De spelverdeler die aanvaller werd

Volleyballer Nimir Abdelaziz ruilde de set-up in voor de smash

Zelden evolueert een spelverdeler in het volleybal tot aanvaller. Nimir Abdelaziz heeft eigenlijk altijd geweten dat hij geboren is voor die rol: het punt maken. Liefst op het WK.

Aanvallen, zoals Nimir Abdelaziz tegenwoordig doet (foto links), is iets heel anders dan opzetten (foto rechts), wat hij hiervoor als spelverdeler deed. Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Van spelverdeler tot aanvaller: het is een ongekende transformatie en in het moderne topvolleybal zelden vertoond. Maar de 25-jarige Nimir Abdelaziz, de atleet die jarenlang voor Nederland de set-ups verzorgde, moet de nationale ploeg deze week als diagonaalaanvaller naar het WK slaan. Als het lukt is dat voor het eerst sinds 2002.

'Abdelaziz is een groot talent en een topatleet', zegt bondscoach Gido Vermeulen. 'Zet hem in het zand en hij wordt een geweldige beachvolleyballer. Alleen zulke talenten kunnen zo'n unieke stap maken als Nimir.'

Zijn groeispurt als tiener gaf hem het beslissende zetje om anders te denken dan een spelverdeler. 'Op mijn 16de was ik 1.85 meter, een prima lengte voor een spelverdeler', vertelt Abdelaziz op Papendal. 'Ik kwam bij Jong Oranje, groeide in een jaar tijd zo'n 15 centimeter en was plotseling 2 meter lang. Op mijn 18de was ik ineens in trek als lange spelverdeler. Ik tekende mijn eerste contract in Italië en debuteerde in de nationale ploeg. Mijn toekomst leek bepaald. En toch knaagde het bij mij.'

Als spelverdeler werd hij naar lucratieve competities gehaald, Abdelaziz speelde in Turkije en in volleybalmekka Polen. Zijn ware liefde voor de aanval bleef verborgen. 'Ik ga mooie contracten niet inleveren omdat ik liever tegen dat balletje wil slaan.' Bij het Franse Poitiers veranderde het perspectief, toen vanwege blessures een beroep op de lange spelverdeler werd gedaan. Kon hij die ballen niet tegen de grond rossen?

Abdelaziz: 'Ik dacht: het is nu of nooit. Scoorde ik meer dan 20 punten en werd ik op de diagonaal topscorer van Frankrijk. Helaas landde ik een keer op een bal en lag ik er met een enkelblessure twee maanden uit. Maar eindelijk wist ik waarom ik volleybalde.'

Abdelaziz beleefde in Frankrijk zijn wedergeboorte als volleyballer. 'Er is een nieuwe Nimir opgestaan, zo voelt het wel.' Toch kampte hij met twijfel. Hij had zijn status verdiend als setter, maar als aanvaller was hij nog een nobody. Had hij die expertise wel? Stel dat hij zou falen. Is het wel een goed idee als de architect het door hem getekende huis ook zelf gaat bouwen.

Abdelaziz: 'Als het me niet was gelukt als aanvaller? Het had het einde van mijn carrière kunnen worden. Als clubs me zouden zien als de spelverdeler die niet wil spelverdelen en de aanvaller die niet goed genoeg is voor de top. Twee keer niks dus, ik besefte een groot risico te hebben genomen. Als ik het niet had kunnen waarmaken als aanvaller, zou ik inmiddels misschien wel zijn gestopt.'

Andere trainingsarbeid

Het vergt een totale omslag, zegt bondscoach Vermeulen. 'Van ballen opzetten naar honderd sprongen per dag. Ook fysiek is er een heel andere training nodig. Nimir heeft een speciaal krachtprogramma gevolgd, het is mooi om te zien dat hij nu een volwaardige aanvaller is.'

De keuze om te gaan aanvallen past bij zijn karakter, vindt Vermeulen. Abdelaziz: 'Als spelverdeler vond ik het leuker om de bal na de pass zelf op de grond te leggen dan een middenman vrij te spelen. Dat vat alles samen. Ik was niet bezig met strategische keuzes wie ik op welk moment moest aanspelen. Ik kon het wel, maar haalde er geen voldoening uit.

'Na de wedstrijd dacht ik: lekker, ik heb toch wat balletjes geslagen en een paar aces geserveerd. Dan zag je me glunderen in het veld. Het werd steeds moeilijker dat verlangen te onderdrukken. Setten is een dienende rol en je kent me: ik wil het showmannetje zijn. Ja, dat ego heb ik wel. Ik wil de laatste bal erin slaan, de man zijn die het feestje ontketent. Dit is wie ik ben.'

Mentale omslag

Abdelaziz sprak erover met volleybalicoon Ron Zwerver, tot vorig jaar assistent-coach bij de mannen. 'Ron was al mijn coach bij Jong Oranje en hielp me als tiener bij mijn transfer naar zijn voormalige club Treviso. Ron zei: ik weet wat jij wilt. Volg je hart, het is jouw carrière. Jij moet je eigen geluk vinden.'

Met zijn 2 meter en 1 centimeter was Abdelaziz een logische opvolger van spelverdeler Peter Blangé, die nog 4 centimeter langer was en in 1996 op de Spelen van Atlanta olympisch kampioen werd. Blangé maakte furore met zijn elastieken polsen, al had ook hij de aandrang om zelf te scoren: 'Ik ging volleyballen omdat ik aanvallen zo leuk vond.

'Ik kom uit het stenen tijdperk, toen teams met twee spelverdelers speelden, die afwisselend ook aanvaller waren', vervolgt Blangé. 'Pas later volgden we de Russen met hun 1-5 systeem, met één spelverdeler dus. Voor een aanvaller had ik bovendien de verkeerde aanloop, dat zag er niet atletisch uit. Ik bepaalde graag wie de bal kreeg. Het was voor mij als extreem lange spelverdeler ook pionieren.

'Nimir heeft een ander gevoel. Het is een bijzondere switch die hij heeft gemaakt, knap hoe hij zich heeft aangepast. Al vergt zijn nieuwe rol ook een mentale omslag, de diagonaal is nu eenmaal de puinruimer en de vuilnisman van het team. Misschien moet Nimir zijn voorganger Olof van der Meulen vragen hoe hij dat tien jaar heeft volgehouden.'

Abdelaziz, in Namibië geboren uit een Nederlandse moeder en een Tsjadische vader, maar opgegroeid in het Gelderse Haaften, besefte dat zijn metamorfose niet door iedereen werd verwelkomd. 'Ik had de afgelopen vijf jaar als spelverdeler gespeeld. In 2016 vertelde ik de bondscoach twee dagen voor het programma van de Nederlandse ploeg dat ik voor een andere rol zou kiezen. Ik wist dat ik daarmee een bommetje liet ontploffen. Gido Vermeulen had er geen rekening mee gehouden.'

Symbolische transfer

Uitgerekend de Italiaanse grootheid Andrea Giani, die in de olympische finale van 1996 tegenover Nederland stond, haalde Abdelaziz als aanvaller terug naar de Serie-A. Een symbolische transfer, al is zijn leerproces nog lang niet voltooid.

Nimir Abdelaziz. 'Ik moet op mijn positie ook handig zijn, situaties na lastige set-ups kunnen oplossen.' En lachend: 'Ik ben niet de aanvaller die zeurt als de set-ups niet goed liggen. Ik had als spelverdeler een bloedhekel aan spelers die dat deden. Het is nu aan mij om de nieuwe Nimir te laten zien en het punt te maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.