'De Melbourne-spelers weten soms niet wat ze meemaken'

Toen John van 't Schip voor het eerst trainer in Melbourne was, stond hij zelf kapotte doelpalen aan elkaar te plakken. Met dank aan de oliedollars uit Abu Dhabi is in zijn tweede Australische periode alles anders.

John van `t Schip (liggend) tijdens een training van zijn team Melbourne City. Hij zou er aanvankelijk tijdelijk helpen bij de jeugdopleiding, maar is nu coach van de koploper van de A-League. Beeld getty

In de regen werkt de selectie van Melbourne City een lichte training af: wat sprintjes, rondo's en een paar korte oefenpartijtjes . Het is een dag voor de thuiswedstrijd in de A-League tegen Wellington Phoenix uit Nieuw-Zeeland. Voor het eerst doet City mee om de titel. Bij winst kan de ploeg op de tweede plek komen.

Gloednieuw trainingscomplex

Trainer John van 't Schip, zongebruind, in trainingspak, staat tijdens de oefensessie hoofdzakelijk met zijn armen over elkaar. 'Okay. Great job, great job', blijkt zijn favoriete uitroep. Hij spreekt Engels met een Amsterdams accent.

Wie de City Football Academy ziet waar Van 't Schips ploeg traint - met zijn prachtige grasmat, fitnesszaal en luxe kleedkamers - kan de verhalen over Van 't Schips eerste periode in Melbourne nauwelijks geloven.

De 41-voudig international stond in 2010, de club heette toen Melbourne Heart, zelf kapotte doelpalen aan elkaar te plakken. Zijn teammanager reed dagelijks op en neer naar een plaatselijke wasserette met de teamkleding. En bij een beetje regen moest Van 't Schip de training afgelasten vanwege de slechte grasmat.

Amateuristisch, noemt Van 't Schip het achteraf. Ter verdediging werpt hij op dat de club destijds 'vanaf de grond moest worden opgebouwd'. Toen de eigenaren van Heart besloten te bezuinigen, trok Van 't Schip na twee jaar zijn conclusies. 'Hier kon ik echt niet verder.'

Vier jaar later ziet zijn tweede leven in Australië er totaal anders uit, vertelt hij op het gloednieuwe trainingscomplex in Bundoora, een buitenwijk van Melbourne. City is de rijkste club van Australië. Iedere andere club Down Under zou dromen van zo'n trainingscomplex, waar vorig jaar 10 miljoen euro in werd geïnvesteerd.

'Nog steeds denk ik vaak: 'Wat zou Johan doen?'

Op 6 december 1981 maakte John van 't Schip zijn debuut in Ajax 1. Op dezelfde dag maakte Johan Cruijff zijn comeback. Sindsdien verloren de twee elkaar nooit uit het oog en op verzoek van de Australische krant Herald Sun schreef Van 't Schip vorige week wat Cruijff voor hem heeft betekend. Een samenvatting:

'Ik ben geboren in Canada en was een 8-jarige ijshockeyer die geen woord Nederlands sprak toen ik met mijn familie terugkeerde naar Nederland. Enkele weken later vond een moment plaats dat mijn leven voorgoed veranderde: de Europa Cup-finale van 1972 tussen Ajax en Inter Milaan. Johan Cruijff stal mijn hart. (...) Negen jaar later maakte ik mijn seniorendebuut bij Ajax. (...) Het was Cruijff die (...) tegen trainer Kurt Linder had gezegd dat hij mij een kans moest geven. Johan geloofde meer in mij dan ik zelf deed. Hij is alomaanwezig in mijn leven gebleven, heeft de grootste invloed op mijn carrière als speler gehad (...) en op mijn carrière als trainer. Hij was constant aanwezig als voetbalvader en -leraar. (...) Tot op de dag van vandaag denk ik: 'Wat zou Johan doen?' Hij benoemde me in 2012 bij het Mexicaanse Guadalajara. We hadden regelmatig intensieve discussies over voetbal en het leven, waarvan ik erg genoot.'

Van 't Schip keerde terug naar Melbourne na een mislukt avontuur bij de Mexicaanse club Guadalajara. Hij wilde zijn zoon Davey opzoeken, die als student was blijven hangen in Australië. En hij zou de jeugdopleiding van Heart tijdelijk helpen.

Precies in die periode kocht de City Football Group, het miljardenbedrijf van sjeik Mansour bin Zayed dat in 2008 de voetbalwereld op zijn kop zette met de overname van Manchester City, ook Melbourne Heart.

Van 't Schip: 'Ik had gesprekken met Txiki Begiristain en Brian Marwood, twee van de grote mannen bij de City Group. Onverwachts boden ze me een driejarig contract aan als coach. Mijn vrouw en ik hebben elkaar even raar aangekeken. Sportief gezien een mooie kans, ook vanwege hun grote netwerk. Maar wilden we ons wel weer in Australië vestigen?'

Professionalisering

Van 't Schip is inmiddels over de helft van zijn contract. De clubnaam Melbourne Heart is vervangen door Melbourne City. Van 't Schip: 'Deze eigenaren hoeven niet op het geld te letten, ze proberen de club te professionaliseren. We hebben nu conditietrainers, masseurs, fysiotherapeuten en ander personeel in dienst. Ik skype wekelijks met Marwood over de voortgang van het team. Ze nemen het heel serieus.'

Vorig jaar mocht de selectie in de winterstop op uitnodiging naar Abu Dhabi ('ze weten soms ook niet wat ze meemaken'). De spelers van Manchester City kwamen op hun beurt naar Melbourne voor een toernooi met onder meer Real Madrid en AS Roma.

Denk niet dat de goede prestaties van zijn ploeg per se het gevolg zijn van 'de oliedollars', bezweert Van 't Schip na de training. 'In de Australische competitie moeten clubs zich houden aan een salary cap: je mag maximaal 2 miljoen euro aan salarissen uitgeven.'

Tekst gaat verder onder de foto.

John van `t Schip (midden) in 2004 op de golfbaan van Kaatsheuvel met Johan Cruijff en Marco van Basten. Op voorspraak van Cruijff waren Van Basten en Van `t Schip dat jaar benoemd als bondscoaches van Oranje. Beeld Marcel van den Bergh

Marquee players

Uitzonderingen zijn de zogeheten marquee players. Clubs mogen per seizoen twee spelers buiten de salary cap om betalen. Zo had Sydney FC twee jaar Alessandro Del Piero onder contract. Van 't Schip: 'Die verdiende met zijn 2,5 miljoen euro per jaar meer dan die hele selectie bij elkaar.'

Zelf zou hij graag types als Dirk Kuijt in zijn selectie hebben, spelers die hun carrière afbouwen. 'Dat is moeilijker dan gedacht. We kunnen ze betalen, maar ze moeten bereid zijn naar de andere kant van de wereld te komen. Ik had laatst contact met Rafael van der Vaart. Maar ja, ik las dat hij in Spanje zijn kind al mist, dus dan wordt Australië een moeilijk verhaal.'

De samenwerking met de City Group heeft nog geen aansprekende marquee players opgeleverd. Van 't Schip had vorig jaar wel zomaar voormalig Barcelona-spits David Villa tot zijn beschikking. Hij was een zogenaamde guest player. Clubs mogen spelers voor een aantal wedstrijden lenen van een andere club. Villa stond onder contract bij New York City FC, van dezelfde eigenaren als City.

Het liep uit op een fiasco, zegt Van 't Schip. De Spaanse spits miste zijn vrouw en kinderen, die kort daarvoor van Spanje naar Amerika waren verhuisd. Voor even was hij een attractie in de Australische stad: bij thuiswedstrijden zaten ineens 15 duizend mensen op de tribune, in plaats van 9.000. 'Meer dan drie leuke wedstrijden heeft het niet opgeleverd. Toen ging David alweer terug. Niet dat hij er wat aan kon doen. Het was slecht gecommuniceerd allemaal.'

Van 't Schip beschikt dit seizoen over spelers als de Uruguayaan Bruno Fornaroli (ex-Sampdoria), Australisch international Aaron Mooy en een sterke Franse spits, Harry Novillo.

Na de training staat Novillo in een hoek te fluisteren met de sportief directeur van Melbourne. Bij het passeren draait hij zich boos om. 'Journalisten moeten ergens anders heen gaan,' zegt hij agressief. 'Ik voer hier een persoonlijk gesprek. Snap je dat dan niet?'

David Villa (links) in het shirt van Melbourne City in 2014. Beeld epa

Rare regeltjes

In de auto zegt Van 't Schip daar later over: 'Die jongen heeft wat problemen gehad. Hij is een goede spits, heeft in de jeugd bij Olympique Lyon gespeeld. Nu probeert hij via een omweg de top te bereiken. Als veelbelovende speler heb je toch iets verkeerd gedaan als je op je 23ste in Australië speelt.'

Novillo blijkt, zoals wel vaker, om meer salaris te hebben gevraagd. Van 't Schip: 'Hij snapt niet dat we een salary cap hebben.'

Salary caps, marquee en guest players: de A-League, qua niveau vergelijkbaar met de onderste regionen van de eredivisie, zit vol met 'rare regeltjes', zegt Van 't Schip. Er zijn in totaal tien clubs, die drie keer tegen elkaar spelen. Aan het eind van het seizoen worden play-offs gespeeld. De koploper is na 27 wedstrijden niet automatisch de kampioen. 'Ook vreemd, maar aan de andere kant leveren die play-offs weer veel spanning op.'

Van 't Schip heeft het naar zijn zin in zijn tweede termijn, maar weet zeker dat hij niet in Australië blijft. 'Mijn vrouw en ik houden van de stad, maar een echte klik met de Australiërs voelen we niet. De mensen zijn relaxed, maar aan de andere kant vinden ze regels ook belangrijk. Fiets je bijvoorbeeld zonder helm, dan word je erop aangesproken. Een echte nanny state, hè.'

Hij loopt langs verschillende restaurants in de hoofdstraat van Richmond, de wijk waar Van 't Schip woont. Hij kent veel eetgelegenheden. Vrouw Daniëlle is zes weken in Nederland, dus Schip eet veel buiten de deur, geeft hij besmuikt toe.

In een Grieks eettentje spreekt hij over zijn periode bij Ajax en het Nederlands elftal. Na zijn carrière als voetballer begon Van 't Schip als trainer bij Jong Ajax. Hij vroeg zijn vriend Marco Van Basten als assistent. 'Na een half jaar hebben we onze rollen omgedraaid. En toen werd hij gevraagd als bondscoach. Van Basten zei: ik doe het alleen als Johnnie meegaat. Ik vond het een geweldige uitdaging.'

Marco van Basten en John van t Schip tijdens de WK-kwalificatieinterland tussen Nederland en Tsjechie in 2004. Beeld anp

Tweede favoriete Nederlander

Restaurant-eigenaar Jimmy, fan van Melbourne City, komt het eten brengen. 'Weet je wie na Johan Cruijff mijn tweede favoriete Nederlander is?' zegt hij, terwijl hij salades en souvlaki op tafel zet. Jimmy knipoogt naar Van 't Schip. 'Daar zit-ie. Het laatste jaar is hij in mijn top-5 terechtgekomen. Maar ja, hij is een vaste klant hè. Ook belangrijk. Pays the bills.'

'Nummer drie: Van Basten,' vervolgt Jimmy. Van 't Schip hoort het met een glimlach aan. 'Nummer één blijft altijd Johan Cruijff. Mister Barcelona. Love him.'

Buiten wijst Van 't Schip richting de skyline van Melbourne. In de verte ligt AAMI Park, het grote stadion waar City zijn thuiswedstrijden speelt. Hij loopt in twintig minuten van huis naar het stadion. 'Een mooie wandeling. Kan ik voor en na de wedstrijd even tot bezinning komen.'

De volgende dag wint Melbourne City voor het oog van 11 duizend bezoekers met 3-1 van Wellington Phoenix. Vooral de snelle, behendige Fornaroli maakt indruk. Hij tekent voor zijn dertiende competitietreffer.

Bij Wellington staat oud-Ajacied Roly Bonevacia in de basis. Met een prachtig afstandschot van ruim 30 meter neemt hij de enige goal van de bezoekers voor zijn rekening.

City stelt met wervelend, aanvallend voetbal de overwinning veilig. Zo wil Van 't Schip zijn team zien. Hij staat er na afloop tevreden bij in de catacomben, met de handen in zijn zak. 'Je ziet dat we genoeg kansen creëren. Aan de andere kant ligt het achterin helemaal open', zegt hij. Op de persconferentie meldt Van 't Schip dat zijn ploeg eindelijk de stappen heeft gemaakt om voor het kampioenschap te gaan.

Wat dat voor zijn eigen carrière zou betekenen? Van 't Schip: 'Misschien dat ik een aantrekkelijke functie bij de City Group kan krijgen. Maar dan wel wat dichter bij huis.' Nee, van het trainerschap bij Manchester City heeft hij nog nooit gedroomd. 'Wie weet, maar ik denk niet dat een kampioenschap me daar ook maar iets dichterbij zal brengen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden