Een belangrijke vraag daar: hoe kan de arbiter zijn werk nog beter doen?

De Franse rugby-arbiter Thomas Charabas kijkt naar het scherm tijdens Bordeaux-Begles-La Rochelle. Foto AFP

Met de mogelijke komst van de videoscheidsrechter staat het eredivisievoetbal aan de vooravond van grote veranderingen, zegt Dick van Egmond, hoofd scheidsrechterszaken betaald voetbal op de campus van voetbalbond KNVB. Terwijl de meeste eredivisieclubs tijdens de winterstop de zon opzoeken, is het Nederlandse scheidsrechtersgilde in Zeist drie dagen samen om terug te blikken op het voorbije jaar en te praten over de toekomst. 'Dat laatste is misschien nog wel belangrijker', zegt Van Egmond.

Naast het analyseren van videovoorbeelden met twijfelgevallen over hands en buitenspel, wordt er deze dagen door de scheidsrechters ook gekeken naar de manier waarop er in andere sporten leiding wordt gegeven aan wedstrijden. Hoe werkt de doellijntechnologie tijdens hockeywedstrijden? Wat is het voordeel van de videoscheidsrechter bij het rugby?

Van Egmond: 'We houden sporten die durven te experimenteren nauwlettend in de gaten. Ook Amerikaanse sporten als basketbal en American football hebben we bekeken. Bij de KNVB zijn we niet bang voor vernieuwing, maar nieuwe dingen invoeren kan alleen stapje voor stapje. Bij rugby heeft het ook jaren geduurd voordat alles was ingevoerd, maar het werkt nu wel.'

Van Egmond, scheidsrechter Kevin Blom en projectleider videoscheidsrechter Mike van der Roest over wat het voetbal kan leren van rugby.

Dick van Egmond hoofd scheidsrechterszaken betaald voetbal Foto ANP

Een videoscheidsrechter

Van der Roest: 'Dat zou een heel mooie toevoeging zijn. Daar is in het voetbal natuurlijk ook al mee geëxperimenteerd, in het bekertoernooi bijvoorbeeld en bij het WK onder de 20 in Zuid-Korea. Niet alleen als een extra scheidsrechter die ingeschakeld kan worden, maar als onderdeel van het team. De scheidsrechter maakt primair de beslissingen, de videoscheidsrechter kan wel ongevraagd laten weten dat er een fout is gemaakt. We horen snel of we hier volgend seizoen mee mogen beginnen in de eredivisie.'

Volgens Van Egmond kun je voetbal niet een-op-een vergelijken met ander sporten. Daarom zal de videoscheidsrechter er wat anders uitzien. 'Neem rugby en American football. Dat zijn echte stop-and-go-sporten. De wedstrijd ligt vaak stil. In het voetbal is het belangrijk dat het spel doorgaat. Dat vindt ook wereldvoetbalbond FIFA belangrijk. Maar op belangrijke momenten, zoals bij een goal, een rode kaart of een penalty heeft een videoscheidsrechter altijd het grote voordeel dat hij niet in een split second hoeft te reageren, maar in alle rust kan beoordelen of de scheidsrechter goed zat.'

Alleen de aanvoerder mag verhaal halen bij de scheidsrechter

'Het is hier geen voetbal', is een gevleugelde uitspraak van de beroemde rugbyscheidsrechter Nigel Owens. De boodschap is helder: mondje dicht, klagen bij de scheidsrechter doe je maar in het voetbal. Van Egmond: 'Als we morgen een cultuuromslag kunnen maken in het voetbal, zou ik gelukkig zijn. Spelers moeten onderling de strijd aangaan. Naar de arbitrage zouden ze wel eens wat kalmer mogen optreden. In het rugby gaat dat perfect.'

Ook Kevin Blom zou graag zien dat voetballers een voorbeeld zouden nemen aan hun collega's in het rugby. 'Is toch schitterend: zo'n beer van een vent die keurig zijn mond houdt zodra hij een blik krijgt toegeworpen van de scheidsrechter. En nog iets anders: al dat gepraat en gezeur op de velden zorgt ervoor dat ook kleine kinderen dat na gaan doen op de amateurvelden. Dat vind ik niet fijn om te zien. En dat praten tegen de scheidsrechter bij het voetbal zou horen, is echt onzin.'

Via een microfoon maakt de arbiter aan de kijker duidelijk waarom een beslissing is genomen

Het zou een mooie toevoeging zijn, vindt Blom. 'Ik ben iemand die openstaat voor nieuwe ontwikkelingen. Heb wedstrijden gehad waarin ik echt met een rotgevoel naar huis ben gegaan. Daar had ik graag hulp gehad van bijvoorbeeld een videoscheidsrechter. En dan kan het ook helpen dat je al hebt kunnen uitleggen via een microfoon hoe je tijdens de wedstrijd een bepaalde situatie hebt beoordeeld.'

Maar, waarschuwt hoofd scheidsrechterszaken Van Egmond, het kan nog wel even duren voordat dit ook in de eredivisie werkelijkheid wordt. 'Het belangrijkste is om de beslissing te communiceren naar de spelers. En nog een ding: in De Kuip, het op een na grootste stadion van Nederland, kunnen we niet eens bewegend beeld op de schermen krijgen. Er zijn ook technisch op de Nederlandse velden nog wat stappen te maken.'

Scheidsrechter Kevin Blom vorige maand tijdens Ajax-PSV. 'Dat praten tegen de scheids bij het voetbal zou horen, is echt onzin.' Foto ANP

Een zogenoemde refcam op de borst van de scheidsrechter, waar het tv-publiek ook beelden van te zien krijgt.

'Dat is een gimmick', zegt Van der Roest. 'Maar goed, het kan wel een leuke toevoeging zijn. Stel dat ik mijn gedachten de vrije loop laat: hoe mooi zou het zijn als je straks met je smartphone op schoot vanuit verschillende camerastandpunten een wedstrijd kunt kijken? Daar zou dit ook in passen.'

'De FIFA is voorzichtig met experimenteren', zegt Van Egmond. 'Laten we ons dus eerst richten op wat wel kan. Een videoscheidsrechter, doellijntechniek, extra officials. Daarna kunnen we verder kijken. Maar goed, je weet het niet, misschien zegt er morgen wel iemand bij de FIFA: 'Leuk zo'n refcam, dat gaan we ook doen!'

Meer over