De onschuldige supporter moet bloeden

André Manuel, 50 jaar en cabaretier van professie, gaat al sinds zijn 11de naar FC Twente. Dat zijn club op punt staat om te vallen, gaat hem aan het hart.

André Manuel, 39 jaar FC Twente-fan, met clubsjaal voor de Grolsch Veste Beeld Jiri Buller

De fotograaf lijkt het een leuk idee als André Manuel in de Grolsch Veste met een petje of sjaaltje op de foto gaat. 'Ik ben Jan Roos toch niet, met zijn matrozenpet', protesteert de cabaretier. Om vervolgens, schoorvoetend, toch akkoord te gaan. Hij koopt zelf het sjaaltje in de fan-shop. Zo steunt hij zijn club, die het zo moeilijk heeft, ook weer een beetje.

FC Twente staat op omvallen en dat gaat Manuel (50) zeer aan het hart. De cabaretier, vorig jaar winnaar van de Poelifinario Prijs voor het indrukwekkendste programma, gaat al vanaf zijn 11de naar FC Twente. Vroeger naar het Diekmanstadion, het grauwe onderkomen met z'n ongezellige sintelbaan. 'Daar stond je zo ver van het veld af dat je hele delen van de wedstrijd miste.' Tegenwoordig heeft hij een seizoenskaart voor vak 311, tweede ring.

Manuel leerde het voetbalwereldje al vroeg van binnenuit kennen via zijn vader, scheidsrechter in het betaald voetbal. Hij was de man die de penalty in tweeën van Johan Cruijff tijdens Ajax - Helmond Sport goedkeurde. 'Mijn dochter kwam er laatst achter dat het fragment op YouTube twee miljoen hits heeft. Pap, zei ze, dat zijn er toch heel wat meer dan bij die nummers van jou.'

Over de penalty van Cruijff, toch een historisch sportmoment, wordt niet veel meer gesproken in de familie. Past bij de aard van de streek, zegt Manuel. 'Doe maar gewoon, dan doe je al gek zat', zeggen we hier.' Hij buigt lichtjes naar de memorecorder. 'Maar daar heb ík me dus nooit iets van aangetrokken.'

FC Twente Jubileum Crisis Revue

In januari, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de club, zou Manuel een revue maken, samen met zijn vrienden Thijs Kemperink en Laurens ten Den. Dat werd, door de financiële chaos, uiteindelijk afgeslankt en omgedoopt tot de Grote FC Twente Jubileum Crisis Revue. 'Ik ken begrafenissen', zegt Manuel, 'waar de stemming beter was dan bij het jubileum van FC Twente.'

Het was de bedoeling dat voorzitter Aldo van der Laan, eigenaar van vleeswarenfabrikant Kips, voor de hapjes zou zorgen in de pauze. Manuel, hoofdschuddend: 'Maar een week eerder trad hij af. Trok hij die opdracht in. Bleek later weer een misverstand. Enfin, nu zitten we tot 2021 met leverworst opgescheept.'

De oorzaak van het misverstand zat hem in het feit dat Van der Laan twee secretaresses had. Manuel, nu met twee handen in de lucht: 'Ik bedoel: twéé secretaresses, ik wist niet eens dat dat bestond.'

Zo waren er wel meer zaken waar hij zich de laatste jaren over verbaasde bij FC Twente. 'Ik heb spelers voorbij zien komen waarvan ik dacht: wat doe jij hier? Er is een contract afgesloten met een vierde keeper (Daniel Fernandes, red.). De bedoeling was voor zes maanden, door een foutje werd het vierenhalf jaar. En die jongen stond voor tonnen op de loonlijst hè!'

Oud-voorzitter FC Twente Aldo van der Laan Beeld ANP

Juichend langs de snelweg

De vraag is: hoe heeft het zo ver kunnen komen? Manuel is eerlijk: ook híj stond juichend langs de snelweg in 2010 toen FC Twente kampioen werd. 'Het is het grootste feest geweest dat we hier ooit hebben gehad. Op de een of andere manier had het ook te maken met de vuurwerkramp en de teloorgang van de textielindustrie. Het gevoel dat je altijd de klos bent. Het is geen rijke streek hier. En dan groeit zo'n regionaal clubje opeens uit tot de beste van Nederland.'

Dat moest, kortom, wel misgaan. 'Die euforie maakte blind. Iedereen gunde het FC Twente zo. Al vindt geloof ik één man in Nederland dat het kampioenschap alsnog naar Ajax moet: Martin Jol, de meest gefrustreerde gifkikker in de historie van het Nederlandse voetbal. Onzin. Terwijl het kampioenschap oprecht is verkregen. De problemen ontstonden erna.'

Manuel neemt een slok van zijn koffie. 'Ineens was er de ambitie om bij de top-30 van Europa te horen. Dat verzin je toch niet? Je kunt in het voetbal heel snel heel veel geld verliezen. Gekke constructies verzinnen met trainers die tot 2018 voor 8 ton op de loonlijst staan bijvoorbeeld. Dan kom je vanzelf bij investeerders terecht die geld ruiken. Doyen heeft met een minimale investering in één keer een paar miljoen verdiend aan FC Twente.'

Vóór 1 mei moet FC Twente een akkoord hebben bereikt met de schuldeisers, als onderdeel van een gedegen herstelplan. Lukt dat niet, dan is de club zijn proflicentie kwijt. Volgens KNVB-directeur Bert van Oostveen ligt het lijk al in de kist en is de begrafenis al geregeld. 'Ach, die Van Oostveen', verzucht Manuel. 'Dat is toch de man die ons met Danny Blind als bondscoach heeft opgezadeld? Volstrekt ongeschikt, die man.'

Even later zegt hij: 'In Twente leeft sterk het gevoel: nu weten we het wel, meneer Van Oostveen. We proberen onze club overeind te houden. Dat is al moeilijk genoeg. Maar ik snap wel hoe dat werkt in Zeist. Ze hebben het idee dat Munsterman hen persoonlijk heeft genaaid. Nu wordt er wraak genomen. Zo'n wereld is dat. En wat het ook is: FC Twente is een mooie bliksemafleider voor alles wat er nog meer mis is in de voetballerij: een Chinees die een jaar wacht met geld overmaken, Vitesse waarbij volstrekt onduidelijk is hoe dat allemaal in elkaar zit, de gemeente Eindhoven die voor 48 miljoen de grond van het PSV-stadion koopt. Wat is er dan makkelijker om een omhooggevallen provincieclubje keihard te straffen?'

Fans bij de huldiging van FC Twente in 2010 Beeld ANP

Megalomane mannen

De stroom berichten over achtergehouden documenten, schimmige constructies en mysterieuze transfers bij FC Twente lijkt typisch een verschijnsel uit de voetballerij. Maar Manuel ziet het overal gebeuren in de maatschappij. 'Kijk naar de pensioenfondsen, naar de woningcorporaties. Daar zitten allemaal megalomane mannen die in het geld zwemmen en daarna nóg meer willen verdienen. Aan het maatschappelijk belang denken ze niet, alleen aan hun eigen status. En wie moet uiteindelijk bloeden? De onschuldige supporter.'

Toen de bomen nog tot aan de hemel groeiden in Enschede verzorgde Manuel, als maatschappelijk project, namens FC Twente theateroptredens met bewoners van achterstandswijken. 'Joop kwam dan op de première heel trots een toespraakje houden.' De vrouw van Munsterman was weer betrokken bij de uitgave van het jubileumboek over FC Twente. 'Je komt er bijna niet vanaf joh, van die mensen.'

Munsterman is al lang niet meer gesignaleerd in de openbaarheid, al is hij nog wel voorzitter van ATC'65, een amateurclub in Hengelo. Manuel: 'Daar schijnt hij gewoon bij de jaarvergadering te zitten, al zegt hij niets. Joop heeft geloof ik ook nog een huis op Mallorca. Dat zullen we binnenkort wel in de Panama Papers lezen. Er is nog zoveel dat we niet weten.'

Manuel is er allerminst gerust op dat de proflicentie behouden blijft voor FC Twente. Maar mocht het mis gaan, dan weet hij één ding zeker: 'Dan is de licentie weg, maar Twente nog niet. Er zullen dan vast maatschappelijke initiatieven komen die FC Twente 2016 gaan oprichten. Of FC Twente Blut of hoe ze de club ook gaan noemen. Dan beginnen we net als Beerschot en Glasgow Rangers gewoon weer bij de amateurs.'

Dan maar even geen derby tegen Heracles, HSC'21 ligt ook in de buurt. 'Schrijf maar op', zegt Manuel, 'ze kunnen hun borst natmaken, daar in Haaksbergen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden