PROFIEL

De talentvolste anarchist op het veld

Thomas Müller is goed, grappig, snel en anders. Müller (26) is de beste speler van Duitsland. Zeker één uitspraak van voormalig Bayern-trainer Louis van Gaal is nog steeds populair in Beieren, ruim vijf jaar na diens vertrek. 'Müller speelt altijd.'

Thomas MüllerBeeld getty

Diego Maradona kijkt naar rechts, op 2 maart 2010, en hij ziet een jongen naast hem zitten achter een tafel. Een melkmuil nog. Maradona, bondscoach van Argentinië, maakt enig misbaar, staat op en vertrekt. Hij had zijn collega Löw verwacht. Hij, de grote Maradona, gaat toch geen persconferentie geven naast een jongen. Wie is die melkmuil, een ballenjongen?

Even later keert hij terug. Consternatie onder de journalisten, gevolgd door schatergelach. Maradona: 'Sorry. Ik wist niet dat die jongen een speler was van de Duitse ploeg.' Die speler was dus Thomas Müller, een dag later debutant in de Mannschaft, tijdens een oefenduel met de Argentijnen. En weer vier maanden later, op het WK in Zuid-Afrika, vernedert Duitsland het elftal van Maradona in Kaapstad, met 4-0, in de kwartfinales. De 1-0 is van Müller.

Thomas Müller dus. Topvoetballer, populair bovendien. En grappig, vinden ze zeker in Duitsland. Na de WK-finale van 2014 in Rio, met 1-0 gewonnen na verlenging, spreekt hij een Colombiaanse verslaggeefster. Ze stelt in haar eerste vraag dat het jammer is dat hij geen topscorer van het toernooi is geworden. Müller verheft zijn stem in het feestgedruis, spreekt opeens met Beiers accent en zegt dat ze die Gouden Schoen wat hem betreft 'achter haar oren' kan wrijven. Zij, de Duitsers, zijn kampioen. Wereldkampioen. Wat kan hem die schoen schelen. Waarop de verslaggeefster aan buurman Schweinsteiger vraagt wat Müller tegen haar zei. Schweinsteiger antwoordt: 'Hij zegt dat jij er goed uitziet.'

Tijdens de halve finale van de Duitse beker in het shirt van Bayern.Beeld reuters

Thomas Müller is de beste voetballer van Duitsland en misschien zelfs de grappigste. Hij danst als eerste tijdens feestjes. Hij draagt een Dirndl (Beiers jurkje) als hij een weddenschap heeft verloren. Op zijn 20ste trouwde hij met de lieftallige Lisa, dressuurrijdster en houder van paarden. Hij kende haar al van school. Vragen over het waarom van zijn vroege huwelijk kan hij makkelijk af: 'Het voelde meteen goed.'

Voor eeuwig lijkt hij, de jongen uit Pähl in Beieren, gemeente Weilheim, verklonken aan Beieren, met Bayern, zo lijkt het. Louis van Gaal wilde hem voor een miljoen of 80 kopen voor Manchester United. De deal ging niet door. Bayern wilde hem niet kwijt, Müller hoefde ook niet per se. Zijn salaris bedraagt naar schatting 16 miljoen euro per seizoen, exclusief premies en allerlei reclamecontracten. Zijn bruto inkomen ligt op bijna 25 miljoen per jaar. Van Gaal, onder wie Müller doorbrak in het seizoen 2009-2010, wist precies wat hij aan de aanvaller had. 'Müller speelt altijd', was een gevleugelde uitspraak van Van Gaal. Niemand sprak hem tegen.

Die andere Müller

De ene Müller is daarbij de andere niet. De wat oudere Nederlander denkt bij de naam Müller onmiddellijk aan Gerd Müller, de spits. Gerd Müller, oftewel Der Bomber, was het symbool voor alles waaraan we een hekel hadden bij Duitse voetballers. Dat doelpunt van Gerd Müller, op 7 juli 1974 in de WK-finale, blijft voor eeuwig een litteken op de ziel van de Hollandse voetbalgeest. Voorzetje van rechts, Müller draait zijn kont erin en schuift de bal diagonaal langs de verbouwereerde doelman Jongbloed.

Thomas Müller is daarentegen een soort nieuwe Duitser. Gevat, aardig, goed, allround, acceptabel. Zou hij in Zandvoort op vakantie gaan, dan zou hij vermoedelijk niet eens een kuil graven op het strand. Zijn kuil. Vermoedelijk zou hij beleefd vragen waar hij mocht zitten en een biertje aanbieden. Müller maakt reclame voor oerduitse merken als VW en supermarkt Rewe, en trouwens ook voor Barilla, een Italiaanse pasta. In die reclame zit ook zijn vrouw Lisa. 'Ik heb een aanbod uit Italië', zegt hij tegen haar.

Met bier feestvierend op het veld.Beeld epa

De biograaf

In september verschijnt de biografie over Müller van journalist Joerg Heinrich. Hij neemt de afloop van het EK nog mee in het boek, daarna is de deadline. Een biografie op je (dan) 27ste, dat is vrij normaal tegenwoordig. Het moment is rijp. Heinrich: 'Je ziet Thomas overal. Hij is de grootste, populairste speler van Duitsland. Niemand vindt hem een klootzak. Zelfs mensen die een hekel hebben aan dat Scheiss-Bayern, houden van Müller. Dat komt allereerst doordat hij zo'n onconventionele voetballer is. Hij weet zelf ook niet precies wat hij doet, laat staan dat anderen het weten.'

Kijk naar filmpjes van Müller op YouTube en knik instemmend om de woorden van de biograaf. De 1,86 meter lange Müller is goed, snel en technisch begaafd, maar er zit ook iets speciaals aan zijn spel. Het zwabbert een beetje met zijn armen en benen. Hij is bepaald geen krachtpatser, eerder een wat slungelachtige man. Hij lijkt door zijn wat iele gestalte langer dan hij is. Intussen wint hij klutsballen, is hij geweldig in de combinatie en heeft hij een feilloos gevoel voor ruimte. Hij kan blijven lopen.

Heinrich: 'Hij is een anarchist op het veld. Hij is compleet onberekenbaar, voor anderen, en soms ook voor zichzelf. Dat is eigenlijk helemaal niet Duits, want Duitsers plannen graag, die houden van structuur. In zekere zin paste hij ook niet zo bij trainer Pep Guardiola. Ook die plande alles. Maar het voetbal kan niet zonder een beetje anarchie. Kijk naar Robben, naar Ribéry. Het is fijn om naar Müller te kijken. Het is nooit saai.'

Met zijn vrouw Lisa.Beeld getty

Alomtegenwoordig

De vraag is wel een beetje: wat is hij nu precies? Hij is geen echte spits, geen echte buitenspeler, misschien zelfs geen echte schaduwspits. 'Müller is Müller. Door zijn spel en zijn doelpunten, dankzij zijn alomtegenwoordige aanwezigheid, is Müller uitgegroeid tot een soort heiligdom in Beieren. Ze mogen iedereen verkopen bij Bayern; dat valt te accepteren. Maar Müller, nee, dat gaat te ver. Niemand kan zich hier voorstellen dat Müller nog een keer naar een andere club gaat. Müller is FC Bayern.'

Vandaar dat ze bij Bayern ook zo verbaasd waren dat trainer Pep Guardiola hem passeerde, in de uitwedstrijd tegen Atlético Madrid, in de halve finales van de Champions League. Müller paste even niet zo in het concept van Guardiola, de denker onder de voetbaltrainers. Pep wilde het middenveld versterken. Misschien had hij voor elke positie apart een betere. Hij rekende alleen buiten het totaalbeeld, buiten het teamverband. Müller is misschien in geen enkele specialiteit de allerbeste, maar als je al zijn kwaliteiten bij elkaar optelt, heeft hij het beste rapport.

Bayern verloor met 1-0 en kwam thuis in de Allianz Arena tekort om alsnog de finale te halen, in een duel waarin Müller overigens een strafschop miste. Heinrich: 'Veel mensen hebben dat Pep kwalijk genomen. Tactisch gezien was zijn beslissing misschien nog wel te verdedigen. Alleen: Thomas is de totale leider. Het hart, de buik, alles verzette tegen zijn reservebeurt. Hij is Müller. Hij heeft niet echt een vaste positie. Hij beweegt, hij duikt ergens op. Dat zal ook weer zo zijn tijdens het EK.'

Met de wereldbeker.Beeld getty

Gangmaker

Buiten het veld is Müller eveneens de leider, de gangmaker. Beieren had vroeger Karl Valentin, een beroemde komiek. Müller wordt weleens de voetbalversie van Karl Valentin genoemd. Hij praat ook altijd. Radio Müller, is een van zijn bijnamen. Heinrich: 'Ik was een paar weken geleden op het kampioensfeest van Bayern, waar de band One Republic optrad. Müller is dan de eerste die de dansvloer opgaat. Pas daarna volgen de anderen. Hij is de humorleider van Bayern, de chef amusement. Ze vroegen hem eens waarom hij bijna nooit geblesseerd raakt, met dat slungelachtige lijf. Hij antwoordde: 'Ik ben zo dun, ik heb bijna geen spieren. Dan kan er ook niets kapot gaan.''

Zo kan iedereen in Duitsland wel een paar Müller-grappen reproduceren. Heinrich: 'Zijn vrouw is knap en lief, maar niet bepaald het doorsnee-type voetbalvrouw. Ze is veel met haar paarden bezig. Ze vroegen eens aan Thomas wat zijn rol eigenlijk was in het huishouden. Hij antwoordde dat hij directeur inkoop van de wortels voor de paarden is.'

Als feestbeest/gangmakerBeeld getty

De fan

Müller heeft dus overal supporters, om zijn voorkomen en om zijn klasse. Tot in Nederland toe. Ze zijn onder meer verenigd in de officiële Nederlandse fanclub van Bayern München. Zo zijn daar vader en zoon Paul en Jean-Paul Hendriksen uit Dieren. Ze prijzen Bayern om het succes, om de financieel stabiele basis, en ze loven Müller om zijn trouw aan de club, om zijn klasse. 'Müller geeft nooit een signaal af dat hij wil vertrekken. Hij blijft Bayern trouw, net als Phillip Lahm', zo zijn ze het met elkaar eens.

Grafisch ontwerper Jan Willem Melgers uit Almere is eveneens supporter van Bayern München, en dus van Müller. Tja, vroeger was hij voor Ajax, maar hij trekt het allemaal niet meer, al dat voordurende gedoe. Hij ontdekte Bayern via RTL5, dat de rechten bezat van de Bundesliga. Hij genoot van Roy Makaay, en van dat befaamde Olympiastadion waar zo'n mooie herinnering lag, de Europese titel van het Nederlands elftal in 1988.

De club bleef hem trekken. Hij werd lid van de fanclub en tegenwoordig trekt hij geregeld naar München, of hij probeert de club elders te zien, in het Roergebied bijvoorbeeld. Thuis heeft hij vlaggen, shirts, dvd's. Müller heeft zijn speciale aandacht. 'Louis van Gaal heeft hem in één seizoen eens op zeven posities opgesteld. Overal rendeerde hij.' Melgers houdt van de tomeloze werklust van Müller, werklust die sowieso is verankerd in het Duitse voetbal. Als hij naar Bayern gaat, of op de weg terug, probeert hij altijd nog een wedstrijd in de Tweede Bundesliga mee te pikken. Dat voetbal is nog iets 'Duitser' dan bij het internationaal getinte gezelschap van Bayern.

Melgers was bij de viering van het kampioenschap in 2015, na het duel Bayern - Mainz. 'Dat heeft al mijn verwachtingen overtroffen. Müller is ook altijd degene die een megafoon pakt en de mensen toespreekt. Het is gewoon dat totale plaatje. Het voetbal, het volk. Duitsers houden zich aan afspraken.' Dat directeur Hoeness een tijd in de gevangenis zat vanwege belastingontduiking, het boeit hem niets. 'Hij is weer terug. Dat is ook het mooie aan voetbalsupporter zijn. Je kunt lekker hypocriet zijn. Je zegt gewoon wat je op dat moment het beste uitkomt. Voor mij blijft Hoeness de grondlegger van het huidige succes van Bayern.'

CV

Geboren
13 september 1989 in Weilheim

Sterrenbeeld
Maagd

Lengte
1,86m

Gewicht
74 kilo

Schoenmaat
44

Rechtsbenig

Lievelingseten als kind
Schnitzel met aardappelsalade

Lievelingseten nu
Beierse keuken

Huidige club
FC Bayern (contract tot 30 juni 2021)

Eerdere clubs
TSV Pähl (1993-2000)

Interlands/doelpunten
70/31

Getrouwd met Lisa (in 2009)

Voetbalschoen
Adidas X 16.1 FG

Favoriete speler
Giovane Élber

Auto
Audi Q7

Lievelingskleur
Rood

Levensmotto:
'Ook de langste reis begint met de eerste stap'

Het is gewoon heerlijk, om rond een uur of 11 in de ochtend de metro te nemen naar het stadion, waarvan het spectaculaire omhulsel dan nog gewoon wit is. En als hij dan zo laat mogelijk na de wedstrijd teruggaat, schijnt de Allianz Arena prachtig rood, bijna als een futuristisch voorwerp. Zo vaak als mogelijk neemt hij mensen ook mee naar het museum van Bayern, al is het maar omdat hij dan zelf weer mee kan steeds als gids.

En in die prachtige club is Müller een held. Een gewone jongen, bijna aanraakbaar. Geen zonnebankkleur zoals Ronaldo, geen gek gedrag als Balotelli, nee, gewoon, Müller. Dat bevalt hem ook zo aan Müller. Dat onbaatzuchtige. Hij is geen haantje. Het maakt hem ook niet uit of hij de bal mooi of lelijk in het doel schiet. 'Hij is compleet. Ik was doodsbenauwd toen het er even op leek dat hij naar Manchester United zou vertrekken. Gelukkig was het niet waar. Laat hem alsjeblieft bij Bayern blijven.'

De rossige engel van de Pattatenvelden

Waar Thomas Müller de grote held van Duitsland is, smullen de Belgen tijdens dit EK van hun rossige engel, Kevin de Bruyne. Lees hier een profiel over Belgisch duurste speler.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden