reconstructie

De toneelstukjes van Willem II tegen Ajax en Feyenoord

Teruglezen - Reconstructie matchfixing eredivisie

Spelers van Willem II hebben in het seizoen 2009/2010 wedstrijden verkocht, bleek begin 2015 uit onderzoek van de Volkskrant. Voor de duels tegen Ajax en Feyenoord werden afspraken gemaakt met matchfixers uit Azië. Willem II-middenvelder Ibrahim Kargbo speelde de hoofdrol in het bedrog. Voor de KNVB was het aanleiding om aangifte te doen en opheldering te vragen aan getuigen of betrokkenen. Na een jaar kwam er vandaag dan duidelijkheid over ten minste één wedstrijd, die tussen FC Utrecht en Willem II. Onze verslaggevers schreven in 2015 een reconstructie, lees deze hieronder terug.

19 december 2009. Feyenoord -Willem II. GeorginioWijnaldum (links) in duel met Kargbo. Feyenoord wint met 1-0. Eén treffer onder de eis van de fixers. Beeld anp

Met gebogen hoofd lopen de spelers van Willem II richting de middenlijn van de Arena. Ajax-spits Luis Suarez heeft zojuist de 4-0 gescoord en viert dat elders op het veld door op het clublogo op z'n shirt te wijzen. De wedstrijd zit er bijna op, de eerste fans hebben de tribunes al verlaten. Het is zaterdagavond 17 oktober 2009.

Toneelstuk

Op het oog is dit een eredivisiewedstrijd als alle andere. Maar wat de 50 duizend supporters in de Arena en de honderdduizenden televisiekijkers niet weten, is dat zich voor hun ogen een toneelstuk afspeelt. Een aantal spelers van Willem II heeft in het geheim een pact gesloten met matchfixers. De uitkomst van dit duel stond op voorhand vast.

Hoofdrolspeler van het bedrog is Ibrahim Kargbo, de dan 27-jarige middenvelder van Willem II. Hij en enkele teamgenoten moeten er deze avond voor zorgen dat hun club de wedstrijd met minimaal drie doelpunten verschil verliest. Dat doen ze niet voor niks: matchfixers hebben er zo'n 100 duizend euro voor betaald.

Een van de fixers - een Singaporees van middelbare leeftijd - heeft vanavond tussen het publiek op de noordtribune postgevat. Nauwlettend kijkt hij of 'zijn' spelers zich wel aan hun opdracht houden. Vanuit China en Singapore volgen enkele invloedrijke matchfixers en gokbazen eveneens iedere stap van de Tilburgers. Er staan miljoenen euro's op het spel.

Extra zakcentje

De kiem voor deze gefixte wedstrijd ligt in Sierra Leone, het thuisland van Kargbo. Al jaren werken spelers van het nationale elftal van het Afrikaanse land samen met matchfixers om een extra zakcentje te verdienen. In opdracht van de Aziaten verliezen ze wedstrijden op bestelling. Vaak met grote cijfers, bijvoorbeeld tegen Syrië (6-0) in juni 2009.

Kargbo is aanvoerder van het nationale elftal. Van teamgenoten hoort hij over stapels contant geld die de Aziaten uitdelen in ruil voor een door hen gewenst resultaat. De matchfixers regelen zelfs oefeninterlands voor Sierra Leone, zodat er meer wedstrijden zijn om te manipuleren. Alles wordt betaald, inclusief vliegtickets, hotels en vrouwelijk gezelschap. Een lucratieve vakantie, in ruil voor een nederlaag in een wedstrijd voor spek en bonen.

Internationals die voorheen in geldnood zaten, vertoeven ineens met regelmaat in de duurste nachtclubs van Freetown. Dat is niks voor Kargbo. Hij heeft een gezin, onderhoudt zijn familie en ondersteunt arme landgenoten. Bovendien verdient hij bij Willem II met 300 duizend euro bruto per jaar veel meer dan zijn meeste teamgenoten bij Sierra Leone.

Toch komt hij vaak geld tekort. Meermaals vraagt hij bij de clubleiding van Willem II een voorschot op zijn salaris. Als reden voert hij aan dat hij vrienden, familieleden en arme kinderen moet helpen, met operaties, verblijfsvergunningen in Europa en huisvesting in Freetown. In het begin geeft de clubleiding gehoor aan zijn verzoek. Later wordt het hem geweigerd.

Hij moet op zoek naar een alternatief. Bij het nationale elftal informeert hij naar de matchfixers. De feedback die hij krijgt is positief. De Aziaten zijn mannen van hun woord: als je ze geeft wat ze willen, betalen ze altijd.

17 oktober 2009. Ajax -Willem II. Luis Suarez (links) duelleert met Ibrahim Kargbo. Ajax wint met 4-0. Eén treffer meer dan de eis van de fixers. Beeld anp

Eerste toenadering

Als het de matchfixers ter ore komt dat Kargbo belangstelling heeft, nemen ze contact met hem op. Eerst per e-mail, later via Skype. Ze zijn voorzichtig en praten nog niet over details, maar op het eerste oog lijkt de verdedigende middenvelder welwillend. Ze spreken af elkaar te ontmoeten in Nederland.

Niet veel later vindt de afspraak plaats, in een horecagelegenheid in de omgeving van Tilburg. Kargbo komt aanrijden in zijn cabriolet van de club. De Aziaten observeren hem goed. Ze willen spelers in de ogen kijken voor ze miljoenen inzetten op de gokmarkt op het afgesproken resultaat.

Ze vertellen Kargbo wat ze willen. De uitwedstrijd tegen Ajax over een paar weken, waar Willem II normaal gesproken toch al geen punten aan overhoudt, moet met minimaal drie doelpunten verschil worden verloren. De kans is groot dat een dergelijke uitslag ook zonder omgekochte spelers wordt bereikt. Het gaat de fixers om de verzekering. Mocht Ajax een slechte dag hebben, dan moeten Kargbo en zijn medespelers ze een handje helpen.

Want dat is een harde eis: de Sierra Leoner moet medespelers rekruteren die willen meewerken aan de manipulatie. Om de wedstrijd voor hen in goede banen te leiden zijn minimaal drie voetballers nodig, drukken de fixers hem op het hart. Lukt dat, dan mogen de spelers onderling zo'n 100 duizend euro verdelen. Kargbo stemt toe.

Handicap

De ton aan smeergeld is voor de fixers een klein bedrag. Een veelvoud ervan zetten ze later in op de wedstrijd. Meestal spelen ze de zogenoemde Asian handicap, een weddenschap waarbij het favoriete team een handicap krijgt, uitgedrukt in doelpunten. Als die handicap -2,5 is, moet de favoriet met minstens drie goals verschil winnen om de weddenschap succesvol te maken. Dat valt niet mee, dus zo'n gokje levert een flinke winst op.

Het is 26 september, drie weken voor de uitwedstrijd tegen Ajax, als Willem II in Eindhoven tegen PSV speelt. Een van de fixers uit Singapore zit op de tribune. Hij is aan het scouten. Hij wil weten wat voor vlees hij in de kuip heeft. Is het elftal van Kargbo daadwerkelijk in staat naar de orders van de fixers te luisteren?

Willem II is optimistisch begonnen aan het seizoen 2009/2010. Het heeft op papier een goed elftal, met spelers als Saïd Boutahar, Frank Demouge, Maikel Aerts, Gerson Sheotahul en Ibrahim Kargbo, die door supporters in 2008 is gekozen tot speler van het jaar. Hij is een leider op het veld, iemand die voorop gaat in de strijd. Toch vallen de prestaties van de Tilburgers tegen, het team is geen eenheid en er heerst voortdurend onrust.

Dat komt niet alleen door conflicten rond het eerste elftal, ook op bestuurlijk niveau lopen de gemoederen nu en dan hoog op. Willem II zit in zware financiële problemen. Als de ploeg er niet in slaagt degradatie af te wenden, is de continuïteit van de club in gevaar. Dat vooruitzicht legt een bom onder het seizoen.

Kargbo (M) in de wedstrijd tegen Ajax. Beeld anp

Gokken

De spelers vermaken zich door te gokken, tussen trainingen door en in de spelersbus. Meestal spelen ze poker met een vaste inzet: 100 euro. Wie pech heeft, verliest tijdens zo'n rit zomaar 400 euro. Kargbo doet soms mee, maar met mate. Hij hoort niet bij de groep die geregeld naar het casino gaat, laat staan dat hij worstelt met een gokverslaving, zoals een van hen.

In de kleedkamer worden geregeld grappen gemaakt over matchfixing. Aanleiding is het bekerduel Roda JC - Willem II (1-0) uit november 2008. De Telegraaf meldde destijds dat om die wedstrijd 'de geur van omkoping' hing. Er werd opvallend veel ingezet op een kleine zege van de thuisclub. De spelers nemen het niet serieus: 'Zeg, hoeveel heb jij nou eigenlijk verdiend met die wedstrijd?'

Reacties

‘Wij zijn geschrokken van de berichtgeving en het heeft ons onaangenaam verrast’, laat Willem II in een reactie weten. ‘Manipulatie past uiteraard niet bij de normen en waarden waar Willem II voor staat. Vanzelfsprekend zullen wij alle medewerking aan het aangekondigde onderzoek verlenen om de onderste steen boven te krijgen.’

‘Als het waar is dat er wedstrijden zijn gemanipuleerd, ben ik daar ziek van’, zegt Alfons Groenendijk, toenmalig hoofdtrainer. ‘Ik heb bij Willem II alles gegeven wat ik had. Ik heb in deze twee duels niet gemerkt dat voor mijn spelers iets anders zou gelden. We vochten met zijn allen om in de eredivisie te blijven. Mijn ontslag bij Willem II, in februari 2010, heeft echt wat met me gedaan. Ik begrijp het nog steeds niet. Ik hoop dat de waarheid boven tafel komt.’

Tjeerd van Dekken, PvdA-Tweede Kamerlid: ‘Ik ben blij dat de vermoedens die er over matchfixing in Nederland waren nu worden bevestigd. Het is goed dat het Openbaar Ministerie onderzoek gaat verrichten, maar dat moet wel diepgravend zijn. Ik ga hierover een debat aanvragen met de minister van Justitie.’

Uitslag

Terug naar de Arena. De 4-0-nederlaag van Willem II tegen Ajax heeft de fixers miljoenen euro's opgeleverd. Zoals gebruikelijk staan ze daar niet te lang bij stil. De meesten van hen zijn niet snel tevreden. Ze willen meer. Willem II is als een citroen die moet worden uitgeperst.

Volgens leden van het syndicaat speelt Willem II na Ajax nog enkele gemanipuleerde wedstrijden. Welke dat zijn zeggen ze niet meer te weten. Dat is niet verwonderlijk; jaarlijks manipuleren ze wereldwijd tientallen tot honderden duels.

Wat de omkopers niet zijn vergeten is de dag dat de Tilburgse citroen op is: de uitwedstrijd van Willem II tegen Feyenoord op 19 december 2009. De opdracht is eenvoudiger dan tegen Ajax: verliezen met minstens twee doelpunten verschil.

Bekijk hier de samenvatting van het bewuste duel, tekst loopt door na video:

Opbrengst

Onder toeziend oog van de fixer, die in De Kuip staat te rillen van de kou, komt Feyenoord vroeg op voorsprong. Daarna verprutst de thuisploeg kans op kans. Zelfs spits Roy Makaay, die meermaals in kansrijke positie komt, heeft het vizier niet op scherp. Het wordt slechts 1-0.

De matchfixers balen stevig; een deel van hun vermogen is vergokt, het vertrouwen in 'hun' spelers verdampt. Ze besluiten geen verhaal te halen en het boek Willem II voorlopig te sluiten. Ze hebben genoeg alternatieven, in Afrika en Europa. Toch wordt het contact met Kargbo nooit verbroken. Hij kan in de toekomst nog van pas komen, redeneren ze. Via Skype praten en chatten ze eens in de zoveel tijd met hem. Eind 2014 voor het laatst.

De Tilburgers ontsnappen in het seizoen 2009/2010 uiteindelijk aan degradatie. Het play-offduel met Go Ahead, waarin lijfsbehoud wordt veiliggesteld, is Kargbo's laatste wedstrijd voor de club. Terwijl teamgenoten elkaar na afloop huilend in de armen vallen, zakt de Sierra Leoner met zijn indrukwekkende, ontblote bovenlichaam door zijn knieën. Hij buigt voorover, kust het gras en dankt God.

Verantwoording

De Volkskrant sprak het afgelopen jaar afzonderlijk met drie Singaporese matchfixers die betrokken waren bij de manipulatie van wedstrijden van Willem II. Hun verklaringen kwamen grotendeels overeen en zijn grondig gecontroleerd. Ze waren de basis voor de reconstructie.

De matchfixers, van wie er twee eerder vastzaten voor het omkopen van spelers, wilden alleen praten onder de voorwaarde dat ze niet bij naam worden genoemd. Zo hopen ze problemen met justitie te voorkomen. Hun identiteit is wel bekend bij de hoofdredactie.

De beschuldigingen zijn getoetst tijdens gesprekken met tientallen bronnen in binnen- en buitenland: medewerkers van opsporingsdiensten, waarschuwingssystemen, gokbedrijven en voetbalbonden.

De gemanipuleerde duels van Willem II zijn niet opgemerkt door het fraude-detectiesysteem van Sportradar, dat de gokmarkt analyseert voor onder meer de Europese voetbalbond. Matchfixing wordt in de praktijk lang niet altijd waargenomen door dit soort bedrijven. Wel staat Kargbo bij Sportradar aangemerkt als risicospeler, op grond van enkele verdachte wedstrijden in het buitenland.

Negen spelers en stafleden die in het seizoen 2009/2010 bij WillemII actief waren, hebben desgevraagd gezegd dat ze niets vreemds hebben gezien. Daarbij tekenden sommigen aan dat matchfixing destijds in Nederland niet op de agenda stond en ze er dus niet alert op waren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.