Interview

'De rotzooi is eindelijk opgeruimd'

De coach worstelde met depressies, zijn pupil hoorde pas na een jaar dat de tumor goedaardig was. En ze beleefden een valse start. 'Kiki dacht: ik geef die bal een pleurisklap en zoek het uit.'

Kiki Bertens en trainer Raemon Sluiter Beeld Jiri Buller

Tegenover het Topsportcentrum in Rotterdam, waar tennisster Kiki Bertens vandaag aan het NK begint, ligt het stadion van de favoriete voetbalclub van haar coach. Glimlachend zegt Raemon Sluiter dat de supporters van Feyenoord zijn treurige resultaten niet hadden gepikt. Sinds september begeleidt hij de nummer 1 van Nederland. Bertens kwam alleen op het ITF-toernooi in Poitiers door de eerste ronde. Sluiter: 'Als voetbaltrainer was ik nu al klaar geweest.'

In mei biechtte Bertens tijdens Roland Garros huilend op een jaar lang te hebben gevreesd dat ze kanker had. De tumor in haar schildklier bleek echter goedaardig. De 24-jarige hardhitter had in alle opzichten een reset nodig. 'Met Raemon kon ik een nieuwe start maken, hoewel we wisten dat ik het fysiek zwaar had. Wellicht was het voor hem niet het ideale moment om in te stappen. In dat opzicht hebben we de zwaarste periode al gehad.'

Sluiter: 'Kiki had ook kunnen denken: dit werkt niet.' Bertens, lachend: 'Het lag allemaal aan mij.' Sluiter: 'Je leert elkaar snel kennen. Als Kiki het eerste toernooi met mij als coach had gewonnen, was het hela hola geweest. Oh, wat zijn we goed samen. Nu moesten we allebei met de billen bloot en kwamen de diepere gesprekken. De conclusie was dat Kiki te weinig energie had. De matige prestaties hebben ons ook geholpen om harde beslissingen te nemen.'

Kiki Bertens en Raemon Sluiter Beeld Jiri Buller

Ranking opkrikken

Bertens is als nummer 105 van de wereldranglijst eerste reserve voor de Australian Open en wordt volgende maand wellicht verwezen naar de kwalificaties. Ze heeft volgens Sluiter een offer gebracht door in november niet nog een of twee toernooien te spelen, in een laatste poging haar ranking op te krikken. 'Kiki levert nu de Australian Open in voor een voorbereiding van zeven weken. Ik weet hoe moeilijk dat is, maar we gaan voor de lange termijn.'

Het is tevens het bewijs dat Bertens geen vriendje heeft gehuurd als coach, stelt Sluiter. 'De tenniscoach zit in een spagaat, hij is nu eenmaal ook in dienst bij zijn speler. Het is verleidelijk om water bij te wijn te doen, zeker als het om de financiën gaat. Het maakt nogal verschil of je 30 duizend euro ophaalt in het hoofdtoernooi of 3.000 voor de eerste ronde in de kwalificaties. Het zegt alles over de motivatie van Kiki om eerst aan haar fitness en spel te werken.'

Omgekeerd durfde ook hij de comfortzone te verlaten, zegt Sluiter. 'Ik had bij de tennisbond kunnen blijven. Maar ik geloof in Kiki, in de speelster en de mens. Ik kan nu werken zoals ik wil. Dat miste ik bij de bond, ik schaakte op te veel borden tegelijk. In mijn ogen waren er te weinig coaches in dienst en moest ik telkens andere jeugdspelers begeleiden. Nu heb ik één project.'

Wereld van verschil

Ze hebben net twee uur getraind op een indoorbaan in Ridderkerk. Je ziet aan Bertens dat ze met conditietrainer Errol Esajas hard aan haar fysiek heeft gewerkt. Ze is zichtbaar afgeslankt en beweegt ook beter op de baan. Het is een wereld van verschil met de afgelopen twee jaar. Vlak voor Roland Garros in 2014 werd bij Bertens een tumor in de schildklier gevonden. Desondanks bereikte ze de vierde ronde.

Sluiter: 'Niks interesseerde haar meer. Kiki dacht: ik geef die bal een pleurisklap en zoek het uit.'

Bertens: 'Tennis was niet belangrijk meer. Ik had drie shirtjes in mijn tas met het gevoel dat ik na Parijs toch onder het mes moest. Het was een dubbel gevoel om vrolijk te blijven na een vierde ronde. Ik speelde iemand die ik niet was.'

De diagnose bleef onduidelijk. Bertens: 'Was het goedaardig of niet? Moest ik na het seizoen stoppen of niet? Opereren of niet? Het spookte telkens door mijn hoofd. Alles ging op de automatische piloot. Ik heb eerder geprobeerd om af te vallen. Ik voelde me er niet beter door. Ik heb een jaar lang slecht geslapen. Fysiek ging het steeds minder.'

Hoe ze het zo lang heeft volgehouden? Bertens: 'Dat heb ik me geregeld afgevraagd. Ik weet het niet. Het was doorgaan, doorgaan, doorgaan. Niemand zei: 'Kiek, misschien kun je beter stoppen.' Ik heb onvoldoende laten merken hoe slecht ik me voelde. Misschien was het goed dat ik niet stilstond bij de consequenties van een mogelijke tumor. Pas achteraf heb ik me gerealiseerd hoe zwaar het was om met die onzekerheid te leven.'

Kiki Bertens en trainer Raemon Sluiter Beeld Jiri Buller

Ander mens

Dit jaar keerde Bertens als een ander mens terug op Roland Garros. Vlak voor het grandslamtoernooi in Parijs had ze de uitslag gekregen na een alternatieve, Amerikaanse test. De tumor was niet kwaadaardig, ze had geen kanker. In een kleine perskamer op Roland Garros barstte Bertens in tranen uit, toen ze voor het eerst publiekelijk haar grootste angst verwoordde. 'Ik was zo opgelucht. Ik had totaal geen vertrouwen meer in mijn lichaam, nu bleek eindelijk dat ik gezond was.'

Een terugslag was onvermijdelijk. Het voelde alsof ze een jaar slaap moest inhalen, zegt Bertens. 'Alle vermoeidheid en de opgekropte spanning kwamen eruit, dan is het lastig toernooien spelen.'

Sluiter herkende het gebrek aan energie bij Bertens maar al te goed. In december 2014 vertelde de oud-prof in de Volkskrant openhartig over de depressies, die hij moest overwinnen. De rotzooi is opgeruimd, zegt Sluiter, lachend. 'Figuurlijk dan, je moet niet bij me thuis komen. Mentaal heb ik het weer voor elkaar.'

Positiever zelfbeeld

Nu helpt Sluiter zijn pupil om een positiever zelfbeeld te ontwikkelen. Bertens: 'Ik kan nogal negatief zijn. Sla ik tien ballen goed en mis ik de elfde, heb ik het meteen gehad.'

Sluiter: 'Het streven naar perfectie is ook een kracht van Kiki, dat gif hoort in haar spel. Op de US Open tegen Serena Williams had ze de intentie om te winnen. En was ze ziek van een onnodige nederlaag.' Bertens: 'Kreeg ik berichtjes van mensen dat ik zo goed had gespeeld. Ik wilde ze het liefste allemaal neerknuppelen. Ik was absoluut niet trots. Ik had die eerste set tegen Serena nooit zo mogen weggeven. Ik kijk nu al uit naar het komende seizoen om die partijen dan wel te winnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden