Achtergrond Poleposition

De kunst van het kwalificeren: pakt Max Verstappen in Singapore eindelijk zijn eerste poleposition?

Max Verstappen (20) heeft zaterdag bij de GP van Singapore normaal gesproken de laatste kans om de jongste coureur op de eerste startplek te worden. Poleposition: dat telt in de Formule 1.

Max Verstappen rijdt de pits uit tijdens de tweede vrije training op het circuit van Singapore Beeld EPA

Vrijuit racen over een vrijwel leeg circuit

De kwalificatie is het enige moment in een raceweekeinde dat coureurs alles uit hun aerodynamische auto’s persen. De dag voor de wedstrijd mogen ze een ronde lang vol gas geven over een leeg circuit, zonder zich te hoeven bekommeren om tegenstanders, inhaalacties of de slijtage van hun materiaal.

In de kwalificatie gaat alle voorzichtigheid overboord. De snelste banden worden op de auto’s geschroefd. Er gaat zo min mogelijk brandstof in de tank, want elke extra liter benzine kost al snel een tiende seconde per gereden ronde. Geen pk in de motor blijft onbenut. Dat levert rondetijden op die in wedstrijden meestal niet worden gehaald.

Dat racen zonder beperkingen verklaart waarom Verstappen nog nooit de snelste tijd heeft gereden in de kwalificatie en in de wedstrijd nooit vooraan heeft mogen starten (op poleposition). Sinds hij voor topteam Red Bull rijdt, ondervindt Verstappen in de kwalificatie de meeste hinder van het structurele gebrek aan vermogen van zijn Renault-motor. De krachtbronnen van Mercedes en Ferrari zijn simpelweg sterker.

Het is ook de reden waarom hij zaterdag zijn laatste kans heeft de jongste ooit op de eerste startplek te worden. Het bochtige, langzame Marina Bay Street Circuit in Singapore is de enige overgebleven baan van dit jaar waar motorvermogen niet doorslaggevend is. Volgend jaar is Verstappen te oud om het record van Sebastian Vettel, die tien jaar geleden 21 jaar en 72 dagen was toen hij als jongste ooit op pole stond, uit de boeken te rijden.

Meesterproef voor de ambitieuze topcoureur

De term poleposition is afkomstig uit de Engelstalige paardensport: het snelste paard start naast de paal (pole) op de beste positie (position). Maar vooral in de autosport heeft de startplek iets magisch. In de snelste ronde komen zelfvertrouwen, stuurkunst en lef samen. Mens en machine dwingen elkaar onder hoogspanning tot het uiterste.

Alleen de allerbesten excelleren onder die speciale omstandigheden. Van de 848 coureurs sinds 1950 stonden er 98 op de eerste startpositie. Op de ranglijst met meeste polepositions zijn de eerste vijftien coureurs wereldkampioenen. Mercedes-coureur Lewis Hamilton (78 polepositions), die vorig jaar het record overnam van Michael Schumacher, beschouwt kwalificeren als kunst.

‘Het is intens. Je gaat naar buiten en hebt die ene ronde om perfect te zijn, om te presteren. Ik houd van die uitdaging. In die ronde komt je kunstenaarschap er echt uit’, zei hij vorig jaar tegen de BBC. Zijn grote voorbeeld was kwalificatiegrootmeester Ayrton Senna. De Braziliaan startte ruim 40procent van zijn 161 races vanaf de eerste plek.

Geen coureur uit de recente F1-historie komt ook maar in de buurt van dat percentage. Senna’s kwalificatieronde in Monaco in 1988 geldt nog altijd als een van de perfectste ronden. De Braziliaan was in zijn McLaren bijna twee seconden sneller dan zijn teamgenoot, de Fransman Alain Prost, op een circuit waar de verschillen normaliter luttele tienden van seconden bedragen.

Verstappen is klaar voor zijn eerste poleposition

Sinds Verstappens Formule 1-debuut, vier jaar geleden, loopt onbevangenheid als een rode draad door zijn raceloopbaan. Instinctieve acties brachten hem wereldfaam en records. In kwalificaties − waar ratio boven instinct gaat − maakte die karaktertrek hem met name in zijn eerste twee seizoenen vooral grillig. Zo bleef van al zijn racecapaciteiten het langst een vraagteken achter zijn kwalificatiekunde staan.

Tot vorig seizoen. Verstappen toonde zich toen gelijkwaardig aan teamgenoot Ricciardo, die te boek staat als een van de sterkste kwalificatiecoureurs. Hij behaalde al twee polepositions, beide keren in Monaco. Op dat circuit maken de Red Bulls met een minder krachtige motor de meeste kans: het is traag en bochtig. Verstappen heeft inmiddels driemaal de tweede startplek ingenomen. Vorig jaar in Mexico was hij slechts eentiende seconde verwijderd van de eerste plaats.

Het verbaast ex-coureur en tv-analyticus Robert Doornbos niet dat Verstappen steeds beter is geworden in de enerverende kwalificatiestrijd. ‘Als coureur wordt hij meer allround. Hij krijgt meer zelfvertrouwen, weet wat hij wil van de auto en weet hoe hij het team naar zijn hand kan zetten om dat zo te krijgen. Daar heb je alleen wel een paar jaar voor nodig in de Formule 1.’

In zijn vierde F1-seizoen lijkt Verstappen klaar voor zijn eerste poleposition. Het bloedhete Singapore is er de perfecte plek voor. Het is de zwaarste kwalificatiestrijd van het jaar. De temperatuur loopt in de cockpit op tot 60 graden en op de bochtige baan onder kunstlicht kunnen coureurs geen seconde hun concentratie verliezen.

Maar op weinig plekken is de beloning voor een eerste startplek groter. In de laatste negen races in Singapore vertrok de winnaar er zeven keer vanaf de eerste plek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden