De slag om de voetbalkijker

Dinsdagavond begint de groepsfase van de Champions League. Die is voor het eerst niet te zien bij de NOS, maar op SBS6. Voetbal is van levensbelang voor tv-zenders; met films en series redden ze het niet.

Mark van Bommel assisteert Jack van Gelder op locatie voor de Champions League wedstrijd tussen PSV en AC Milan in 2013.Beeld anp

SBS zit in de lift. Jarenlang werd een beetje meewarig gekeken naar de omroep, die niet kon tippen aan het succes van RTL4 en NPO 1. Nu maakt de concurrentie zich zorgen: het marktaandeel van SBS6 is in een jaar gestegen van 9,1 naar 10,4 procent én de zender heeft de Champions League weggekaapt bij de NOS.

Dinsdagavond begint de groepsfase van het prestigieuze toernooi, dan moet het gebeuren. Voor PSV, dat thuis speelt tegen Manchester United, maar ook voor SBS. De programmamakers moeten het vertrouwen winnen van miljoenen kijkers die de afgelopen 23 jaar gewend zijn geraakt aan de verslaggeving van de NOS. En Jack van Gelder is ook al opgestapt. Wie herinnert zich niet zijn commentaar bij het winnende doelpunt van Patrick Kluivert in de Champions Leaguefinale Ajax-AC Milan in 1995: 'Jaaaaah (16x)! Hij zit erin (4x)!'

Bij de commerciële omroep kunnen ze dit minstens even goed, is de boodschap van Peter Lubbers, directeur televisie bij SBS. Hij is vanavond in het PSV-stadion, waar hij trots om zich heen zal kijken als de UEFA-hymne door de speakers schalt. 'We zijn heel blij dat we de Champions League hebben binnengehaald, het is een triple A-merk', zegt hij. 'Voetbal is een volkssport. Het past fantastisch bij deze zender, die zich richt op de gewone man.'

Grote verliezer is de NOS. De omroep heeft alleen de samenvattingen van de eredivisie behouden, er was geen geld meer voor de Champions League. Eind juni is de NOS ook de Olympische Spelen kwijtgeraakt, aan Eurosport. Een klein deel daarvan is misschien nog terug te kopen, via zogeheten sublicenties. Tot overmaat van ramp dreigt het Nederlands elftal voor het eerst sinds 32 jaar te ontbreken op een EK voetbal - waarvan de NOS de rechten nog wel heeft.

PSV-Manchester United

Wat kan PSV dinsdagavond verwachten tijdens de wedstrijd tegen Manchester United? Lees hier het artikel van Mark Misérus.

Marktaandeel

Voor de Champions League betaalt Sanoma, het moederbedrijf van SBS en nu.nl, naar verluidt 15 miljoen euro per jaar. Die enorme investering, waar productiekosten bij komen, is waarschijnlijk niet helemaal terug te verdienen. Rond de wedstrijden worden ook nog veel verplichte reclamespotjes van UEFA-sponsors uitgezonden. Cruciaal is vergroting van het marktaandeel: als dat komend jaar met 0,5 procent stijgt, levert het volgens een insider 15 miljoen euro extra reclame-inkomsten op.

Een tv-zender die wil scoren is steeds afhankelijker van grote evenementen. Met alleen leuke tv-series en films red je het niet meer, die vindt de kijker ook bij Netflix, HBO en via illegale websites. Belangrijker zijn nieuws, sportwedstrijden en shows als The Voice of Holland. Dat zijn programma's die een kijker rechtstreeks wil zien, al dan niet terwijl hij erover twittert of appt met vrienden.

Daarom is de Champions League een top-aankoop voor SBS, zegt sportmarketing-deskundige Frank van den Wall Bake. 'Live-events zijn heel gewild. Dat geldt zeker voor sport, vanwege de onvoorspelbaarheid. Dit toernooi is het neusje van de zalm, met de beste spelers van de wereld.'

(Tekst gaat verder onder graphic).

Studiopubliek en internet

De laatste Champions Leaguewedstrijd bij de NOS, de finale Barcelona-Juventus (3-1), trok 2,4 miljoen kijkers. Voetballiefhebbers houden niet van grote veranderingen, dus maakt SBS het niet al te gek. Ronald van der Geer, die net is overgestapt van de NOS, geeft commentaar bij PSV- Manchester United, vanaf 20.45 uur. Woensdag is zijn collega Leo Oldenburger aan de beurt. Toine van Peperstraten en Jan Joost van Gangelen wisselen elkaar af als presentator, oud-voetballers als Ronald de Boer, Ronald Waterreus en Ruud Gullit analyseren de duels. Nieuw is dat ze dat doen in een studio met publiek en dat een verslaggever vertelt wat er te zien is op de social media en bij nu.nl, dat de digitale Champions Leaguerechten heeft verworven.

Beeld de Volkskrant

Ziggo

Volgens Van den Wall Bake gaat de strijd om de sportkijker nu pas echt losbranden. 'We staan aan de vooravond van een revolutie. Livesport is een heel krachtig wapen. Wie had ooit verwacht dat de NOS en de BBC de Olympische Spelen zouden kwijtraken? En daar blijft het niet bij, de kans is reëel dat de NOS in de toekomst ook de rechten van bijvoorbeeld het schaatsen of de WK's en EK's voetbal moet afstaan. Bij de BBC zie je deze trend al langer.'

Er zijn meer kapers op de kust. Sinds kort duiken berichten op over de komst van een Nederlandse sportzender, van Ziggo. Een kabelbedrijf dus, geen omroep. Het nieuwe sportkanaal zou binnen enkele weken operationeel kunnen zijn, de faciliteiten zijn er al. Ziggo wil de berichten 'bevestigen noch ontkennen'.

Geldgebrek zal het nieuwe initiatief niet in de weg staan. Ziggo is eigendom van Liberty Global, het grootste kabelbedrijf ter wereld dat wordt geleid door de schatrijke Amerikaan John Malone. Het zakenblad Forbes schat zijn vermogen op 6,4 miljard euro. Concurrenten reageerden geschokt toen ze hoorden dat hij 1,3 miljard euro had betaald voor de rechten op de Zomer- en Winterspelen van 2018 tot en met 2024.

Tot Malones media-imperium behoren zenders als Discovery, Eurosport en Sport 1. Hij zou op een nieuw kanaal (Ziggo/Sport1) een gevarieerd sportpakket kunnen aanbieden, met onder meer Formule 1, tennis, wielrennen en golf.

Overnemen

De kans bestaat zelfs dat deze sportzender rechtstreeks verslag gaat doen van Champions Leaguewedstrijden, op een gratis tv-kanaal voor Ziggo-abonnees. Die plannen circuleren. Of het echt zover komt, is twijfelachtig, want SBS zal dat niet tolereren. Sanoma bezit de exclusieve rechten voor het 'open net', Sport 1 mag alleen duels uitzenden achter een decoder, tegen betaling.

Mocht SBS een eventuele juridische strijd winnen, dan trekt Malone wellicht zijn portemonnee, meent Van den Wall Bake. 'Het zou me niet verbazen als hij dan probeert SBS over te nemen. Hij heeft geld genoeg.'

Peter Lubbers van SBS zegt zich geen zorgen te maken over dit soort berichten, hij concentreert zich op de uitzending van vanavond. 'Ik ga de wedstrijd volgen bij de regiewagen, op allerlei schermen. Ik wil van dichtbij zien hoe onze crew het doet. Of ik niet liever in een vipbox kijk? Nee, dat is niks voor mij.'

Lionel Messi houdt trots de beker in de lucht na het winnen van de Champions League. Suárez en Neymar op de achtergrond.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden