De totale overgave van een gedreven topsporter

Zo goed als Pieter van den Hoogenband werd Sebastiaan Verschuren nooit. Maar zwemmen kon hij. Zaterdag nam hij afscheid. Vijf momenten uit de carrière van een gedreven topsporter.

Beeld AP

WK 2009 Rome

Een jaar na het afscheid van Pieter van den Hoogenband diende zich een jongen aan die het in zich had om in de voetsporen van de olympisch kampioen te treden. Sebastiaan Verschuren, een 1.500-meterzwemmer, bleek op de kortere afstanden ook snel. Hij haalde bij de WK in Rome uit het niets de finale op de 200 meter vrije slag.

Verschuren lag in het water naast recordkampioen Michael Phelps en had zijn ogen uitgekeken. Na zijn zevende plaats in die eindstrijd zei hij in zijn laconieke stijl: 'Over twee jaar wil ik dit winnen.'

Hij maakte deel uit van de Nederlandse ploeg die voor dat toernooi van zwempak wisselde. De Speedo's werden geruild voor een Italiaans tenue van onwaarschijnlijk snel rubber: Jaked J01.

Die pakken werden na 2009 verboden. Verschuren mikte het ding met een boog in de vuilnisbak. Hij wilde niets te maken hebben met het materiaal dat de krachtpatsers bevoordeelde. Zijn toptijd in dat snelle pak, 1.45,69, zou hij nooit verbeteren.

EK 2010 Boedapest

De hele week hadden de vier beste zwemmers van Nederland, Nick Driebergen (rug), Lennart Stekelenburg (school), Joeri Verlinden (vlinder) en Sebastiaan Verschuren (vrij) laten weten dat zondag hun dag zou worden. Dan moest het gebeuren op het aflossingsnummer, de 4 x 100 meter wisselslag. Onderschat ons niet, was de boodschap.

Een jaar eerder hadden de jonge honden al de WK-finale gezwommen, maar waren ze gediskwalificeerd wegens een illegale kick in de schoolslag door Stekelenburg. In Boedapest ging alles goed. Verschuren, eerder die week goed voor brons op de 200 vrij, gaf alles als afsluitende zwemmer. Hij was op die 100 vrij de snelste van het hele veld. Frankrijk werd Europees kampioen. Rusland werd tweede. Nederland haalde een redelijk unieke bronzen medaille.

Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De samenwerking van de vier gezworen makkers leidde nog tot een vijfde plaats op het WK 2011 en een zevende in de olympische finale van 2012. Het was een prachtige teaminspanning, met Verschuren als trotse afmaker. 'Je hebt die drie anderen alles zien geven. Dan wil je het ook afmaken. Dat doe je op adrenaline.'

Olympische Spelen 2012 Londen

Ter inspiratie had Verschuren oude videobeelden bekeken van Pieter van den Hoogenband, Alexander Popov en Michael Klim. Zij waren de heersers op de 100 meter vrije slag in de jaren voor en na de eeuwwisseling, voorbeelden voor generaties topzwemmers na hen. Het koningsnummer bleek het pronkstuk van Verschuren in de Britse hoofdstad.

Een jaar tevoren had hij de WK-finale in Shanghai gehaald. In Londen wilde Verschuren door de magische grens van 48 seconden heen. Hij slaagde in de finale, waarin hij 47,88 zwom: slechts achthonderdste van het brons dat toeviel aan de Canadees Brent Hayden. In de laatste slag verloor Verschuren de plak. Hij dreef uit. 'Ik kon gewoon niet meer. Ik had echt niet achthonderdste sneller kunnen zijn. Ik zou niet weten waar ik dat vandaan had moeten halen.' Hij sloot af met zijn bekende lef. 'Dat goud moet er nog komen.'

Verschuren had in de winter extra starttraining gedaan. Amsterdam liet het Sloterparkbad voor een ton verbouwen om onderwatercamera's aan te brengen. Op de eerste 15 meter en het keerpunt bleef hij verliezen ten opzichte van de concurrentie. Daarna zette hij zijn rollende slag in, met een hoge en langere overhaal op links. Hij was uit honderden te herkennen.

Sebastiaan Verschuren geeft na de race aan wat het verschil was met de bronzen plak.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Sebastiaan Verschuren wint de 200 meter vrij bij de EK in Londen.Beeld epa

EK 2016 Londen

Na magere jaren, waarin hij zijn reputatie niet kon bevestigen, zwom Verschuren drie maanden voor de Olympische Spelen het beste toernooi uit zijn loopbaan. Hij werd Europees kampioen op de 200 vrij en plaatste zich in een rijtje met Van den Hoogenband. Hij werd ook Europees kampioen met twee estafetteploegen: de 4 x 200 vrij en de 4 x 100 gemengd. Hij kon er nauwelijks van genieten. Hij zwom het toernooi als kwalificatiemoment voor Rio. De plaatsingstijd voor de 100 vrij had hij nog niet binnen. Hij behaalde het in de Europese finale. De zilveren medaille bleek ondergeschikt aan de 48,32 waarmee hij zich voor de Spelen plaatste.

Verschuren leed onder zijn eigen ambitie en olympische doelstelling. Alle zwemtoernooien zijn ondergeschikt aan het vierjaarlijkse evenement in het olympische zwembad. De EK-zege op de 200 meter was zo verrassend dat hij het zelf nauwelijks voor waar hield. 'Ik moest wel drie keer kijken voor ik het geloofde', vertelde hij.

Olympische Spelen 2016 Rio

Verschuren had de Spelen van Rio zo hoog op zijn verlanglijst geplaatst dat het haast wel mis moest gaan. Zijn trainer Martin Truijens was bovendien onderdeel van de grote onrust in de Nederlandse zwemploeg. Hij had zich afgezet tegen technisch directeur Joop Alberda, die uiteindelijk niet mee mocht naar Rio.

Verschuren miste de finales op de 200 meter en de 100 meter vrije slag. Hij kwam, 27 jaar destijds, snel tot de beslissing dat het mooi was geweest. Hij maakte in het najaar al zijn afscheid bekend.

Beeld anp

Zijn totale overgave aan de sport toonde hij in de film 0,03 die Suzanne Raes maakte. Aan de keukentafel bespreekt Verschuren met zijn vriendin Naima of hij op de hoogte gehouden wil worden als er iets ernstigs in zijn familiekring gebeurt. Hij zegt het niet te willen weten. Zelfs als zijn vriendin dood zou gaan. Immers, zij zou in de hemel ook maar één ding willen: dat Sebas olympisch kampioen werd.

Ferry Weertman, de olympisch kampioen op de 10 kilometer openwater, maakt zijn meeste trainingsmeters in het binnenbad. Bij de Swim Cup, dit weekeinde in Eindhoven, bewees hij ook wedstrijden te kunnen winnen. De reus met spanwijdte van 2.01 meter werd nationaal kampioen op de 200, 400 en 1.500 meter. Het waren geen toevalstreffers. Weertman wil snelheid kweken. 'Ik wil bij de WK van Boedapest deze zomer graag optreden in de estafette 4 x 200 vrije slag. Sebastiaan Verschuren is ermee gestopt. Dat maakt een plaatsje vrij.'

De 4 x 200 heeft status. Het Nederlandse viertal werd vorig jaar in Londen Europees kampioen op het aflossingsnummer en haalde daarna de olympische finale van Rio. Weertman had de afstand toen niet in zijn programma staan.

De olympisch kampioen zwemt bij de WK, medio juli, eerst om de wereldtitel 10 kilometer. Daarna volgt het indoorprogramma. Weertmans vriendin Ranomi Kromowidjojo won in Eindhoven ook drie titels: 100 vrij en de 50 vlinder en vrij.

Lees ook
Als je Ranomi Kromowidjojo vraagt naar wat we gezien, gelezen of beleefd moeten hebben, dan krijg je natuurlijk een zwembad. Twéé zwembaden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden