Deens dynamiet en stille kracht uit Zuid-Afrika

Wie is de opvallendste voetballer van de eerste competitiehelft? Uit de computer rolt Kamohelo Mokotjo van FC Twente. De liefhebber kiest Ajacied Kasper Dolberg.

Bij Kasper Dolberg is de balaanname er bijna altijd op gericht om direct door te bewegen.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De computer - Kamohelo Mokotjo

Kamohelo Mokotjo won meer persoonlijke duels dan Lasse Schöne (Ajax). Hij verstuurde meer passes op de helft van de tegenstander dan Karim El Ahmadi (Feyenoord). Hoewel weinig voetballiefhebbers de Zuid-Afrikaanse middenvelder van FC Twente als uitblinker van de eerste seizoenshelft zullen zien, is hij dat wel volgens de computers van statistiekbureau Opta Sports.

Spelers op de positie van Mokotjo hebben moeite zich in het hoofd van de voetballiefhebber te nestelen. Ze moeten het niet hebben van spectaculaire goals, acties of reddingen.

De voormalig bondscoach van Spanje, Vicente Del Bosque, zei eens over Sergio Busquets, jarenlang een spil op het middenveld van Barcelona en altijd in de schaduw van spelers als Messi of Iniesta: 'Als je de hele wedstrijd ziet, zie je Busquets niet. Maar let op Busquets en je ziet de hele wedstrijd.'

Twente nam Mokotjo in 2014 voor anderhalf miljoen euro over van PEC Zwolle, toen de bomen nog tot de hemel reikten bij de club uit Enschede. Twee jaar later speelt hij voor een club die na jaren van wanbeleid ontsnapte aan verbanning naar de eerste divisie, door een Houdini-act voor de beroepscommissie van voetbalbond KNVB.

In de zomer vertrok een bataljon spelers, onder wie sterspeler Hakim Ziyech. Dit jaar zou het overleven worden voor de club. Zeventien wedstrijden later staat Twente op een keurige zevende plaats. Mokotjo is de rots in de branding.

De meeste spelers blinken voor hun club uit in aanvallend opzicht of zijn verdedigend onmisbaar. Uit de data van Opta Sports blijkt dat de 25-jarige Zuid-Afrikaan op beide gebieden cruciaal is voor Twente.

Aanvallend: Mokotjo zorgt ervoor dat FC Twentes huurlingen van Manchester City kunnen excelleren. Alleen PSV-middenvelder Davy Pröpper verstuurt meer passes op de helft van de tegenstander dan Mokotjo. Alleen Feyenoorder El Ahmadi blijkt accurater als het gaat om passes vooruit in vijandelijk gebied. Maar de passes van Mokotjo komen vaker aan dan die van Pröpper en hij passt vaker naar voren dan El Ahmadi.

Verdedigend: mede dankzij Mokotjo kwam Ajax anderhalve week geleden voor de eerste keer dit seizoen niet tot scoren in de eredivisie. Van alle eredivisiemiddenvelders wint Mokotjo ondanks zijn geringe lengte (1.75 meter) procentueel de meeste persoonlijke duels. Hij krijgt meer overtredingen tegen dan hij er maakt. Zijn laatste kaart kreeg hij in februari. Vitesse-middenvelder Nakamba is de enige speler die vaker een verspeelde bal herovert dan Mokotjo.

Dankzij dergelijke statistieken krijgen spelers als Mokotjo de eer die ze verdienen. De computer maakt onzichtbare krachten zichtbaar. Voetbalromantici, die doorgaans weinig ophebben met data, hebben juist de neiging om de zichtbare krachten te benadrukken.

Mokotjo zorgt ervoor dat Twentes huurlingen van Manchester City niet kunnen excelleren.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Neem de Portugese spits Eder. Een 27-jarige voetballer zonder grootse loopbaan die het afgelopen EK voetbal in totaal slechts 54 minuten op het veld stond en een goal maakte. Toevallig was dat wel het doelpunt waarmee hij Portugal de eerste EK-titel ooit bezorgde. Hij was die avond de ster van Portugal, maar absoluut niet de sterspeler. De kans bestaat dat over tien jaar dat beeld is omgedraaid. Als de tijd verstrijkt, wordt het beeld van een speler beïnvloed door gevoelens van nostalgie.

Statistieken raken nooit vertroebeld door dat soort sentimenten. Kamohelo Mokotjo is de beste, al zal hij buiten Twente misschien nooit herkend worden als de ster van de eerste seizoenshelft.

Lennart Bloemhof

De liefhebber - Kasper Dolberg

De expositie aan prachtmomenten die in een half jaar eredivisie bijeen is gespeeld door Kasper Dolberg, is grootser en breedgeschakeerder dan die van veel topspelers na een complete carrière. Alleen daarom al is hij de beste speler van de eredivisie.

In de entreeruimte: aandacht voor de eerste aanname, het zorgenkindje van menig Ajax-spits vanwege de (figuurlijke) druk en de (letterlijke) drukte. Bij Dolberg is die aanname er bijna altijd op gericht om direct door te bewegen. Soms kunstig met een hakje, dan gewoon buitenkantrechts met een snelle draai, de volgende keer een effectrijk chipje om zijn happende tegenstander heen. Kaatsen op een ploeggenoot met voet, borst of hoofd is ook geen probleem. En altijd ogen zijn bewegingen gestroomlijnd, makkelijk, als een tweede natuur. Net als zijn dribbels.

In de hoofdzaal: de kopballen. Niet eens zijn favoriete onderdeel, koppen. Maar manmoedig gaat hij de duels aan. Pronkstuk: het doelpunt met zijn achterhoofd tegen NEC.

In de stilteruimte aandacht voor de manier van juichen. Ingetogen, bijna onaangedaan. Maar dan oprecht onaangedaan, niet gespeeld. Geen aanstellerij. Voetbal is ook esthetiek.

Vlak voor de uitgang: de daverende knal. Deens dynamiet zit er in zijn rechterbeen. De fraaiste pegel was die tegen PEC Zwolle. De bal leek boos op de lat, zo hard knalde hij er tegenaan om na een stuit op de grond het aluminium nogmaals te teisteren.

Was hij de meest constante speler in de eerste competitiehelft? Nee. Zeker de laatste weken draaide Dolberg moeizamer.

Beeld anp

Maar kijk even waar hij vandaan komt. Op 6 oktober werd de Deen 19 jaar, hij is pas anderhalf jaar Ajacied en nog korter bekend met het ambt van centrumspits. Vorig seizoen speelde hij in de A1, waar hij alle mogelijke moeite had met de verhoogde trainingsarbeid.

Wat wist hij, afkomstig uit een stipje in Midden-Jutland, van de wereld? Wat wist hij van de mores van de eredivisie? Van de weerstand die Ajax als rijkste, succesvolste en meest gehate club structureel ondervindt?

Dolberg loopt met doelpunten en assists achter op zijn zes jaar oudere landgenoot Nicolai Jörgensen, die bij Feyenoord meer scoort op basis van ervaring en verstand dan door intuïtie en aangeboren talent. Dat is ook een kwaliteit. Balafpakkers en mandekkers als Botteghin, Mokotjo, Vlaar en Moreno hebben ook kwaliteiten, net als handige snelheidsduivels als Haps en Elia of dirigenten als El Ahmadi en Schöne.

Blijkt de brille van Dolberg niet uit de statistieken? Cijfers zijn leuk, maar vluchtig. Los nog van de discussie hoe je ze moet wegen. Is een beslissende pass, een zogeheten keypass in voetbalstatistiekentaal, nou de verdienste van degene die de pass geeft of van de slim weglopende ontvanger? Of kwam die bal er doordat tegenstanders slecht opgesteld stonden? Weegt de intikker tegen een degradatiekandidaat even zwaar als een geraffineerd stiftje nadat de doelpuntenmaker eerst een ervaren verdediger heeft gepoort in een volle Kuip?

Trouwens, van een rijtje cijfers raakt alleen de wiskundige opgewonden. De voetballers die meermaals het blote oog weten te beroeren, staan daarboven. Wat was Maradona zonder zijn solo tegen Engeland? Wat was Van Basten zonder zijn omhaal tegen FC Den Bosch?

Ze leven voor altijd voort in de herinnering. En anders wel op Youtube.

Wie de computer nuttig wil gebruiken voor voetbal: de fraaie compilaties van de jonge Dolberg staan al online.

Bart Vlietstra

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden