De 'Tour de France' van de duivensport was dit jaar een slagveld

De loodzware, jaarlijkse Barcelona-race geldt als de Tour de France van de duivensport. Van de vogels die aan de tocht van duizend kilometer begonnen, is nog niet de helft terecht. Is het niet té zwaar?

Het lossen van de wedstrijdduiven in de buurt van Barcelona, vrijdag 7 juli.Beeld Frank Schallmaier

De duivensport ligt onder vuur nu duizenden duiven vermist zijn geraakt bij een langeafstandsvlucht uit Barcelona. De vogels zijn op de marathonwedstrijd - meer dan duizend kilometer vliegen - gedesorienteerd geraakt door onweer of storm. Duivenmelkers en dierenrechtenorganisaties pleiten voor beperking van de afstanden in de duivensport.

Vooral in de Belgische media is er veel aandacht voor wat 'een van de grootste veldslagen ooit in de duivensport' wordt genoemd. Vijf dagen na de lossing in Barcelona, op vrijdag 7 juli, waren van de 7.907 Belgische duiven slechts 2.577 weer bij hun duivenmelker aanbeland. De registratie is nadien stopgezet, maar vermoed wordt dat er nog steeds vierduizend duiven ontbreken.

Ook van de 4.492 Nederlandse duiven die deelnamen aan de 'Tour de France van de duivensport', is een uitzonderlijk hoog percentage nog steeds niet binnen. 'Een keer om de zoveel tijd gebeurt zoiets', zegt Harrie Meijners, tweede secretaris van de Nederlandse Postduivenhouders Organisatie. 'We doen onderzoek naar de oorzaak en proberen ervan te leren.'

Zwaarste beproevingen

De langeafstandsvlucht uit Barcelona wordt al sinds 1924 georganiseerd en staat bekend als een van de zwaarste beproevingen in de duivensport. Barcelonavliegers moeten in één ruk meer dan duizend kilometer afleggen, een nacht doorvliegen, en temperaturen van ver boven de 30 graden doorstaan. Het is niet uitzonderlijk dat een kwart van de duiven de eindstreep niet haalt. Volgens kenners was dit de zwaarste editie sinds 1990.

In totaal vlogen dit keer 17.094 duiven mee - behalve Belgische en Nederlandse ook Duitse, Engelse en Noord-Franse. Bij hun lossing in Barcelona werd nog uitstekend vliegweer voorspeld, maar onderweg moeten de duiven op onweer of storm zijn gestuit. Onder duivenmelkers wordt gespeculeerd over de tramontana, een felle noordenwind die heel plotseling kan opsteken, waardoor de vogels via Duitsland zouden zijn omgevlogen. Zo houden ze de hoop levend dat hun prijsdieren alsnog zullen opduiken.

'Maar er is op de weerkaarten geen enkele aanwijzing van zo'n tramontana', zegt Stefaan Van Bockstaele, voorzitter van de Koninklijke Belgische Duivenliefhebbersbond. 'We weten alleen dat er aan de Frans-Spaanse grens onstabiel weer was. Daar moet iets gebeurd zijn. Wat precies, dat zullen we waarschijnlijk nooit weten.'

De noodlottige vlucht lokt heel wat kritiek uit, van dierenrechtenorganisaties maar ook van duivenmelkers zelf. 'Ik krijg boze e-mails van duivenmelkers, en ook uit de politiek', zegt Meijners van de Nederlandse Postduivenhouders Organisatie. 'Ik probeer hun uit te leggen dat dit een ongelukkige samenloop van omstandigheden was. Het slechte weer was niet voorspeld.'

In België klinkt de kritiek nog luider: daar wordt in de media opgeroepen om een einde te maken aan de langeafstandsvluchten. 'Bij dergelijke folklorewedstrijden valt er heel wat geld en roem te rapen, maar het is niet meer van deze tijd', aldus een anonieme duivenmelker in De Morgen. 'Het wordt tijd dat de Vlaamse minister van Dierenwelzijn Ben Weyts in actie schiet.'

Eigenaar Leon Roks met de winnende duif Don Leo.Beeld Frank Schallmaier

Limieten

De Belgische dierenrechtenorganisatie Gaia wil bij de Vlaamse minister pleiten voor een limiet op de afstanden van de wedstrijden. 'Dit is geen staatszaak, maar het is nu wel duidelijk dat er maatregelen moeten worden genomen', zegt Michel Vandenbosch, voorzitter van Gaia. 'Wat men ook vaak vergeet is dat veel van die duiven in steden terechtkomen en daar voor overlast zorgen. Dat probleem wordt dan later weer op dieronvriendelijke wijze aangepakt.'

Maar volgens Van Bockstaele van de Koninklijke Belgische Duivenliefhebbersbond zijn al veel maatregelen genomen om de duivensport diervriendelijker te maken. Zo is het aantal wedstrijden per jaar verlaagd, is een commissie aangesteld om de weersomstandigheden bij te houden, en is het transport naar de plaats van lossing geprofessionaliseerd.

De Barcelonavliegers kunnen volgens hem wel tegen een stootje. 'De duiven die aan de Barcelona deelnemen, dat zijn sportduiven die zelfs medische begeleiding krijgen', zegt hij. 'Dat zijn de Froomes van de duivensport.'

Van Bockstaele wijt de vele kritiek aan de toegenomen financiële belangen in de duivensport. 'De winnaar van de Barcelonarace wordt doorgaans meteen verkocht, voor 100- tot 150 duizend euro', zegt hij. 'Daardoor is de mentaliteit veranderd. Als iemand een duif kwijt is, is hij meteen ook een flinke som geld kwijt, en dat wordt dan op ons afgereageerd. Ik heb gelukkig een olifantenhuid.'

Overigens was de winnaar van deze editie van de Barcelona een duif uit Nederland: de 6-jarige Don Leo klokte na iets minder dan zestien uur af in zijn duivenhok in het West-Brabantse dorp Standdaarbuiten. Don Leo werd ondertussen al verkocht, voor een onbekend bedrag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden