Reportage

De kunst van het zeilschip dat over het asfalt scheert

Ruim een halfuur met negen man volle bak rammen, van start tot finish: de ploegentijdrit lijkt overzichtelijk, maar 'alles moet in elkaar vallen op zo'n dag'.

De renners van Cannondale-Garmin zondag in actie tijdens de ploegentijdrit naar Plumelec. Beeld Klaas Jan van der Weij
De renners van Cannondale-Garmin zondag in actie tijdens de ploegentijdrit naar Plumelec.Beeld Klaas Jan van der Weij

Ruim twee uur voor de start van de negende Tourrit is het een drukte van belang in het centrum van Vannes. Op de Rue de la Marne hebben de meeste ploegen hun kampement opgeslagen. Ze brengen alles in gereedheid voor de warming-up.

De inspanning van een ploegentijdrit lijkt overzichtelijk. Ruim een halfuur in ploegverband volle bak rammen, van start tot finish. Veel moeilijker kan wielrennen toch niet zijn?

'Kijk ons hier bezig zijn', zegt Mathieu Heijboer, binnen de ploeg van Lotto-Jumbo verantwoordelijk voor het tijdrijden. 'We zijn al een uur druk in de weer. Alles moet in elkaar vallen op zo'n dag. Dat geldt voor iedereen in de ploeg, van personeel tot coureurs.'

Verlaten we dit toneel en keren een half uur terug in de tijd, naar de kust van Vannes. Daar heeft Lotto-Jumbo zijn kampement opgeslagen. De wielrenners zijn zojuist teruggekeerd van een parcoursverkenning.

Eigenlijk hadden ze allang aan de maaltijd moeten zitten, maar de bus is verstrikt geraakt in het drukke verkeer. Obers rennen met wapperende schorten heen en weer om de coureurs zo snel mogelijk te bedienen. Ze moeten ook nog rusten en dan straks de video van het parcours voor een tweede keer bekijken.

Team LottoNL Jumbo in actie tijdens de negende etappe van de Tour de France tussen Vannes en Plumelec. Beeld anp
Team LottoNL Jumbo in actie tijdens de negende etappe van de Tour de France tussen Vannes en Plumelec.Beeld anp

Tijdens de individuele tijdrit won Lotto-Jumbo vorige week het ploegenklassement dat na elke Touretappe wordt opgemaakt. Drie van zijn renners eindigden hoog in de klassering. Heijboer: 'Dat moeten we vergeten. Dit wordt echt iets anders.'

Een ploegentijdrit laat zich het best vergelijken met een lopende band. Alle radertjes moeten zo in elkaar passen dat het nooit stagneert en alles vanzelf lijkt te gaan.

Met de camera vanuit de helikopter is een ploeg in tijdrit als een zeilschip dat over het asfalt scheert. Het is de mooiste discipline in het wielrennen, zegt Heijboer. Hij is zaterdag met het vliegtuig in Bretagne gearriveerd om de puntjes op de i te zetten.

In individuele vorm is tijdrijden niet zo moeilijk. Daar worden mens en fiets een optelsom van wattages en aerodynamica. In samenhang gaan persoonlijkheden een rol spelen.

Heijboer: 'Je hebt wielrenners die zich in hun eentje goed kunnen afsluiten om het maximale uit zichzelf te halen. In een collectief lukt ze dat soms niet.' Andersom geldt dat trouwens net zo. 'Sommige coureurs hebben de competitie nodig om het beste te kunnen geven.'

Solo is een tijdrit ook een andere inspanning. Heijboer: 'Daarin moet een renner over een bepaalde tijd een bepaalde inspanning leveren. Bij een ploegentijdrit gaat het telkens om een korte krachtsexplosie, als een renner op kop gaat. Daarna sluit hij weer aan.'

Eerder dit jaar heeft Heijboer in zijn eentje het traject tussen Vannes en Plumelec verkend. Zijn video-opname heeft de ploeg van tevoren bekeken. Met de verkenning van die ochtend en een tweede bezichtiging moet dat genoeg zijn. 'Wij hebben geen privéjet om even op en neer te vliegen.'

Dat laatste slaat op de Skyploeg, die in de week van de Tourstart in Utrecht wel op en neer is geweest. Dat is verstandig geweest, zegt ploegleider Servais Knaven. 'Je ziet hoe druk het nu is, de stress bij iedereen. Nu hebben alle jongens het in elk geval goed in hun hoofd zitten.'

Niet dat het parcours grote verrassingen herbergt. Tamelijk rechtuit, met in het tweede deel de hoogteverschillen. Knaven: 'De belangen zijn zo groot voor ons dat het alleen daarom al fijn is het een keer gedaan te hebben. De ploegentijdrit rij je als wielrenner ook niet zo vaak.'

Bij Sky doen drie nieuwkomers mee: Nicolas Roche, Wout Poels en Leopold König. Is dat een handicap? Knaven 'Dat zal het probleem niet zijn. De manier van rijden is bij alle ploegen min of meer dezelfde.'

Tour de France 2015

Lees hier alle berichten van de Volkskrant over de Tour de France 2015 nog eens terug.

Bekijk hier alle rangen en standen in de Tour de France 2015.

Team Sky in actie tijdens de negende etappe van de Tour de France tussen Vannes en Plumelec. Beeld anp
Team Sky in actie tijdens de negende etappe van de Tour de France tussen Vannes en Plumelec.Beeld anp

Het is 14.45 uur in Vannes: de Australische ploeg Orica maakt zich op om het bal te openen. Slechts zes wielrenners melden zich bij de start. Hun drie collega's zijn in de eerste week afgestapt met blessures.

Een smet op de ploegentijdrit, vindt Heijboer. Normaal gesproken staat deze tak van wielrennen vroeg in een ronde op het programma om de strijd zo eerlijk mogelijk te houden.

De bewegingswetenschapper Heijboer is duidelijk een specialist, bezeten van het zo goed mogelijk in elkaar zetten van een machine. Knaven is de generalist die bij alle theorieën over tijdrijden zegt: 'Uiteindelijk gaat het toch om de benen.'

Waren ze er zelf vroeger goed in? Servais Knaven: 'Ik kon het behoorlijk goed, ja.' Mathieu Heijboer: 'Nee, ik was meer een man van een langdurig en groot vermogen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden