'De lobby van Federer en Nadal is me fataal geworden'

Tegen de politiek in de ATP kon hij niet op. ‘Ik werd geschoffeerd door jochies van 21 die alleen aan zichzelf dachten.’ Maar de bal blijft zijn metafoor....

Ook elf jaar nadat Jacco Eltingh wegens chronische knieklachten moest stoppen met proftennis, is de voormalige top-20 speler bij de kern gebleven. Met zijn oude dubbelspelpartner Paul Haarhuis hanteert hij de tennisbal als metafoor. ‘In Rwanda hadden ze nog nooit van ons gehoord, laat staan dat de Afrikanen ooit een tennisracket hadden gezien’, vertelt hij.

‘Maar tweeduizend mensen hingen in de bomen om ons te zien en lagen dubbel van het lachen toen wij wat trucjes uithaalden. We hebben gevoetbald met kinderen die door de burgeroorlog ernstig waren getraumatiseerd. De bal heeft ons altijd dicht bij de mensen gebracht.’

De tennisbal gaat nu ook mensen met elkaar verbinden. Vorige week lanceerden Haarhuis en Eltingh het bureau CV Sport, een werving- en detacheringbureau voor studenten in de sport. ‘Alles wat we doen heeft met tennis te maken’, aldus Eltingh. ‘Met ons bedrijfje Haarhuis Eltingh Tennis & Events organiseren we bijna 300 evenementen per jaar. Daar hebben we medewerkers voor nodig.

‘Zo ontstond het idee studenten met een sportachtergrond bij de juiste bedrijven onder te brengen. Op elke HBO of universiteit worden sportopleidingen aangeboden. Sport is trendy. Maar uit onderzoek blijkt dat 85 procent van de studenten na vijf jaar niet meer werkzaam is in de sport. De volgende stap is uiteraard dat we ook mensen uit de tennissport gaan detacheren.’

De bron blijft het spel zelf. Eltingh: ‘Ik heb tijdens onze clinics al 4399 keer hetzelfde verteld over de volley. Het was een slag die ik zelf goed beheerste. Maar als mijn medewerkers bij de volgende clinic voelen dat het mijn 4400ste keer is, moet ik er direct mee stoppen. Ik wil ook die mensen voor de 4400ste keer uitleggen hoe mooi en efficiënt de volley is.’

Die passie is zijn kracht en zijn zwakte, erkent de 39-jarige Eltingh. Als lid van de ATP Board, de raad van bestuur van de Association Tennis Professionals, struikelde hij over de politiek. Zijn idealen werden weggehoond door de topspelers. Na drie jaar moest Eltingh in 2008 met het college van de omstreden voorzitter Etienne de Villiers het veld ruimen.

‘In het machtsspel schoven grote marketingbureaus als IMG hun belangrijkste pionnen naar voren. Plotseling stonden Federer, Nadal, Djokovic en mijn opvolger Ljubicic lijnrecht tegenover de ATP. Zij begonnen de lobby die De Villiers, manager Perry Rogers en mij fataal is geworden. Ljubicic nam mijn taak over en liep na twee maanden huilend weg bij de spelersvergadering.’

‘Ik heb 235 beslissingen moeten nemen om regels te veranderen. Slechts twee keer heb ik tegen de spelersraad gestemd, dan heb ik toch voor 99,9 procent naar die jongens geluisterd? Twee keer nam ik een ander standpunt in en dat werd me kwalijk genomen. Het waren voor mij principiële zaken die de sport raakten.

‘Maximale beschikbaarheid was het enige wat wij van de spelers vroegen in ruil voor 30 procent meer prijzengeld. 30 procent meer salaris is toch waanzinnig? De topspelers kregen er een ‘bonuspool’ voor terug. We konden binnen twee of drie jaar pensioenpremies uitkeren. Er stond een nieuwe hoofdsponsor klaar om te tekenen. Die heeft de ATP nu niet.

‘De sponsor zag hoe de spelers omgingen met de raad van bestuur, hoeveel invloed hun managers achter de schermen uitoefenden. Daar wilde hij zijn geld niet insteken. Pas later ontdekte Ljubicic wat hij aangericht had. Nu zitten ze mede door de economische crisis met de gebakken peren.’

Onder het nieuwe ATP-bestuur hebben Federer en Nadal zitting genomen in de Players Council, de adviesraad. Eltingh: ‘Ze willen steeds meer afknagen van de verplichtingen voor de spelers. Met als resultaat dat de toernooidirecteuren zeggen: waarom zou ik jou dan 30 procent meer prijzengeld gaan betalen als ik niet zeker weet dat je komt.’

‘Wat gaat er gebeuren als je de spelers in de gelegenheid stelt om een Masterstoernooi te schrappen? De manager van Federer gaat naar de toernooidirecteuren en zegt dat Roger nog twijfelt tussen Montreal of Cincinatti. Maar als je 500 duizend dollar geeft, komt-ie waarschijnlijk wel naar jouw toernooi. Dat verhaal steekt die manager ook bij de concurrent af.

‘De spelers waren juist bang dat ze in de 500-serie, waar ze vier van de elf toernooien moeten spelen, geen startgeld meer zouden krijgen. Vraag toernooidirecteur Richard Krajicek hoe het werkt in Rotterdam, het tegendeel is waar.’

De toptennissers verweten de ATP Board vorig jaar ook het prestigieuze toernooi in Hamburg op te willen blazen. ‘Er werd zelfs een rechtszaak aangespannen, waarbij Ljubicic en Franulovic, als vertegenwoordiger van de Europese toernooien, keihard hebben staan liegen’, vertelt Eltingh. ‘Wij wilden het circuit hervormen, we moesten keuzes maken om de pijn te verdelen tussen de spelers én de toernooien. De advocaten hebben niks tegen de ATP kunnen vinden, die rechtszaak was binnen een uur van tafel.’

Het dieptepunt was voor Eltingh een bijeenkomst met vier spelers uit de top-50. ‘Binnen een uur vloog het woord dat met een f begint zeventig keer over tafel. Ze hadden allemaal de zoon van ATP-voorzitter De Villiers kunnen zijn. Ik vond het beschamend. Als het mijn kinderen waren geweest, had ik ze aan hun oren naar buiten gesleept en ze een schop onder hun kont gegeven.’

Eltingh kookte van woede. ‘Ik zei: als dit de toon is waarop we met elkaar praten, stap ik nu op. We hadden maar een doel: het tennis beter maken. En dan word je geschoffeerd door jochies van 21 jaar die alleen aan zichzelf denken. Ik kreeg al pijn in mijn buik als ik in de kleedkamer mijn gezicht liet zien. Ik voelde me niet langer een van hen.’

Vruchteloze gesprekken voerde Eltingh met Federer, Nadal en Djokovic. ‘Zij dachten echt dat ik hun adviezen blindelings zou opvolgen. Maar ik vertegenwoordigde alle spelers. Nu zitten personen in het ATP-bestuur die sterk zijn gelieerd aan de vedetten. Zo kunnen Federer en Nadal maximaal verdienen. Maar de maatregelen die zij voorstaan, zijn helemaal niet gunstig voor spelers in de top-50.’

Het drammerige is er nu wel vanaf, zegt Eltingh, in zijn prachtige huis in de bossen rond Epe. ‘Ik wil mijn kennis graag uitdragen, niet opdringen. Vroeger werden Haarhuis en ik boos als onze intenties in twijfel werden getrokken.

‘Ik snap ook wel dat mensen soms moe worden van die eeuwige vergelijking met de gouden generatie. Jongere spelers zien ons als die mopperaars uit de Muppetshow.

‘Maar het is vreemd dat Paul en ik zelden worden gevraagd om talenten te helpen. Het is geen toeval dat Thiemo de Bakker zo goed speelt nu hij door Jan Siemerink en Rohan Goetzke wordt begeleid. Ook mijn handen jeuken om het verschil te maken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden