Reportage Verkeersregelaars

De wielerkoers als bindmiddel: asielzoekers regelen het verkeer bij de Ladies Tour

Ahmed Radwan kwam vanuit Egypte naar Nederland en is in afwachting van een verblijfsvergunning. Merijn Wilde is zijn buddy voor vandaag. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

'Dit was mijn beste dag in Nederland.’ Asielzoekers die willen ontsnappen aan de verveling in het azc, zijn actief als verkeersregelaars bij de belangrijkste Nederlandse etappekoers voor vrouwen: de Boels Ladies Tour.

‘Komen de dames er zo aan?’ De inzittenden van een auto in de Arnhemse wijk de Gulden Bodem willen van Ahmed Radwan (25) graag horen hoe het zit. Hij draagt een felgroen hesje, dus hij zal toch wel weten of ze nog kunnen oversteken?

Elk moment kan het peloton in de Boels Ladies Tour zich over de aflopende Van Heemstralaan naar het Park Sonsbeek storten. Radwan kijkt wat hulpeloos. De Egyptenaar, voormalig student communicatie in Caïro, is zeven maanden in Nederland en verblijft in een asielzoekerscentrum in Arnhem. De taal is nog maar één van de barrières. Maar dan schiet Merijn Wilde te hulp, verkeersregelaar met ervaring. Oversteken mag, zegt ze, het duurt nog even voor de renners passeren.

Kennismaking met wielerwereld

Het is de dag van de koers als bindmiddel. De organisatie van de belangrijkste etappekoers voor vrouwen in Nederland schakelt deze zondag asielzoekers in – ‘nieuwe Nederlanders’, noemt de directie ze alvast - om de wedstrijd in goede banen te leiden. Ze treden op in duo’s, vrijwilligers die al vaker met het bijltje hebben gehakt  staan ze bij. Het is voor de debutanten een eerste kennismaking met de wielerwereld.

Het initiatief komt tegemoet aan een eis van subsidiegevers. De provincie Gelderland en de gemeenten Arnhem en Nijmegen willen dat de wedstrijd gepaard gaat met evenementen die ook een sociale betekenis hebben. Het bureau Wrinkle Works, in 2016 al betrokken bij de start van de Giro d’Italia in Gelderland, liet zich inspireren door de organisatie van de Warandeloop in Tilburg. Daar werden al eerder asielzoekers ingeschakeld bij het verstrekken van water en energiedrankjes aan de lopers.

Regine van Heest van Wrinkle Works: ‘Velen zitten zich maar te vervelen, terwijl ze maar wat graag de handen uit de mouwen willen steken en anderen willen ontmoeten. Ze willen graag iets meemaken. Op deze manier krijgen ze bovendien het idee dat ze ertoe doen.’

Aan het eind van de ochtend verzamelt zich een tiental asielzoekers in het bezoekerscentrum van het park na een oproep die in vier centra in Arnhem en Nijmegen was verspreid. Ze komen uit Syrië, Iran, Sierra Leone, Oeganda en Marokko en wachten op een beslissing over hun bestaan; sommigen enkele maanden, anderen al drie jaar.

Eigen motieven

Ze hebben allemaal hun eigen motieven om zich aan te melden. Bilal Mohammed (24), een Koerd uit Syrië die via Turkije, Griekenland en Italië Nederland bereikte, wil elke gelegenheid aangrijpen om de taal te leren. Farhad Karimi (50) uit Iran, uitgeweken wegens vervolging van zijn Bahá’i-geloof, wil graag contacten leggen en anderen helpen. Wat iedereen gemeen heeft: het is een ontsnapping aan het ledige en monotone bestaan in de centra.

Op Papendal maakten ze kennis met het vak. Hoe ze de hand moeten opsteken om het verkeer stil te houden. Dat ze op de knipperlichten moet letten. Dat ze zich naar het autoportier dienen te begeven om tekst en uitleg te geven. Hoe ze moeten wuiven met de arm om de doorstroming weer op gang te brengen.

Boels, co-sponsor van de ploeg met onderen anderen wereldkampioen Anna van der Breggen en Europees kampioen Amy Pieters, vertoonde een film om te laten zien wat ze te wachten stond. Er kwamen geen vragen over. Regine van Heest van Wrinkle Works: ‘Wie er om wat voor reden dan ook er moeite mee zou hebben, kwam toch al niet opdagen.’ Fahrad Karimi kende het vrouwenwielrennen al van de tv, hij woont hier al drie jaar. Bijzonder is het wel. ‘In Iran mogen vrouwen niet eens op een normale fiets rijden.’

In het park volgen de laatste instructies. Eén hand omhoog en met een vinger naar beneden wijzen om een auto tot staan te brengen. Niet in discussie gaan. Breng jezelf niet in gevaar, opzij stappen en de politie waarschuwen als iemand toch doorrijdt.

In de villawijk rond de Van Heemstralaan gaat het er vredig aan toe. ‘We willen graag naar het Openluchtmuseum’, is nu de vraag van een gezin in een stationwagen aan Egyptenaar Radwan. Dat wordt moeilijk, is de boodschap van ‘buddy’ Wilde. Er zit niets anders op dan om te keren. Alleen een bewoner in een Mini geeft gas om een dertigtal meter tegen het parcours in zijn woning te bereiken. De regelaars berusten, het peloton is nog op afstand.

Radwan heeft ook zijn redenen om zich aan te melden. Hij wil graag iets terugdoen, hij wil zijn loyaliteit tonen. ‘Zonder de Nederlanders zou ik in de gevangenis hebben gezeten of erger.’ Voor het onlineplatform Yqeen deed hij in 2013 verslag van de rellen in Caïro nadat het leger een eind maakte aan het bewind van president Mohamed Morsi. De veiligheidsdiensten hadden het op hem voorzien. Ze pakten hem drie keer op, ze sloegen hem in het gezicht, ze noemden hem een verrader.

Hij vluchtte het land uit, eerst naar Hongkong. Hij belandde in Soedan, Maleisië en Turkije. Zijn moeder verkocht haar gouden sieraden om hem geld te kunnen sturen. Pogingen om zijn studie op te pikken liepen op niets uit. Intussen bedreigden de nieuwe machthebbers zijn moeder, zus en neefje van 15. ‘De Arabische landen en moslimlanden hebben me nooit geholpen, terwijl ik in gevaar was.’

Nu ziet hij Lucinda Brand als eerste voorbij komen op de Van Heemstralaan, op de huid gezeten door een groep van zo’n dertig renners. Het is een wondere wereld voor hem. ‘Wat gaat het hard. En al die motoren. Een helikopter!’ Wat hem vooral treft: de toeschouwers, van alle leeftijden. ‘Ik zag harmonie. Dit was mijn beste dag in Nederland.’

Luxemburgse winnares

De Luxemburgse Christine Majerus heeft de Boels Ladies Tour gewonnen. Ze reed sinds zaterdag aan de leiding nadat ze in een kleine kopgroep in Nijmegen het jagende peloton net voor was gebleven. De laatste etappe naar Arnhem werd genomen door de Italiaanse Chiara Consonni die de snelste in de sprint bleek.

In de slotfase kwamen Annemiek van Vleuten en Amy Pieters nog ten val. Volgens Van Vleuten komt haar deelname aan de WK in Yorkshire niet in gevaar. De gevolgen voor Pieters zijn nog onduidelijk. De Europees kampioen moest naar het ziekenhuis. Ellen van Dijk zal in Yorkshire zeker ontbreken. Bij een val op zaterdag brak ze haar bekken en een bovenarm.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden