De United-aanhang

Zijn voorliefde voor het Engelse voetbal schrijft de Rotterdammer Erik van den Polder toe aan het Bambi-effect. 'In 1974 degradeerde United....

UITGEREKEND in een pub in Wigan wordt Manchester United kampioen. Niet door zelf te spelen, maar doordat de directe concurrenten punten laten liggen. Wie niet partijdig is, kan dit onmogelijk opvatten als een teken van een oppermachtig elftal. Maar ook voor trouwe supporters is de vierde landstitel in vijf jaar een anticlimax. 'Het is voor mij al de derde keer dat dit zo gebeurt, zonder dat ze zelf spelen. Je zou dus kunnen zeggen dat ik eraan gewend ben. Maar dit is het minste kampioenschap van United dat ik heb meegemaakt', zegt Erik van den Polder nadat hij in Wigan Liverpool op tv heeft zien verliezen van Wimbledon.

Van den Polder, een 31-jarige bedrijfsjurist uit Rotterdam, is dit seizoen minstens één weekeinde per maand in Engeland geweest om 'zijn' club te zien spelen. De laatste week van de competitie zag er veelbelovend uit: vier wedstrijden van zijn club met de titel voor het grijpen en de Rotterdammer zelf op de tribune.

Om de laatste wedstrijden heen, heeft Van den Polder nog een aantal wedstrijden geprikt. De Rotterdammer heeft als een van de weinige buitenlanders de 'Ninety-Two' gedaan en is in alle 92 Engelse stadions geweest waar profvoetbal wordt gespeeld.

Leicester City-Manchester United: 2-2. De United-aanhang verzamelt vanaf 9 uur in de Aylestone and District Working Men's Club, op vijf minuten lopen van het stadion in Filbert Street. Dertig mannen, later zo'n honderd, drinken zwijgend hun pint terwijl het personeel nog de restanten van the night before bij elkaar veegt. Veel zijn al vanaf vijf uur onderweg. Ze komen uit Blackpool, Preston, Manchester natuurlijk, en uit Rotterdam. Kaartjes worden verhandeld. De stemming is mat en Van den Polder heeft er weinig vertrouwen in. Met de komst van de satellietzender Sky is het aanvangstijdstip van sommige wedstrijden vervroegd tot twaalf uur, soms zelfs al elf uur. 'En Manchester United is op die tijden niet op zijn best.'

Zijn voorliefde voor het Engelse voetbal schrijft Van den Polder toe aan het Bambi-effect. 'In 1974 degradeerde United. Ik zag dat als jongetje van zeven op de tv. Ik vond dat zó zielig. Bij de film Bambi kan ik m'n ogen niet drooghouden. Dit was net zoiets.'

'Ik had een voetbalkwartet, alle topclubs zaten daarbij: Real Madrid, Inter Milan, Ajax, Manchester United. Ik kende die spelers dus. Toen ze degradeerden trok ik me dat aan. En vanaf dat moment ben ik United gaan volgen. Van het begin herinner ik me niet veel meer. Wel dat m'n moeder eens zei: ''Je vader neemt je wel een keer mee.'' Het seizoen erop liep ik inderdaad met hem in Old Trafford, het stadion van United. Ik zal nooit vergeten hoe ik, hooguit tien jaar, de treden opliep. Dat was voor mij zó bijzonder. Een droom die in vervulling ging. Maar de rest van het voetbal zei me toen natuurlijk nog niks.'

Nederlandse clubs doen Van den Polder weinig. Hij speelt zijn eigen wedstrijdjes voor GGK, gaat een enkele keer 'voor de grap' naar Excelsior of Sparta. Maar binding met een Nederlandse club heeft hij niet. 'In Engeland heeft iedereen een club. Je gaat daar als klein kind al met je vader mee. Woon je in Manchester, dan is je hele schoolklas voor United. Hier heb je dat niet.'

0 ET EERSTE bezoek aan Old Trafford vormt de basis voor wat is uitgegroeid tot een passie van Van den Polder. 'Zonder dat ik er erg in had was ik in vijftig, zestig Engelse League-stadions geweest. Toen ik me dat in 1992 realiseerde wilde ik alle stadions bezocht hebben van de Engelse clubs die profvoetbal spelen.' En dus heeft Van den Polder de Engelse 'Ninety-Two' gedaan en is nu bezig met de Schotse 38.

Het gaat om een klein clubje supporters, The Ninety-Two Club (sinds 1978) heeft duizend leden, the Scottish 38 Club, opgericht in 1991, stevent af op tweehonderd. Het zijn - voornamelijk - Britten die op hun jacht langs de stadions thuis komen met toegangskaartje, programmaboekje - het liefst met handtekening van een official - en als het even kan met een foto van het veld, hoewel fotograferen in de stadions tegenwoordig verboden is.

Supporters die weten welk stadion het hoogst boven de zeespiegel ligt (West Bromwich Albion), en vooral ook wanneer ze er waren, bij welke wedstrijd, welke uitslag en het liefst hoeveel toeschouwers er waren. Volwassen mannen, van wie er sommigen in een rode pyjama slapen omdat het de kleuren van hun club zijn. Volwassen mannen die om die reden alleen rood ondergoed dragen.

Supporters die zich herinneren dat de wedstrijd die niet doorging omdat het sneeuwde, of juist wel doorging ondanks de sneeuw. Of zoals Van den Polder die nog precies weet wanneer en door wie 'zijn' reeks van wel veertig wedstrijden waarin werd gescoord werd onderbroken door een onvermijdelijke 0-0 (Manchester United, uit bij Millwall).

Van den Polder heeft bijna 250 wedstrijden gezien, het afgelopen seizoen alleen al twintig van United. Hij ging mee met de tour die United maakte in Maleisië en Hongkong, reisde aan het begin van dit seizoen naar Milaan voor een vriendschappelijke wedstrijd van United, was voor de Champions League in maart bij Porto 'uit' en ging in april even op en neer naar Dortmund.

Manchester United-Middlesbrough: 3-3. De United-aanhang begrijpt Van den Polders passie voor de Reds uiteraard helemaal, maar lacht om die drang alle stadions te bezoeken. Nigel, die regelt dat de seizoenkaart van de Rotterdammer elke keer een wedstrijdkaartje oplevert: 'Wat heb je in al die stadions te zoeken? Third Division, dat is toch zonde van je tijd.'

Phil, United-aanhanger: 'Het is grappig, maar ook triest. Ik ben zelf in 75 stadions geweest, maar allemaal met United. Wat heb je nou voor belang bij de andere wedstrijden. En Erik komt daarvoor dan nog eens helemaal uit Nederland. Mad, absolutely mad. Ken je de trainspotters? Mensen die dagen op het station staan en de nummers van de langsrijdende treinen opschrijven? In de hoop dat ze ooit alle treinen in dit land een keer gezien hebben? Sad. Very sad.'

0 AN DEN POLDER wijt het negativisme over zijn hobby aan het imago van leden van de Ninety-Two Club. Ze zijn veertig, wonen nog thuis, en gaan in hun vrije tijd alle velden langs. Mark Byatt, 37, houdt sinds de privatisering als traffic recording officer bij of de bussen en treinen in Londen op tijd rijden, zo niet dan krijgt de busmaatschappij een boete. Byatt woont nog thuis, verloofde zich in 1985 maar besloot in 1988 daaraan een einde te maken, ondermeer omdat hij in die drie jaar naar slechts zes voetbalwedstrijden was geweest. En dat terwijl hij in het seizoen van vóór zijn grote liefde 101 wedstrijden had gezien.

0 N NOORD-LONDEN richtte Byatt de Scottish 38 Club op. Hij ontwierp een embleem dat prijkt op sjaal, tas, badge, sticker, certificaat en niet te vergeten de das die hij naar elke wedstrijd draagt.

De Schotse regels zijn iets soepeler dan de Engelse. Degradeert een Engelse club dan moet dat stadion na promotie opnieuw worden bezocht. In Schotland moet de supporter na de 38 alleen nog de nieuwe stadions af. Maar voor zichzelf is Byatt strenger. Ziet hij een wedstrijd die in 0-0 eindigt dan keert hij er terug. 'Ik moet in elk stadion een doelpunt gezien hebben.'

Oxford United-Barnsley: 5-1; First Division. De wedstrijd was aanvankelijk een must voor Van den Polder, omdat dit de laatste wedstrijd van Oxford op The Manor Ground zou zijn. Maar de bouw van het nieuwe stadion heeft vertraging opgelopen. Een andere aanleiding blijft over: Barnsley speelt zijn laatste First Division-wedstrijd en komt volgend seizoen voor het eerst in zijn geschiedenis uit in de Premier League.

Maar sommige dingen lijken in Engeland nooit te veranderen. Sinds 1987/88, Van den Polders eerste bezoek aan The Manor Ground, is er in Oxford niets veranderd. 'Er staan hier negen verschillende tribunes om het veld, ze hebben gewoon steeds iets bijgebouwd. Voor m'n gevoel moet het er zo veertig jaar geleden al hebben uitgezien. Het is oud, vervallen. Zelfs het veld loopt schuin af. Maar het is toch geweldig dat zoiets er nog is. Oxford United heeft nog de League Cup gewonnen, hadden ze Europees voetbal gespeeld, ware het niet dat de Engelse clubs daarvan waren uitgesloten door het Heizeldrama. Maar moet je je voorstellen: had hier een club als Barcelona gestaan.'

Van den Polder kriskrast dwars door Engeland voor zijn wedstrijden. Per trein, auto, met het vliegtuig, kan soms met iemand meerijden. Over wat zijn reizen hem kosten denkt hij niet te veel na. 'Dan zou ik mezelf in de problemen brengen. Ik heb een vriendin, maar geen gezin met kinderen. Ik zie mezelf ook niet met een gezin. Ik ben in Nederland lid van The Continentals, een groep Nederlanders die elk hun favoriete Engelse club hebben en volgen. Er zijn nu zo'n vijftien leden. Soms reizen we in groepjes naar Engeland, soms ook alleen. We hebben toch allemaal onze eigen club die we willen zien winnen. Eentje is er voor Liverpool, die krijgt al jeuk als hij mij ziet. Wij gaan dus nooit samen op reis.'

Kettering-Macclesfield (1-4) moet de kampioenswedstrijd van Macclesfield worden dat daardoor promoveert naar de Third Division. Hier gaat het niet om het stadion, Van den Polder wil Macclesfield nog één keer buiten de League zien spelen. Het levert hooguit vijftien leuke minuten op, die hilarisch beginnen met een 1-0 voorsprong voor de thuisploeg. Een mooie voorzet, een cross die wordt ingekopt, maar ook een keeper die misgrijpt: vijf doelpunten in een kwartier en daarna worden er op het middenveld voornamelijk ongeleide hoge ballen verwerkt.

Het voetbal is af en toe niet om aan te zien, Van den Polder geeft het eerlijk toe. Het is ook niet voor niets dat hij zijn programma altijd groepeert rond de wedstrijden van United, want dat blijven de mooiste. Het allermooiste moment uit 250 wedstrijden? De gebalde vuist van de overwinning die Van der Polder maakte in 1990 bij de replay van de Cup Final die United met 1-0 van Crystal Palace had gewonnen. United scoorde, hij maakte het gebaar met zijn vuist en keek recht in de ogen van Matt Busby, die hooguit tien plaatsen van hem vandaan zat. 'Even dát oogcontact.'

0 IE HERINNERING brengt Van den Polder op hét kampioenschap. Dat van 1993, in meerdere opzichten een opluchting. Eindelijk de revanche op de jaren tachtig die van Liverpool waren. En het wegwerken van de kater die kleefde aan het seizoen van 1992 toen United in de allerlaatste wedstrijd van het seizoen het kampioenschap verspeelde. 'Het kampioenschap van 1993 was emotioneel. Voor iedereen. Dat merkte je aan de sfeer. Ook dat Matt Busby dit nog net meemaakte. De man die in 1958 zijn veelbelovende team - the Busby Babes - kwijtraakte door een vliegtuigramp in Duitsland nadat United in Belgrado Rode Ster voor de Europa Cup had uitgeschakeld. De wedstrijd tegen Everton, de eerste na Busby's dood. Een piper band die speelde op het veld, Busby's lege stoel, dat moment staat in het geheugen van iedere United-supporter gegrift. Busby moet gestorven zijn met het idee dat het wel goed zat met United. Dat is voor mij zo'n geruststelling.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.