Nieuws Afscheid

De revolutionaire invloed van Michel Mulder: kampioen van ijs en asfalt, ijzers en wieltjes

Michel Mulder heeft afscheid genomen van het schaatsen zonder te spreken over de sport die onlosmakelijk met zijn succes verbonden is: skeeleren. 

Michel Mulder in Heerenveen in 2019 tijdens een World Cup-kwalificatie op de 1.000 meter. Beeld Orange Pictures

Mulder (33) behoorde tot de wereldtop op het ijs en het asfalt, op ijzers en op wieltjes. Die uiterst zeldzame combinatie van disciplines, zeker op de sprintafstanden, was voor hem een tweede natuur. Hij wist dat het geheim van zijn topprestaties school in kruisbestuiving.

Die overtuiging is vooral dankzij Michel Mulder, de eerste olympisch kampioen op de 500 meter uit Nederland, en zijn tweelingbroer Ronald gemeengoed geworden. Het combineren van verschillende disciplines wordt niet langer verguisd door de schaatsbond, maar zelfs voorgeschreven bij de ontwikkeling van talent.

Zoals Rintje Ritsma 25 jaar geleden het systeem van kernploegen opblies en concurrerende merkenteams mogelijk maakte, zo beëindigden de gebroeders Mulder het afgelopen decennium de conservatieve monocultuur van het Nederlandse topschaatsen. Diversiteit is nu het sleutelwoord: skeeleren, shorttrack en langebaan.

Energieke tweeling

Die ontwikkeling leek ondenkbaar in de tienerjaren van de tweeling, nakomelingen in een gezin met zes jongens. De tweeling beschikte over een tomeloze energie en was constant in competitie. Omdat ze het liefst elke week een wedstrijd reden, zomer en winter, was de combinatie van skeeleren en schaatsen een uitkomst.

Hoewel het combineren van skeeleren en schaatsen in het buitenland vaker voorkwam, vonden de invloedrijkste Nederlandse schaatstrainers het niets. De verfijnde schaatstechniek zou te lijden hebben onder het ruwe stampwerk in de skeelersport. Steeds werd de Mulders voorgehouden dat ze nooit iets zouden bereiken in de schaatssport als ze weigerden te kiezen. Fietsen gold als de ideale zomertraining.

Michel en Ronald gingen noodgedwongen hun eigen weg. Ze voltooiden hun opleiding tot gymleraar en besloten toen pas serieus werk te maken van topsport. Ze vonden een geestverwant in streekgenoot Gerard van Velde, de olympisch kampioen 1.000 meter (2002), die zich als trainer over hen ontfermde.

De voormalige topsprinter had schik in de stijfkoppige en vriendelijke tweeling. Hij besloot ze vrijblijvend te helpen en de aanval in te zetten op de gevestigde orde. Dat lukte aanvankelijk vooral met Ronald, die beter presteerde dan Michel, meedeed aan de Winterspelen van 2010 (11de op de 500 meter), en die werd ingelijfd door de gesponsorde ploeg van trainer Jac Orie. Het was voor het eerst dat de levens van de tweeling niet parallel liepen.

Wereldkampioen Michel Mulder in 2015 in actie tijdens het NK inline-skaten op de baan. Beeld ANP

Het bleek het zetje dat Michel nodig had, vertelde hij in 2012 aan de Volkskrant. ‘De sportpsycholoog zei een keer tegen mij: jij presteert het beste als je met je rug tegen de muur staat, als het moet gebeuren. Zo heb ik me wel een beetje gevoeld nadat Ronald was weggegaan. Het was onzeker of er een ploeg zou zijn. Ik ben toen van Zwolle verhuisd naar Heerenveen, ik ben me professioneler gaan gedragen, ik heb andere ploeggenoten gekregen. En het is gaan lopen.’

Eerst groeide Michel uit tot wereldkampioen op skeelers (500 meter), vervolgens ontwikkelde hij zich tot een grootheid op het ijs. Met olympisch goud op de 500 meter, brons op de 1.000 meter en twee wereldtitels op de sprintvierkamp passeerde hij Erben Wennemars als meest succesvolle Nederlandse sprinter. Alleen de wereldtitel op de 500 meter ontbreekt op zijn palmares: die liep hij mis op 0,01 seconde.

Skeeleren

Op de ijsbaan had Mulder baat bij de ontspannen no-nonsensecultuur van het skeeleren, een sport die wereldwijd in meer landen op hoog niveau wordt beoefend dan schaatsen. Die sport draait niet om tijden, maar om competitie tussen vier of meer rijders. Er wordt op de weg gereden en op een piste van wisselende lengte (van 166 tot 250 meter).

Het hoge bewegingsritme van het skeeleren, de acrobatiek op de kleine baan en de vele wedstrijden per dag hielpen Mulder in atletisch en conditioneel opzicht. Maar ook op andere vlakken profiteerde hij als schaatser. Er is minder luxe in het skeeleren: omkleden op straat is gebruikelijk, niemand klaagt over lange wachttijden als het weer slecht is en improviseren is gemeengoed.

Bij de WK sprint en de Olympische Spelen heeft die ervaring een cruciale rol gespeeld, vertelde Mulder drie maanden na zijn gouden winter van 2014 op de skeelerbaan van Heerde. Op beide kampioenschappen werd vlak voor zijn rit een ijsreparatie uitgevoerd. De wedstrijd lag minutenlang stil.

Veel schaatsers presteerden minder na de gedwongen pauze, Mulder niet. Hij won beide wedstrijden: ‘Van de groep die na de ijsreparatie in actie kwam, was ik de enige die hard reed. Ik denk op zo’n moment: wachten doe ik in het skeeleren de hele zomer. Dan sta ik de hele dag langs de baan. Wat maakt het uit? Dat zijn dingen die je meeneemt op het ijs.’

Hoewel de combinatie van schaatsen en skeeleren Mulder veel succes bracht, was die op het ijs van relatief korte duur. Hij won al zijn schaatstitels in een bestek van vier seizoenen. Na 2015 plaatste hij zich nooit meer voor een internationaal titeltoernooi. Hoe veel hij ook skeelerde, nimmer hervond hij de vorm 2014.

Was het probleem de geestesgesteldheid? Betaalde hij de tol van olympische roem? ‘Mensen onderschatten wat een olympische titel met je doet’, zei Van Velde, de coach die na zijn gouden race van Salt Lake City ook flink moest wennen aan zijn olympische faam.

Mulder zei maandag in een afscheidsinterview bij de NOS dat hij zichzelf geen wereldkampioen meer ziet worden. Op het ijs bedoelde hij. Of hij zichzelf als skeeleraar nog kansen toedicht, bleef onbesproken. Veel maakt het niet uit: Mulder heeft de koers van zijn lievelingssporten voorgoed verlegd.

Sprinters zijn er in soorten en maten, maar wie legt de 100 meter eigenlijk sneller af: Michel Mulder of Usain Bolt? De gebroeders Mulder, één eicel, twee kampioenen.

--

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden