NieuwsLamine Diack

Dictator misbruikte atletiek om miljoenen te stelen

Hij liet zich fêteren als een keizer, poseerde als weldoener van de internationale sport, maar deinsde er niet voor terug om topatleten tienduizenden euro’s af te troggelen. Lamine Diack, de voormalig voorzitter wereldatletiekbond IAAF (nu World Athletics) en oud-IOC-lid, maakte zich volgens justitie in Frankrijk schuldig aan een waslijst aan wanpraktijken.

Ex-IAAF-voorzitter Diack met Usain Bolt in Beijing in 2008.Beeld Getty

Vier jaar cel en een schadevergoeding tot maximaal een half miljoen euro eiste het Franse openbaar ministerie woensdag tegen de 87-jarige Senegalees die in 2015 werd gearresteerd. World Athletics claimt via de rechtbank 41 miljoen euro aan gederfde inkomsten bij Diack.

Diack verdiende tijdens zijn ambtstermijn miljoenen, onder meer door positieve dopingtesten van Russische atleten te verdoezelen. Hij zou 3,45 miljoen euro hebben gevraagd om ervoor te zorgen dat 23 Russische atleten ondanks hun positieve testen toch mee konden doen aan de Olympische Spelen van Londen in 2012 en de WK atletiek het jaar erop in 2013 in Moskou. Een Russische atlete verklaarde dat ze 450.000 euro moest betalen om een positieve dopingtest te laten verdwijnen.

Diack zei dat te hebben gedaan om imagoschade voor zijn sport te voorkomen. Hij vreesde dat de bond een lucratieve sponsordeal met de Russische bank VTB zou mislopen. Van die sponsorovereenkomst, ter waarde van 28 miljoen dollar, kwam uiteindelijk slechts een kwart bij de atletiekfederatie terecht.

Het massale dopinggebruik van de Russen kwam ook aan het licht. In 2015 werd duidelijk dat er volgens onafhankelijk onderzoeker Richard McLaren sprake was van een staatsdopingprogramma. Russische atleten zijn sindsdien alleen nog maar welkom op de atletiekbaan als ze hebben bewezen schoon te sporten. Ze komen onder neutrale vlag uit.

In de tijd dat Diack voorzitter van de IAAF was, van 1999 tot 2015, floreerde de atletiek vooral dankzij Usain Bolt. De voormalig verspringer zag hoe de Jamaicaanse sprinter de wereldrecords op de 100 en 200 meter verbeterde en drie olympische cycli, van 2008 in Beijing tot en met 2016 in Rio, onverslaanbaar was op de sprintafstanden.

Terwijl Bolt veel publiek trok, werd achter de schermen een vies spel gespeeld door Diack en zijn vertrouwelingen. Diack werd geholpen door het voormalige hoofd van medische zaken uit Frankrijk Gabriel Dollé, die 200.000 euro aan zwijggeld aangenomen zou hebben om de positieve dopingtests te verzwijgen. Diacks eigen zoons hielpen ook een handje mee – en profiteerden van de miljoenen die binnenkwamen.

Inhalige zoon

Zoon Papa Massata Diack werkte als marketingdirecteur bij de IAAF en was verantwoordelijk voor het binnenhalen van sponsordeals. Zijn vader betaalde hem 800 euro per dag en later ruim 1.000 euro voor zijn werk. Dat bleek niet genoeg voor hem. De zoon stak circa 10 miljoen dollar van een IAAF-contract met de Russische VTB-bank in eigen zak, bijna eenderde van het sponsorbedrag.

Papa Massata onderhield ook banden met zakenlui en de koninklijke familie in Qatar. Dat land had er alles voor over om de WK atletiek te organiseren, ook al is het snikhete woestijnstaatje daar allerminst geschikt voor. Het is te heet om buiten te sporten. Diack kreeg het toch voor elkaar. Hij zou ruim drie miljoen euro hebben aangenomen om ervoor te zorgen dat de mondiale titelstrijd aan Qatar werd toegewezen.

Eind september vorig jaar was het zo ver, met marathonlopers die midden in de nacht pas van start konden vanwege de hitte. De baanatleten kwamen in actie in een peperduur en hypermodern stadion met speciale buitenairconditioning. Het toernooi was een aanfluiting voor de sport. Tijdens de eerste dagen waren de tribunes leeg.

Papa Massata Diack werd ook verwacht in de Parijse rechtbank, maar hij houdt zich schuil in Senegal en zegt dat het proces een racistisch complot is van de westerse landen. Tegen de zoon van de voormalig IAAF-voorzitter werd een gevangenisstraf van vijf jaar, een boete van een half miljoen euro en een levenslang verbod op inmenging in de sportwereld geëist.

Diack senior hielp volgens de beschuldigingen ook met het toewijzen van de Spelen aan Rio in 2016 en Tokio in 2020, die door het coronavirus zijn uitgesteld naar 2021. Hij zou smeergeld hebben aangenomen om Afrikaanse IOC-leden te beïnvloeden zodat ze voor die landen zouden kiezen.

In de rechtbank vergeleek een van de advocaten van wereldantidopingorganisatie Wada het handelen van Diack met de maffia. ‘Het lijkt wel zo’n Amerikaanse film, waarbij de maffiosi ergens achterin het restaurant spaghetti eten terwijl ze levens maken of breken. Meneer Diack gedroeg zich als een machtige dictator.’

Zelf kwam de 87-jarige Diack met verwarrende getuigenissen, omdat hij naar eigen zeggen de jongste niet meer is. Zijn advocaat zegt dat Diack het oneerlijk vindt dat hij zich moet verantwoorden voor een systeem waaraan veel mensen meededen.

Aanklachten tegen lamine diack

* World Athletics claimt via de rechtbank 41 miljoen euro aan gederfde inkomsten bij Diack.

* Diack zou 3,45 miljoen euro hebben ontvangen om positieve dopingtests te verdoezelen.

* Een Russische atlete verklaarde dat ze 450.000 euro moest betalen om een positieve dopingtest te laten verdwijnen.

* De zoon van Diack zou ruim drie miljoen euro hebben aangenomen om ervoor te zorgen dat de mondiale titelstrijd aan Qatar werd toegewezen.

* De zoon van Diack strak circa 10 miljoen dollar van een IAAF-contract met de Russische VTB-bank in eigen zak, bijna eenderde van het sponsorbedrag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden