Column Peter Winnen

De wrede, verplichte behandeling van Caster Semanya: onmenselijk

Peter Winnen.

‘Het is natuurlijk nooit de bedoeling geweest haar specifiek aan te vallen of uit te sluiten. Ze is zo geboren, ze bedondert de boel niet, maar het is wel oneerlijke concurrentie.’ Dit zegt IAAF-bestuurslid Sylvia Barlag over de zaak-Caster Semenya. Het klinkt als een verzuchting: als een interseksueel als Semenya niet was gaan hardlopen zaten wij niet met een probleem opgescheept. Alsof ze het Semenya kwalijk neemt dat ze überhaupt topatletiek bedrijft.

Sylvia Barlag is een oud-atlete. Wellicht heeft ze in het verleden tegen interseksuelen gelopen en is haar dat zwaar gevallen.

Caster Semenya produceert te veel testosteron. Voor een vrouw althans; ongeveer drie keer zoveel als een gemiddelde vrouw. Vanuit het niets werd de Zuid-Afrikaanse in 2009 wereldkampioen op de 800 meter. In 2011 werd ze door de atletiekfederatie gedwongen hormoomremmers te nemen, maar het sporttribunaal CAS beoordeelde in 2015 die reglementaire dwang als onrechtmatig. De internationale atletiekfederatie IAAF poogt nu opnieuw wetenschappelijk te bewijzen dat een te hoge testosteronspiegel oneerlijk voordeel oplevert. Het wil een bovengrens van vijf nanomol per liter bloed.

De zaak ligt gevoelig en wordt over de sport heen getild. Vooraanstaande academici diskwalificeren de onderzoeksmethoden waarop het IAAF zich baseert en stellen dat de federatie de wetenschap juist niet aan zijn zijde heeft. ‘Het lijk een persoonlijke aanval op Semenya.’ In Zuid-Afrika wordt luid gesproken over racisme en mensenrechtenschending.

Met iets minder testosteron zou er beduidend minder oorlog zijn gevoerd in de geschiedenis van de mensheid, zo luidde een stelling die ik ooit las. Achter de kwestie-

Semenya gaat volgens mij heel veel testosteron schuil, en dan heb ik het niet over de atlete.

Wat is de eigenlijk de opstelling van het IOC? Op de website lees ik dat ze daar de uitspraak van het CAS afwachten om vóór de olympiade van 2020 hun reglementen te hebben aangepast. Iets te weinig testosteron dunkt me. Over sportende transseksuelen geeft het wel richtlijnen voor de sportbonden. Vrouwen die man worden kunnen zonder restricties deelnemen in elke competitie. Mannen die vrouw worden moeten aan meer voorwaarden voldoen.

Ook hier duikt het testosteron op. De spiegel moet beneden de tien nanomol liggen, en dat vanaf twaalf maanden voor de eerste wedstrijd. Een schorsing van twaalf maanden staat op ‘vergrijpen’. Dit is een heel curieuze: de vrouwelijke genderidentiteit mag niet voor sportdoeleinden worden veranderd, voor een minimum van vier jaar. Is het me in mijn wereldvreemdheid ontgaan dat er mannen zijn die periodiek vrouw willen worden voor een olympische medaille, of is dit een grap?

Terug naar Sylvia Barlag. Volgens haar zijn maatregelen nodig om de vrouwensport te beschermen. Dat ze daarom voor een wrede, maar verplichte medische behandeling van Caster Semenya is, maakt juist haar onvrouwelijk – onmenselijk zelfs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.