Column

De wereld van topsport is doorgedraaid

Dafne Schippers was opeens een voetballer. Sprintfinale verloren, chagrijnig, fysiek probleempje, weglopen van de pers. Van voetballers zijn we dat gewend, voor een koningin ligt dat anders. Laten we onthouden: ook sporters hebben recht op chagrijn.

Dafne Schippers druipt af na haar vijfde plaats op de 100 meter Foto anp

Elke traan is een waterval, zingt Coldplay, en zo is het. Vooral de judoka's huilden wat af. Onze vorige koningin, Ranomi Kromowidjojo, wist na haar mislukte zwemtoernooi bijna niets meer uit te brengen. Zij en Schippers, hoe dan ook schitterende ambassadrices, waren zaterdag verguld afgedrukt op de voorpagina van een dagblad. Vooraf zijn wij, het land van megalomane verwachtingen, altijd de besten. Het tribunaal is achteraf.

De medaillespiegel is de barometer van chagrijn en Olympische Spelen zijn ook de weerslag van sportverdwazing. Alles voor die medaille. Wie relativeert, verliest sowieso.

De Britse atleet Mo Farah viel op de 10.000 meter, stond snel op en won alsnog. Toen ze vroegen naar die val vulden zijn ogen zich met tranen, want toen drong tot hem door dat hij zijn gezin zes maanden niet had gezien vanwege een hoogtetraining. Dat had zomaar voor niets kunnen zijn, omdat iemand op zijn hielen trapte.
De sporter is bezeten, egoïstisch en monomaan. Hoezo, een voorbeeld voor ons allen? Zelfs als alles vooraf naar wens is verlopen, loert het gevaar of het noodlot, want ook de rivaal is bezeten en egoïstisch en er ligt slechts één gouden medaille klaar.

Het nieuwe denken

Baanrenner Elis Ligtlee was bijna uitgeschakeld in de halve finales keirin, maar toen een concurrente een valpartij veroorzaakte, lag de weg naar de finale open. Daarin bediende ze zich van een andere tactiek en was ze oppermachtig.

Wij consumenten huilen en lachen mee. Wij reageren verdeeld op een naar huis gestuurde, ongedisciplineerde turner. Want die past toch niet in het nieuwe denken over topsport? Dat denken is de overtreffende trap van serieus, bezeten en monomaan gedrag. Andere wegen naar de goudpotten zijn gesloten.

Waartoe ons topsportbeleid leidt? We zijn best goed in Rio, ook omdat studenten nu eenmaal op roeien gaan, de vijver met hockeyers oneindig groot is, fietsen cultuurgoed is en zeilwater ruim voorhanden. En af en toe brengen we een geweldig talent voort dat ook zonder beleid zijn weg zou vinden. Onze medaillespiegel blinkt altijd. De een valt tegen, de ander mee. 'Hier heb ik dan vier/tien/vijftien jaar voor gewerkt', huilt de verliezer. Alsof de opoffering geen eigen keuze is.

Plezier

Vorige week tekende de voetballer Rafael van der Vaart (33) een contract bij Midtjylland. Meewarigheid was zijn deel. Van der Vaart, de man die weleens een frikadel neemt, wil in de buurt wonen van zijn vriendin in Denemarken en zijn zoon in Hamburg.

Hij heeft in zijn loopbaan niet zoveel gewonnen als wij van hem hadden verwacht, maar hij herinnert ons aan een kenmerk van sport dat naar de achtergrond verdwijnt: dat het in de oorsprong om plezier draait.

Meer over