Nieuws Video Assistant Referee

De videoscheidsrechter is handig als vangnet, maar het oordelen over voetbal blijft een subjectieve bezigheid

Ook met 33 camera’s en vier paar extra ogen is de Video Assistant Referee niet onfeilbaar, blijkt na de eerste WK-wedstrijden.

Bekendmaking dat de videoscheids actief is. Foto Getty

Nooit meer een nationaal voetbaltrauma door een buitenspeldoelpunt, een onterechte rode kaart of een strafschop door een schwalbe op een WK? Dat blijkt iets te voorbarig gedacht na de eerste WK-wedstrijden onder toezicht van de videoscheidsrechter. De conclusie na elf duels: het systeem is een welkom vangnet voor de arbitrage. Tegelijk onderstreept het dat oordelen over voetbal een subjectieve bezigheid blijft. Zelfs met hulp van 33camera’s en vier paar extra ogen.

Bert van Marwijk had zaterdag met zijn Australië tegen Frankrijk de twijfelachtige eer als eerste het slachtoffer te worden van ingrijpen door de videoscheids. De ploeg van de Nederlandse trainer hield een klein uur lang knap stand tegen de grootmacht. Tot Antoine Griezmann onderuit ging in het strafschopgebied na een duel met verdediger Risdon.

De Uruguayaanse scheidsrechter Cunha zag er geen penalty in. De videoarbiter wel. Cunha legde het spel stil om aan de zijlijn de beelden nog eens terug te kijken en kende Frankrijk alsnog een strafschop toe. Die werd benut door Griezmann. Australië verloor het duel met 2-1.

Het moment hield de gemoederen bezig na de wedstrijd. Van Marwijk noemde de strafschop dubieus. Hij was niet de enige. Voetbalanalist Gary Lineker twitterde naar zijn zeven miljoen volgers dat die verdeeldheid bewees dat de strafschop niet gegeven had mogen worden, omdat de Video Assistant Referee (VAR) volgens de regels alleen ‘expliciete en overduidelijke’ fouten mag herstellen.

In maart ging wereldvoetbalbond Fifa akkoord met de implementatie van de videoscheidsrechter op het WK, na experimenten vorig jaar op de Confederations Cup en het WK voor clubteams.

In Rusland zit de videoscheids  een door de Fifa geselecteerde toparbiter  in een ruimte in het internationale perscentrum in Moskou, om zo niet beïnvloed te worden door het stadiongeluid. Bij het beoordelen van situaties beschikt hij over 33 camera’s en drie assistenten. Hij kan zijn collega op het veld inseinen bij een fout besluit rond een doelpunt, strafschopsituatie, directe rode kaart of identiteitsvergissing.

Hij grijpt niet in bij zaken als een gele kaart of een onterecht gegeven hoekschop. De arbiter op het veld heeft te allen tijde de beslissende stem. Dus zo kon het dat Frankrijk en Peru (tegen Denemarken) zaterdag een strafschop kregen na tussenkomst van de videoscheidsrechter, terwijl een vermoedelijke overtreding van de Spaanse spits Diego Costa vrijdag in aanloop naar zijn doelpunt tegen Portugal ondanks een seintje van de VAR onbestraft bleef.

Verwarring

Die grilligheid leidt tot verdeeldheid bij de analisten over de toegevoegde waarde van de video-arbiter. Ook bij de praktische uitvoering van het systeem werden vraagtekens geplaatst. Het duel tussen Costa Rica en Servië (0-1) werd zondag twee keer stilgelegd in blessuretijd zonder dat spelers en publiek wisten dat de videoscheidsrechter was ingeschakeld om een rodekaartsituatie te beoordelen.

Het gaf verwarring. Iets dat afgelopen seizoen ook geregeld het geval was in stadions in de Duitse Bundesliga, waar met de VAR werd geëxperimenteerd. Bij een duel tussen Freiburg en Mainz in april besloot de arbiter zelfs een strafschop toe te kennen in de rust, omdat hij een handsbal kort voor de pauze had gemist. De ploegen moesten voor de penalty terugkeren uit hun kleedkamers.

De Bundesliga oordeelde na het seizoen wel overwegend positief over het systeem, omdat bij 88 ingrepen 64 keer een foute beslissing was teruggedraaid. De Fifa liet zondag weten vooralsnog ‘erg tevreden’ te zijn met de besluiten van de VAR op het WK. ‘Het verliep allemaal zoals het moest gaan’, aldus een woordvoerder van de FIFA.

Het systeem is niet onfeilbaar, waarschuwde FIFA-voorzitter Gianni Infantino twee maanden geleden al in aanloop naar het WK in het magazine van zijn organisatie: ‘Zullen er fouten gemaakt worden? Absoluut. Het werk van een scheidsrechter is voor een belangrijk onderdeel subjectief en menselijk oordelen is per definitie feilbaar. Vooral onder enorme druk.’

Elk hulpmiddel dat scheidsrechters geboden kan worden, is volgens Infantino de moeite waard. Kritiek op de videoarbiter neemt hij voor lief. Infantino: ‘Voetbal kan zichzelf blootstellen aan een controverse die voortkomt uit de bereidheid het spel te verbeteren. Of we nemen genoegen met hoe het altijd is geweest. Ik ben blij dat we voor het eerste hebben gekozen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.