De maffiosi van de Fifa zijn uitgespeeld - het proces is voer voor een film

Getuigen die worden beschermd, een verdachte die in de rechtszaal een ik-snijd-je-keel-door-gebaar maakt, 130 miljoen euro smeergeld. Het proces tegen corrupte voetbalbobo's uit Zuid-Amerika is voer voor een film.

Manuel Burga wordt naar de rechtbank gebracht in Lima, december 2015. Foto AFP

Tranen, doodsbedreigingen, moord en zelfmoord. Het proces tegen drie Zuid-Amerikaanse Fifa-kopstukken is nog geen tien dagen bezig, en nu al doorspekt met drama. In een rechtbank in New York doen aanklagers en getuigen een boekje open over de misdadige praktijken bij de wereldvoetbalbond Fifa. De onthullingen doen vooral in Latijns-Amerika veel stof opwaaien.

Zes jaar geleden begonnen de Amerikaanse autoriteiten een onderzoek naar corruptie in de voetbalwereld. In mei 2015 werden zeven Fifa-bonzen van hun bed gelicht en gearresteerd. 'Dit is pas het begin', beloofden de aanklagers destijds.

130 miljoen euro

Ruim veertig mannen zijn aangeklaagd wegens witwassen, omkoping en deelname aan een criminele organisatie. In 24 jaar zou 130 miljoen euro aan smeergeld zijn betaald. Drieëntwintig verdachten hebben schuld bekend.

Het eerste strafproces begon vorige week maandag, en richt zich op illegale praktijken rondom de Copa America (de Zuid-Amerikaanse kampioenschappen), de Copa de Libertadores (de Amerikaanse equivalent van de Uefa cup) en de Braziliaanse Copa do Brasil.

In de beklaagdenbank zitten de Braziliaan José Maria Marin (85), de Paraguayaan Juan Ángel Napout (59) en Manuel Burga (60) uit Peru. Ze zouden zich hebben laten omkopen door media en marketingbedrijven in ruil voor sponsorcontracten en uitzendrechten. De mannen kunnen twintig jaar celstraf krijgen. Ze ontkennen elke betrokkenheid.

'De verdachten hebben de sport bedrogen om er zelf beter van te worden', zei aanklager Keith Edelman bij zijn openingspleidooi. 'Dat deden ze jaar na jaar, toernooi na toernooi en steekpenning na steekpenning.'

Marin zou miljoenen aan smeergeld hebben laten storten op Amerikaanse bankrekeningen. Napout liet het geld cash bezorgen, in koffers 'met soms meer dan honderdduizend dollar'.

Kroongetuige Alejandro Burzaco was jarenlang directeur van het sportmarketingbedrijf Torneos y Competencias (TyC) en heeft bekend dat hij steekpenningen heeft betaald aan de Fifa in ruil voor uitzendrechten.

Doodsbedreigingen

Samen met de de Mexicaanse zender Televisa en de Braziliaanse zender O Globo heeft TyC vijftien miljoen dollar betaald voor de Latijns-Amerikaanse uitzendrechten voor het WK van 2026 en 2030. Ook Fox Sports zou smeergeld hebben betaald.

Burzaco zegt spijt te hebben van zijn misdaden en besloot mee te werken met justitie om het netwerk bloot te leggen. In de aanloop naar het proces heeft hij doodsbedreigingen ontvangen. Om verdere intimidatie te voorkomen hielden de aanklagers de namen van andere getuigen geheim.

Ook de jury is anoniem, op last van rechter Pamela Chen. Ze vreest voor de veiligheid van de juryleden, en laat hen dagelijks onder bewaking van en naar de rechtbank rijden.

Alejandro Burzaco. Foto EPA

De door Burzaco genoemde mediabedrijven staan niet terecht, en ontkennen de aantijgingen. Adolfo Lagos, vice-president van het Mexicaanse Televisa, is zondag doodgeschoten. Het lijkt er in eerste instantie op dat hij slachtoffer is van een roofmoord.

Vorige week stierf een andere man die in verband is gebracht met het corruptieschandaal. De Argentijnse advocaat Jorge Delhon pleegde zelfmoord, enkele uren nadat Burzaco hem aan de schandpaal had genageld.

Delhon werkte voor het Argentijnse overheidsprogramma Fútbol para Todos (Voetbal voor Iedereen) en zou een miljoen aan steekpenningen hebben gekregen van Burzaco. 'Ik kan het niet geloven', schreef Delhon in een afscheidsbrief voordat hij zich voor de trein gooide. Burzaco huilde toen hij het hoorde.

Betalingskenmerk 'Cristina'

Volgens Burzaco zijn ook politici betrokken bij het schandaal. Napout zou hem namens Paraguayaans president Horacio Cartes gunsten hebben gevraagd, zoals extra kaartjes voor wedstrijden. In Argentinië betaalde Burzaco naar eigen zeggen twee miljoen dollar aan ambtenaren.

Ze gebruikten als betalingskenmerk 'Cristina', de voornaam van toenmalig president Cristina Kirchner. Burzaco kon niet bevestigen of Kirchner op de hoogte was van de praktijken.

Drie Latijns-Amerikaanse Fifa-kopstukken hebben volgens Burzaco in 2010 hun stem aan Qatar verkocht, zodat het Arabische land het WK van 2022 in de wacht kon slepen. Die drie staan niet terecht.

De Argentijnse Julio Grondona stierf in 2014. De andere twee, Ricardo Teixeira (Brazilië) en Nicolas Leoz (Paraguay) hebben uitlevering weten te voorkomen en ontspringen voorlopig de dans.

Donderdag liepen de gemoederen hoog op in de bomvolle rechtszaal. Verdachte Manuel Bruga haalde tot twee keer toe zijn hand langs zijn hals, in een gebaar alsof hij zijn keel doorsneed. Hij keek getuige Burzaco daarbij strak in de ogen, die hield het opnieuw niet droog.

Aanklagers willen Bruga nu opsluiten tot de uitspraak, omdat het gevaar zou bestaan dat hij getuigen geweld wil aandoen.

De rechter besloot hem huisarrest te geven, en de zaak deze week verder te onderzoeken. Volgens Bruga's advocaat is er sprake van een misverstand. Zijn cliënt zou geen dreigement hebben geuit, maar jeuk hebben gehad aan zijn keel.


De voetbalbobo's uit Zuid-Amerika

Manuel Burga (60)

In 2002 werd Burga voorzitter van de Peruaanse Voetbalbond. De Peruanen hebben een grondige hekel aan hem. Niet alleen vanwege corruptieschandalen, ook omdat het nationale team er onder Burga's bewind nooit in is geslaagd zich te plaatsen voor het WK. Toen Burga in december 2015 in Lima werd gearresteerd en uitgeleverd aan de VS, waren zijn landgenoten daar niet rouwig om. Kroongetuige Alejandro Burzaco vertelde de jury vorige week voor de rechtbank in New York dat hij Burga 3,6 miljoen dollar aan smeergeld heeft betaald. Burga maakte daarop een dreigend gebaar naar de getuige. Diezelfde dag plaatste het Peruaanse elftal zich voor het eerst sinds 1982 voor het WK voetbal.

Jose Maria Marin (85)

Na een mislukte poging profvoetballer te worden, ging de Braziliaanse Marin de politiek in. Tijdens de militaire dictatuur werkte hij als gouverneur van deelstaat São Paulo.

In 1982 werd hij voorzitter van de voetbalbond van São Paulo, in 2008 werd hij vice-voorzitter van de Braziliaanse Voetbalbond en in 2012 schopte hij het tot voorzitter. Tot hij in 2015 werd gearresteerd in Zürich en uitgeleverd aan de Verenigde Staten.

In 2012 kwam hij in opspraak toen een video van een jeugdvoetbaltoernooi opdook. Te zien is hoe Marin een medaille in zijn zak laat glijden die voor een van de winnaars was bedoeld. 'Dat was een grapje', aldus Marin.

Jose Maria Marin. Foto AP

Juan Ángel Napout (59)

Napout uit Paraguay begon zijn carrière in de sportwereld op 32-jarige leeftijd als voorzitter van voetbalclub Cerro Porteño. In 2007 werd hij voorzitter van de Paraguayaanse voetbalbond. Zeven jaar later klom hij op tot voorzitter van de Zuid-Amerikaanse Voetbalbond CONMEBOL. In december 2015 werd hij gearresteerd in Zürich op verdenking van het aannemen van steekpenningen en deelname aan een criminele organisatie. Hij ging akkoord met zijn uitlevering aan de VS, waar hij voor de rechter zei onschuldig te zijn. Napout betaalde een borgtocht van 20 miljoen dollar, waarna hij zijn proces in huisarrest mocht afwachten.

Juan Ángel Napout. Foto Reuters