REPORTAGE

De Russische spookstad van 40 miljard

Een jaar na de Spelen is Sotsji een stad in verval. Het visitekaartje van de Russische president Vladimir Poetin heeft de crisis in Oekraïne niet overleefd.

De attractie van¿Sotsji is bungeejump, een leuke bezigheid maar geen olympische sport. Beeld Yoeri Kozirev / Noor

De Segways zijn het meest in trek, maar ook met een trapfiets, bolderkar of step kun je vijf dagen per week rondjes maken over het olympische terrein van Sotsji. Langs de stadions, over de bergriviertjes en rondom de metershoge fakkel waar vorig jaar het olympisch vuur wakkerde. 'Wel op tijd terugbrengen, anders zwaait er wat!', roept de Armeense verhuurder een jongen na.

Het verval gaat langzaam, maar is onomkeerbaar. Wie goed kijkt, ziet dat er een paar marmeren tegels bij het fundament van de fakkel ontbreken. Langs de fietspaden die speciaal langs de villa's voor IOC-officials zijn aangelegd, worden Abchazische mandarijntjes verkocht. De enorme treinstations zijn leeg. Een jaar geleden ging er elk kwartier een trein, nu is de dienstregeling beperkt tot vier treinen per dag.

Het Azimuthotel was vorig jaar februari nog het zenuwcentrum van de Amerikaanse tv-zender NBC, de officiële broadcaster van de Spelen. De enorme kroonluchter met vissenmotief is gebleven, maar de gasten zijn inmiddels 8, hooguit 9 jaar oud. Ze vormen een ijshockeyteam uit het stadje Saransk.

De lobbybar werkt nog, maar het personeel staat versteld wanneer iemand een bestelling plaatst. 'Dat gebeurt misschien een paar keer per week, hooguit', zegt een serveerster. Wie langs het terras naar buiten kijkt ziet een treurige, vergeten constructie wat nog het meest op een kippenstal lijkt: het Holland Heineken House. De deuren zitten op slot, de verf bladdert af. In de tuin rond het geheel zijn bloemkolen geplant, aubergine-blauw of dofgroen.

Betaalbaar

In een jaar kan veel veranderen. De Olympische Spelen in Sotsji hadden de showcase van Rusland moeten worden. Het visitekaartje van Vladimir Poetin. Een warm, vriendelijk land waar geen berg te hoog is, waar goed zaken kan worden gedaan.

Het liep anders. Nog tijdens de Spelen laaide het geweld tijdens de betogingen in Kiev op. Vijf dagen na de sluitingsceremonie nam het Russische leger het bestuur van het Oekraiense schiereiland De Krim over.

Om het grote olympische terrein ligt een dikke laag asfalt met hoge hekken; het terrein van de Formule 1 die vorig jaar voor het eerst in de Russische badplaats georganiseerd werd. Nu kunnen particulieren er auto's huren en rondjes scheuren.

'Toch mooi. En zo lekker warm ook, je vergeet bijna dat je in Rusland bent', zegt Valery, een aannemer uit Voronezj. 'Ik ben hier met mijn vrouw twintig jaar geleden een keer geweest, maar dat is allemaal niet meer te vergelijken. Sotsji doet niet onder voor westerse vakantiebestemmingen, en dit is nog betaalbaar ook.'

Vanwege de roebelcrisis is een buitenlandse skivakantie voor de Russische middenklasse een stuk duurder geworden. En daarmee is Sotsji een topbestemming, al was het maar omdat steeds meer Russen - denk aan militairen en medewerkers van de veiligheidsdiensten - het land niet langer uit mogen. In de eerste twee weken van januari waren de hotels in Sotsji en in de bergen bij Krasnaja Poljana uitverkocht.

Maar buiten die hoogtijdagen is het stil. Het Radisson, de Golden Tulip, het Mercury en het Park-Inn hotel. Allemaal zijn ze open, maar er is niemand. Grandcafé Amsterdam in Krasnaja Poljana schrijft dagelijks de specials uit, maar niemand komt er eten. Het schept een surrealistische decor dat nog het meest aan een filmset doet denken. Langs het aangelegde riviertje kwetteren vogels, hoog en laag, bijna perfect. Het zijn speakers, verstopt tussen de lampen die de bruine takken een groene gloed geven.

In een sportwinkel worden T-shirts met Vladimir Poetin verkocht, bij de McDonald's liggen hamburgers onder een warmtelamp. Maar er is bijna niemand. Alleen bij de omgebouwde appartementen van de olympische sporters zijn een paar toeristen te vinden. Moskovieten. 'We hadden eigenlijk gehoopt dat er iets te doen zou zijn', zeggen ze. 'Maar alles is dicht.'

C'est cool

Wel geopend: het A.J. Hackett Bungeejump-centrum. Na de spelen is over een vallei de langste loopbrug ter wereld opgetrokken. Het hangt als een vreemde hypermoderne constructie tussen de Kaukasusbergen. Wie wil springt tegen betaling precies 207 meter naar beneden.

De attractie trekt bezoekers uit heel Rusland. Er klinkt hippe muziek, iedereen die de sprong waagt, heeft een go-pro-camera mee. Het personeel komt uit Australië, Groot-Brittannië of Frankrijk. 'Het is zo'n baan die je een paar maanden doet, dan ga je weer verder', legt Matthieu uit. 'Sotsji is wat saai, maar de meisjes zijn wel leuk. En ik mag zelf iedere dag bungeejumpen. C'est cool'.

Maar de echte trots van Sotsji is de ijshockeyclub. 'Alleen Sotsji, alleen vooruit!' klinkt het vanaf de tribune. In het subtropische vakantieoord was een paar jaar geleden het idee van een eigen ijshockeyteam te gek voor woorden, maar met twee nieuwe ijsstations als olympisch erfgoed is HC Sotsji uit de grond gestampt.

De club verliest bijna alle wedstrijden in de Russische competitie, maar dat mag de pret niet drukken. 'Dit is nieuw, het geeft iedereen hier het gevoel dat we bij elkaar horen', legt team-manager Ksenia Tsoekerova uit. 'We hebben geen spelers uit Sotsji, maar omdat we een jeugdsectie hebben komt dat wel goed.'

Het 'Olympisch Plein' met op de achtergrond de fakkelhouder waarop vorig jaar het olympisch vuur schitterde. Beeld Yoeri Kozirev / Noor

Met moeite scoort een van de Amerikanen. Hij krijgt applaus. 'Op zich al wat, want tegenwoordig heeft iedereen een hekel aan de Amerikanen', zegt een van de fans.

Eenmaal buiten, waait het flink. Langs de enorme fakkel staan de schijnwerpers gericht op de vlaggen van de deelnemende landen van vorig jaar. Ook die Oekraïense vlag klappert heen en weer. 'Natuurlijk halen we die niet naar beneden', zegt een manager van een van de hotels verderop. 'De Spelen waren de mooiste tijd van ons leven, alles moet zo blijven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.