De wanhoop van een debutant

Omdat Frans Thijssen (47) niet van gokken houdt, lonkte een handvol clubs vergeefs naar zijn handtekening. 'Ik wil weten waar ik aan begin.' Dus werd het De Graafschap, rustig verscholen in de Achterhoek....

ALS SPELER, in de jaren zeventig met NEC en FC Twente en ruim een decennium later met Fortuna, FC Groningen en Vitesse, kwam hij er graag, op de Vijverberg in Doetinchem. Altijd sfeervol, geen verbale agressie zoals elders en nooit kapsones. Er staat hem vaag iets bij hier ooit een heel mooi doelpunt te hebben gemaakt, 'een lobje'. En ook in het spelershome liggen nog wel een paar mooie herinneringen.

'Ook als ze verloren hadden, was het er gezellig.'

Dus toen die club, De Graafschap, hem de afgelopen winter polste om hoofdtrainer te worden, had Frans Thijssen onmiddellijk een goed gevoel. In de vier achterliggende seizoenen leek de club zich te hebben ontwikkeld tot een solide eredivisionist, er was een fraai nieuw stadion in aanbouw, en er waren mooie woorden van het bestuur. 'Het zag er goed uit.

'Ze klonken ambitieus. Middenmoot, net iets daarboven, daar wilden ze serieus werk van maken. Bij die eerste gesprekken werd me ook verteld over de mogelijke samenwerking met Udinese. Dat klonk natuurlijk prachtig. Daardoor zou De Graafschap de beschikking kunnen krijgen over spelers die anders nooit voor de club haalbaar zouden zijn. In die tijd was ik ook in gesprek met FC Twente. Maar ik koos bewust voor De Graafschap. Toch een teken dat ik er vertrouwen in had.'

In had? Nog voor de vraag gesteld is, heeft Thijssen zijn eigen verspreking opgemerkt.

'Ik moet oppassen dat ik niet blijf roepen dat we kwalitatief tekort komen. Deze jongens kunnen heus wel een beetje voetballen, maar het is een ander elftal dan ik voor ogen had. Het systeem dat ik had bedacht, heb ik al uit het raam gegooid. De versterkingen die zouden komen, zijn er niet. We hebben twee verdedigers en een middenvelder nodig. Van de week heb ik weer een gesprek met de voorzitter gehad: er is geen geld.

'Maar de voorzitter roept wel in de krant: met deze ploeg kunnen we in het linker-rijte komen. Absoluut niet realistisch. Ik heb al tegen hem gezegd: vijf spelers weg, één terug, hoe kun je praten over het linker-rijtje? Vorig jaar zijn ze dertiende geëindigd. Ik wil de spelersgroep niet demotiveren. Maar ik als nu roep we hebben niks nodig en over twee weken staan we onderaan, zegt iedereen: die Thijssen heeft er ook geen verstand van.'

Vandaag begint de competitie, thuis tegen Roda JC, maar eigenlijk weet Frans Thijssen nog altijd niet wie wel en wie niet in zijn selectie zit. Spelers wachten nog op een werkvergunning, of zijn gewoon spoorloos, zoals de van Auxerre overgenomen Ghanees Abdul Rahman Issah. En onderwijl stuurt Udinese te pas en te onpas spelers naar Doetinchem, kennelijk in de veronderstelling dat ze daar alles kunnen gebruiken.

Thijssen: 'Je kan niet zeggen dat wij een gedegen voorbereiding hebben gehad.'

Ook de Vijverberg, in zijn herinnering een oase van rust, blijkt dus net zo vulkanisch als elke andere betaald voetbalorganisatie. Hoe omzichtig hij de naam ook probeert te omzeilen, dat voorzitter Hylke Enzerink keer op keer voor erupties zorgt, kan Thijssen niet ontkennen. 'Heel ander karakter, die man.' Via via heeft Thijssen al begrepen dat de preses met zijn patriarchale trekjes al vaker trainers tot wanhoop heeft gedreven. Op de Vijverberg duiken regelmatig zomaar wildvreemde spelers op, talenten zogenaamd. Heeft de voorzitter weer een tip gehad.

Thijssen: 'Er cirkelen bij De Graafschap vaak allerlei zaakwaarnemers rond. Ze weten: daar kan je een speler redelijk makkelijk kwijt.' - Zo'n voorzitter die zich een beetje trainer voelt?

'Daar heb ik niet eens zoveel moeite mee. Hij mag van mij best meepraten over technische zaken. Een voorzitter zit er toch voor de lange termijn, trainers zijn vaak maar passanten. Maar hij moet niet op eigen houtje beslissingen op technisch gebied nemen. Daardoor ontstaat juist onrust in een spelersgroep. Maar ja, ik ben toch niet de enige die dit ervaart? Had Van Hanegem niet hetzelfde bij AZ?

'Toen we begonnen, op 3 juli, kreeg ik twee spelers op proef. Was niks. Een week later stonden er weer drie nieuwe, een week later weer een handvol. Vorige week hebben we de laatsten gehad. Allemaal via Udinese. Misschien zit er wat bij, zegt de voorzitter. Dat samenwerkingsverband kan heus nuttig zijn, maar niet op deze manier. Wat we nu doen, is de overbodige spelers van Udinese een beetje bezighouden.'

Is hij dus toch in de val gelopen, terwijl hij nog zo goed dacht op te letten. Waarom heeft hij anders RKC afgezegd, en Twente? 'Daar was ik niet overtuigd van de mogelijkheden, dan begin ik er niet aan. Dit leek goed. Maar of ik er aan begonnen was als ik dit vooraf had geweten? Wat denk je,...

'Toen dacht ik nog: je kunt ook niet nee blijven zeggen. Ik begin als trainer, dan kun je natuurlijk ook niet te veel eisen. Als je dan al een paar clubs hebt afgezegd, denk je: hoeveel komen er nog? Oké, De Graafschap, was ik tevreden mee. Natuurlijk, nu zit ik weleens te piekeren. Geen trainer zou het leuk vinden om met zijn eerste club te degraderen.'

En dan dit. Het is natuurlijk belachelijk dat hij de voorbije weken de training enkele malen stil heeft moeten leggen om de groep bij elkaar te roepen voor een verhelderend gesprek. 'Zaten we weer een half uur in een cirkel.' In deze weken moeten patronen ingestudeerd worden, moet een elftal groeien, maar in Doetinchem holt de trainer van de ene ruzie naar het andere crisisberaad. 'Ik ben weleens met meer plezier naar de training gegaan.

'Ik ben zelf speler geweest dus ik weet hoe het werkt. Als de ene na de andere speler op proef komt, gaan de eigen jongens denken: zijn wij soms niet goed genoeg? Begrijpelijk. Juist daardoor ontstaat onrust in een selectie en in de club. Kijk, als hier een speler op proef komt die echt van meerwaarde kan zijn, dan is-ie van harte welkom. Maar ik heb er hier tig gehad. Niks. Allemaal via Udinese.'

En niet alleen spelers trouwens. In mei nog, toen hij tekende, verheugde Thijssen zich op de samenwerking met assistent Jurrie Koolhof. Ze kennen mekaar, zelfde ideeën. Maar eenmaal op het veld, in juli, meldde zich vervolgens ene Massimo Morales, nooit van gehoord, van Udinese natuurlijk. 'Massimo denkt heel anders. Italiaans hè, niet verliezen.

'Koolhof en ik denken offensief, als Nederlanders. Hoe kunnen we winnen. Het klikt tussen ons. Dus ik maar weer naar het bestuur. Oké, nu is Koolhof ook assistent. Maar op zondag zit hij op de tribune en zit Massimo naast me op de bank.'

Frans Thijssen is niet het type dat het mes tussen de tanden neemt, als speler al niet. Maar het mag duidelijk zijn dat de maat vol is. Zijn status als trainer dreigt op deze manier, terwijl zijn loopbaan amper begonnen is, beschadigd te worden. In de media sijpelden via loslippige clubofficials en ontevreden spelers al geluiden door dat de nieuwe trainer naïef zou zijn. En soft. 'Nederland hè. twee maanden trainer, hup, stempel erop.'

Dan spuwen zelfs zijn ogen vuur en trekken de mondhoeken zich samen. 'Ja, dat stoort me. Behoorlijk. Buiten mij om gebeuren dingen, maar ik krijg de klappen.'

Gisteren werd Sonny Silooy, vorig jaar nog aanvoerder van De Graafschap, maar door Thijssen naar de bank verwezen, geschorst. In het Algemeen Dagblad uitte de routinier bijtende kritiek op de trainer. Die heeft zich voorgenomen niet langer met zich te laten sollen. 'Dat Silooy teleurgesteld is, kan ik begrijpen. Maar lukraak dingen roepen in de krant, dat kan niet. Dat accepteer ik niet. Ik te soft? In Zweden, nog geen jaar geleden, vonden ze me te hard.'

En consequent ook. Bij Malmö FF werden beloftes door het bestuur ook niet ingelost, bleken versterkingen ineens financieel niet haalbaar. Waarop Thijssen zijn ontslag indiende. Die gedachte spookt nu weer door zijn hoofd. 'Oh ja, ik heb al op het punt gestaan. Er is al heel wat gepraat om het weer een beetje recht te trekken.

'Het is een dilemma. In Zweden neem je zo'n beslissing net iets makkelijker. Je bent ver van huis, je ziet je kinderen bijna nooit. Als het dan even tegenzit, zeg je sneller: zoek het maar uit. Hier ligt het toch anders. Dit is mijn eerste club in Nederland, je wilt graag iets laten zien. Ik wil de boel ook niet in de steek laten. Als we de eerste twee wedstrijden maar aardig doorkomen. Daarna zijn we bijna drie weken vrij. Misschien dat er dan nog wat gebeurt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden