De opvolgers van Verstappen staan klaar om zijn plek in te nemen als hij fouten blijft maken

Hoe talentvol een coureur ook is, races winnen lukt alleen bij Mercedes, Ferrari of Red Bull. Bij de GP van Azerbeidjan wordt het zondag de honderdste keer op rij (bijna vijf jaar) dat die teams de zeges hebben verdeeld. Coureurs met titelaspiraties azen als haviken op een stoeltje in een van die topauto’s, vooral als het minder gaat zoals nu bij Max Verstappen (20). Wie azen er op zijn plek?

Coureurs Esteban Ocon, Carlos Sainz Jr en Stoffel Vandoorne. Beeld AFP

Esteban Ocon: Vroeger moest ik huilen als in niet won

Natuurlijk was Esteban Ocon teleurgesteld toen Max Verstappen in 2015 debuteerde als jongste coureur ooit in de Formule 1. Waarom kreeg niet hij, maar de coureur die hij had afgetroefd in de Formule 3 een stoel in de koningsklasse? Hij herpakte zich met de gedachte: ‘Als ik straks de Formule 1 haal, ben ik beter voorbereid dan hij’.

Het is typerend voor de strijdlust van de Fransman, die als geen ander weet dat in autosport de prestaties op het asfalt slechts deels invloed hebben op het verloop van een carrière. Ocon had geen suikeroom of rijke vader die betaalde voor zijn kansen in de racerij. Hij moest zijn mogelijkheden zelf afdwingen, falen was daarbij geen optie.

Zijn ouders hadden zoveel vertrouwen in de stuurkunsten van hun zoon, dat ze hun huis verkochten om de raceloopbaan te financieren. Tien jaar geleden leefde hij nog in een caravan die pendelde tussen de kartcircuits en parkeerplaats van zijn school. Titels waren voor hem de enige manier zich te onderscheiden in de racerij.

Esteban Ocon (21 jaar, Force India, 32 Grand Prixs). Beeld AFP

In zijn auto is Ocon een straatvechter, ook al oogt hij door zijn lange, slungelige lijf (1 meter 86) eerder als een onschuldige buurjongen. Over zijn gevechten met Verstappen in de Formule 3 spreekt hij met pretogen: ‘Die waren intens, hard en niet altijd helemaal netjes. We zijn allebei taaie coureurs.’

Winnen zit in zijn bloed. ‘Sinds mijn allereerste kartwedstrijd’, zegt hij. ‘Ik kon gewoon niet tweede worden. Dan ging ik huilen of werd ik ontzettend boos. Dat zit er nog steeds in. Al huil ik niet meer.’

Zijn dadendrang bracht hem in 2015 onder de vleugels van Mercedes. Een jaar later reed hij zijn eerste Formule 1-race. Vorig jaar stalde Mercedes hem bij F1-subtopper Force India. Voor Ocon is het nu geduldig wachten op de stap naar de absolute top. Misschien volgend jaar al, als Mercedes besluit niet verder te gaan met de wisselvallige Fin Valtteri Bottas.

Hij wacht het ontspannen af. De grootste horden heeft hij toch al overwonnen. ‘De meeste stress ervoer ik in de jaren voor mijn debuut. Bijvoorbeeld of ik de juiste route wel had gekozen. Toen ik de Formule 1 haalde, viel er een last van me af. Nu moet ik gewoon m’n ding doen. Me niet laten afleiden, gefocust blijven en de bazen tevreden houden. Dan komen de kansen vanzelf.’

Stoffel Vandoorne:  Om de juiste auto te krijgen, heb je een beetje geluk nodig

Max Verstappen is geboren en getogen in België. Maar voor zijn Formule 1-debuut keek er geen Belgische journalist naar hem om. Hun focus was gericht op Stoffel Vandoorne. Die reeg de zeges aaneen in zo’n beetje alle opstapklassen.

Vijf jaar geleden werd Vandoorne opgenomen in het programma van McLaren, na Ferrari het succesvolste Formule 1-team ooit. Maar zijn eerste volledige seizoen in de hoogste raceklasse verliep vorig jaar moeizaam. Door een sputterende Honda-motor reed hij in slechts drie keer in de punten. In races waarin zijn krachtbron wel heel bleef, toonde hij niet het talent waarom hij werd geroemd. Het bracht het allemaal niet van de wijs. ‘Ik ben wel gewend aan druk. In andere series was ik bijna verplicht kampioen te worden.’

De kalme Vlaming kijkt nuchter naar de gejaagde racewereld. Met name omdat hij uit een familie komt zonder affiniteit met de racerij. Zijn vader is architect, zijn moeder huisvrouw. Het is een verschil met bijvoorbeeld Verstappen.

Stoffel Vandoorne (26 jaar, McLaren, 24 Grand Prixs). Beeld AFP

Vandoorne: ‘Max is van jongs af aan gedrild om in de Formule 1 te geraken. Ik heb mijn eigen weg gevolgd. Uiteraard wel met de steun van mijn familie. Mijn pad naar de Formule 1 was daardoor langer. Hoe alles uiteindelijk gelopen is, was voor mij wel het beste. Ik heb veel ervaring opgedaan. Weliswaar niet in de Formule 1. Wel in het leven.’

Hij voelt zich beter op zijn plek in de koningsklasse. Bij McLaren leert hij dagelijks van zijn teamgenoot en tweevoudig wereldkampioen Fernando Alonso. ‘Een van de besten’, zegt Vandoorne over de Spanjaard. ‘Hij haalt altijd het maximale uit een auto, in alle condities. Beter vergelijkingsmateriaal is er niet. Het is elke race een uitdaging hem te verslaan.’

Zijn onstuimige debuutseizoen ziet hij als lesmateriaal. Vandoorne: ‘Voor de Formule 1 heb ik eigenlijk nooit een moeilijk moment gehad. Elk weekeinde streed ik om de overwinning. Dat is nu anders. Die andere manier van werken heeft me sterker gemaakt in het omgaan met problemen.’

Het zijn lessen die elke coureur nodig heeft om uiteindelijk wereldkampioen te kunnen worden, meent hij. Vandoorne: ‘Om de juiste auto te krijgen, heb je een beetje geluk nodig. Maar als je die auto eenmaal hebt, moet je er klaar voor zijn. In de Formule 1 kun je niets laten liggen.’

Carlos Sainz: Volgens mij kun je niet ambitieus genoeg zijn

Een bekende racevader is de opvallendste overeenkomst tussen Carlos Sainz en Max Verstappen, toen zij in 2015 als teamgenoten bij Toro Rosso gelijktijdig debuteerden in de Formule 1. Verstappen is de zoon van voormalig F1-coureur Jos Verstappen. Sainz is de zoon van Carlos Sainz sr., een levende legende in de rallysport.

Niet dat de twee het vaak over hun vaders spraken. Zo diep ging hun relatie niet. Onderling respect was er volgens Sainz wel: ‘Ik waardeer hoe snel en getalenteerd hij was. Andersom was dat hopelijk ook zo.’

De coureurs waren aan elkaar gewaagd. Toch promoveerde Verstappen na iets meer dan een jaar naar moederteam Red Bull. Sainz bleef bij Toro Rosso. Frustrerend wil hij dat moment niet noemen.

Sainz: ‘Het gaat er in de Formule 1 om dat je op de juiste plaats zit. Max is daar zijn gehele carrière al een expert in. Sterker: als hij een race wint, ben ik blij. Dan wint namelijk degene waarvan ik weet dat ik hem kan evenaren. Zoiets geeft mij vertrouwen.’

Carlos Sainz (23 jaar, Renault, 63 Grand Prixs). Beeld AFP

Wel liet de Spanjaard vorig jaar aan Red Bull weten dat hij klaar was met rijden voor laagvlieger Toro Rosso. Een riskante zet. Red Bull-coureurbaas Helmut Marko staat erom bekend brutale coureurs zonder pardon te laten vallen. Hij flirtte met de dunne lijn tussen ambitie en ongeduld in de raceklasse, ‘maar volgens mij kun je niet ambitieus genoeg zijn’, zegt Sainz.

Zijn blufpoker had effect. Red Bull leende hem uit aan het Franse fabrieksteam Renault. Er lonkt in de toekomst een langer verblijf bij Renault of anders een terugkeer naar Red Bull, als bijvoorbeeld Verstappens teamgenoot Daniel Ricciardo besluit zijn aflopende contract niet te verlengen.

Verstappens vader deed een stap terug toen hij promoveerde naar Red Bull. Bij Sainz wordt de invloed van zijn Sainz sr. ook steeds kleiner op de besluiten die hij neemt. Sainz: ‘Hij is nog wel vaak bij races, maar dan vooral als vaderfiguur. Onze relatie is geweldig. Maar ik heb inmiddels mijn manier van dingen doen en dat respecteert hij.’

Een coureur is zelf verantwoordelijk voor hoe succesvol hij wordt in de Formule 1, benadrukt Sainz. Zijn voorbeeld Fernando Alonso (36) werd twee keer wereldkampioen in zestien seizoenen. Sainz: ‘Dat is best vaak in de Formule 1. Er zijn nu misschien wel tien rijders die de capaciteiten hebben wereldkampioen te worden. Slechts vier zijn het ooit geweest. Dat zegt genoeg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.