Beschouwing Stewards

De steward: handhaver, visitekaartje en pispaal tegelijk

Veel betaaldvoetbalclubs kampen met een tekort aan stewards. Niet zo gek. De vergoeding is bescheiden, van de wedstrijd zien ze nauwelijks iets en altijd ligt het gevaar van een vechtpartij op de loer. Vorige week nog werd een steward bij Ajax – Heracles in de Johan Cruijff Arena gereanimeerd nadat hij was mishandeld. Wie zijn deze hoeders van de veiligheid en wat drijft hen?

Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

De doelpunten zie ik pas op Studio Sport’

Jetze Meijer, voetbalsteward bij Ado Den Haag Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Naam: Jetze Meijer
Club: ADO Den Haag
Functie: supervisor Haaglandentribune
Leeftijd: 56 jaar
Baan: juridisch medewerker bij een overheidsinstelling

‘Als ik op een verjaardag vertel dat ik ­steward bij ADO Den Haag ben, kijken mensen meestal verbaasd. Ze denken dat het elke week rottigheid is. Ten onrechte. Je bent er als steward vóór de mensen, niet om ze tegen te werken. Vorig jaar kwam een jongetje huilend naar me toe. Hij was zijn vader kwijt, maar wist gelukkig nog wel zijn telefoonnummer. Ik heb ze toen weer bij elkaar gebracht. ’s Avonds werd ik door de vader gebeld. Hij zei: ik ben je ­helemaal vergeten te bedanken, bij deze nog.’ Dat zijn voor mij de ballen in de soep.

‘Drie jaar geleden ben ik begonnen als steward. Ik hou van voetbal, had wat tijd over in het weekeinde en dacht: dan kan ik mooi een wedstrijdje ­kijken. Op een zaterdag kregen we in het stadion uitleg over je taken en bevoegdheden als steward. Het eerste wat ze zeiden was: hopelijk ben je geen supporter, want van de wedstrijd zie je niks. Uit ervaring kan ik zeggen: dat klopt helemaal.

‘Als supervisor sta ik voornamelijk in de gracht onder de Haaglandentribune, het vroegere Midden-Noord. Soms weet ik helemaal niet hoeveel het staat. Bij tegengoals klinkt nauwelijks gejuich. Zondag nog, kwam ik er in de rust achter dat het 2-0 voor Emmen was. De doelpunten zie ik pas ’s avonds op Studio Sport. Een steward die alleen maar naar het veld kijkt, is geen goeie ­steward. Bovendien: vanuit de controlekamer kijken ze ook mee. Dan ziet de veiligheidscoördinator dat je niet staat op te letten. Dat wil je niet.

‘Het vervelendste aan dit werk vind ik het als supporters het woord kanker gebruiken. Ik ga ook mee naar uitwedstrijden, dan ga ik in de bus wel eens naast zo’n jongen zitten en vraag: stel dat je moeder die ziekte heeft... Dan kijken ze je begripvol aan, maar ik denk niet dat het heel veel effect heeft. De gemiddelde supporter verandert zodra het fluitsignaal klinkt. Maar dat vloeken is iets waar we mee bezig zullen blijven, we geven niet op.

‘Als stewards van voetbalclubs zitten we in een besloten groep op Facebook. Zo’n incident als bij Ajax, dat hakt er behoorlijk in. Die foto waarop die steward met lakens wordt afgeschermd, is een beeld dat je niet graag ziet. Gelukkig heb ik nog nooit een vechtpartij meegemaakt. Ons beleid is erop gericht om preventief op te treden. Dat lukt tot nu toe goed. Maar je moet ook eerlijk zijn: overal kan zo’n gek rondlopen.’

‘Ingrijpen doe je op het allerlaatste moment’

Bernie Wassink, steward bij RKC Waalwijk Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Naam: Berny Wassink
Club: RKC Waalwijk
Functie: stewardcoördinator
Leeftijd: 53 jaar
Beroep: accountmanager

‘Of er genoeg uitdaging is als steward in de eerste divisie? Dat is een lastige vraag. De sfeer is anders, het zijn zware jaren. Als een steward van nu een verjaardag heeft, is hij toch eerder geneigd af te zeggen. Maar stel dat ­Feyenoord of Ajax op bezoek komt, is dat een ander verhaal. Bovendien zijn de eisen voor stewards strenger geworden. Vroeger was het bij wijze van spreken: gele jas aan en het vak op. Nu is de opleiding tot steward UEFA-gecertificeerd. De nadruk ligt op zaken als safety, crowdcontrol en hospitality.

‘Als club proberen we het zo aantrekkelijk mogelijk te maken om als steward te komen werken. We geven cursussen, we lenen geregeld stewards uit aan eredivisieclubs. Toen FC Utrecht voor een Europese wedstrijd moest uitwijken naar Waalwijk, zijn we ook ingezet. Bovendien krijg je veel waardering. Elk jaar is er een grote winterbarbecue voor de stewards en aan het einde krijgen we een lunch geserveerd door de spelers. Dan zijn zij er een keer voor ons.

‘Steward is voor mij een roeping. Je maakt met een groep collega-stewards deel uit van een groot evenement van je favoriete club. In de twintig jaar dat ik nu steward ben, heb ik van alles meegemaakt. Mooie dingen, zoals de promotie bij Fortuna. Maar ik heb ook wel meegemaakt dat er iemand overleed. Er werd gescoord. Iedereen stond op, behalve één man. Die bleek op dat moment al een natuurlijk dood te zijn gestorven. Dan moet je dus zo onopvallend mogelijk een overleden persoon uit het stadion zien te krijgen. Drie weken later hebben we iemand succesvol gereanimeerd. Dan is de voldoening extra groot.

‘Bang ben ik nooit geweest, wel op mijn hoede. Als ik echt klappen zou krijgen, zoals die steward van Ajax, dan is dat voor mij een reden om te stoppen. Het is moeilijk in te schatten wat er bij Ajax is gebeurd, maar het probleem bij calamiteiten is vaak dat er te fel gereageerd wordt. Ingrijpen doe je pas op het allerlaatste moment, omdat het niet de bedoeling is dat je zelf onderdeel wordt van een vechtpartij.

‘Grote clubs als Ajax huren vaak beveiligers in. Die werken doordeweeks in een bar of ­discotheek. Maar tijdens een voetbalwedstrijd heerst een heel andere dynamiek. Als je zelf supporter ben, dan voel je veel beter aan hoe je moet ­handelen. Bij een kleine club als RKC ken je de mensen, en zij jou. Dat scheelt.’

‘Sommigen zien je als de lastpak van de stadionverboden’

Davy Hessing, voetbalsteward bij Go Ahead Eagles Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Naam: Davy Hessing
Club: Go Ahead Eagles
Functie: supervisor IJsseltribune
Leeftijd: 37 jaar
Beroep: onderhoudsmonteur

Drie uur voor de aftrap ben ik in het stadion voor de briefing. Daarna doe ik de tribuneschouw. Zijn de wc’s schoon, de prullenbakken leeg? Vervolgens licht ik mijn eigen team in over bijzonderheden en dan is het portofoon pakken, oortje in en de wedstrijd doen.

‘Als supervisor ben ik verantwoordelijk voor de IJsseltribune, aan de lange zijde tegenover de hoofdtribune. Elke wedstrijd hou ik zicht op 2.734 toeschouwers. Ik vind het een mooie tribune. De mensen die er zitten zijn heel divers. Je hebt er die met hun kinderen komen, maar er zit ook de oude, harde kern.

‘Voor sommigen ben je die lastpak die de kaartcontrole doet of voor stadionverboden zorgt. Ze proberen je uit. Dan komt iemand de tribune op en vraag je om zijn kaartje. ‘Ja, maar ik ben toch al binnen?’ Dan is het de kunst om er een leuk praatje van te maken en op het einde toch nog een keer om hun ticket te vragen. Het is een spelletje.

‘De meesten ken ik van gezicht. Als ze binnenkomen, knik ik meestal even. Gewoon om contact te maken, dat ze weten dat we er zijn. Soms kom ik die jongens doordeweeks tegen. Tijdens de wedstrijd denk je wel eens ‘wat een lastig type’, maar in de stad zie je ze met een kind op de arm lopen.

‘Als wij in lastige situaties iemand aanspreken, schakelen we eerst de commandopost in, zodat er een camera meeloopt. Je gaat altijd met twee personen op een situatie af. Je staat op die manier nooit alleen. En als er iets gebeurt, is er altijd een getuige. Op de achtergrond heb je ook steun van beveiligers en agenten.

‘Natuurlijk baal je wel eens. Dat het niet is gegaan zoals je had gehoopt. Je blijft mens. Als er iets is gebeurd, zoals een reanimatie of supporters die het veld zijn opgekomen, roep ik na afloop mijn team bij elkaar en zorg ik dat ze hun verhaal kwijt kunnen. En anders kunnen ze ook Slachtofferhulp inschakelen. Dat is wel gebeurd, ja, na een reanimatie die niet slaagde.

‘Je krijgt een kleine vrijwilligersvergoeding voor dit werk, een paar tientjes per maand. Je moet dat maar niet gaan omrekenen naar een uurloon. Maar het werk van steward doe je ook niet voor het geld. Je doet het omdat je het leuk vindt om met mensen om te gaan en omdat je hart hebt voor de club.’

Flyeren voor nieuwe stewards

Go Ahead Eagles is een van de clubs die op zoek is naar ­stewards. De club uit Deventer deelde flyers uit in de stad, op de open dag en tijdens oefenwedstrijden in de voorbereiding. Bovendien portretteerde de club op zijn eigen site ­enkele stewards tijdens een wedstrijd. ‘Er heerst bij mensen geregeld een vooroordeel als het om stewards gaat’, zegt woordvoerder Wouter Rutgers.

‘Wat is daar nou leuk aan, hoor je zeggen. In die artikelen en ­video’s hebben we onze stewards daar zelf het antwoord op laten geven.’

De acties leverden het gewenste resultaat op: tien mensen meldden zich aan voor de opleiding tot steward. Bij Go Ahead Eagles zijn stewards vrijwilligers die een bescheiden onkostenvergoeding krijgen.

Rutgers denkt niet dat een opschaling tot meer aanmeldingen zal leiden.

‘Je kunt pak ’m beet wel 200 euro per wedstrijd beloven, maar dan komen er mensen op af die niet bij deze functie passen. Je doet dit bij uitstek omdat je hart hebt voor de club.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.