De kunst van het 'krokodillen'

Op een aangename herfstavond in 1999 wandelden een jonge man en vrouw, sinds drie jaar geïnfecteerd met het bridgevirus, naar het denksportcentrum in het centrum van hun woonplaats aan de rand van de Veluwe....

Tegenstanders die avond waren bekenden van de plaatselijke bridgevereniging en paren uit de nabije omgeving. De gretige jongelieden bleven de niet al te zware oppositie gemakkelijk de baas. Bij de prijsuitreiking namen zij een waardebon en een toegangsbewijs voor de tweede ronde van het vijfde Tas Open Paren Kampioenschap in ontvangst.

Tassen, een tasje spelen, een tas afwerken. Het begrip TAS is in de afgelopen vijf jaar volledig ingeburgerd en staat synoniem voor 'paren'-bridge. Net als het Gelderse paar startten achtduizend koppels aan de cyclus. Elke etappe kent een stijgende moeilijkheidsgraad doordat spelers op grond van hun meesterpuntenstatus vrij kunnen inschrijven.

Het mes ging er in de eerste ronde fors in; 1500 paren kwalificeerden zich voor de tweede ronde, waarbij zich de groep met meer dan 5000 meesterpunten voegde.

Ook tegen deze meer ervaren bridgers hield het jonge paar het hoofd boven water met als beloning een plaats in de kwartfinale.

Er bleven 450 paren in de strijd, inclusief de harten-meesters (meer dan 15.000 meesterpunten). Het Gelderse paar rechtte de rug, liet zich niet intimideren door de lepe tactieken van toernooitijgers en overleefde ook deze fase.

De koorts steeg bij de aanblik van de deelnemers aan de halve finale (154 paren). Waren alle goede daden tot dan toe slechts voorbereidende schermutselingen? Betekende de aanwezigheid van de nationale bridgetop, inclusief de spelers met meer dan 60.000 meesterpunten, het einde van het hedendaagse Gelderse bridgesprookje?

In een parentoernooi zijn verrassingen gemeengoed. Op papier mindere paren krijgen de wind vol in de zeilen terwijl erkende toppers in een offday terechtkomen. Deze kansfactor draagt bij tot de grote aantrekkingskracht.

De outsiders beleefden in de halve eindstrijd de dag van hun nog prille bridgeloopbaan. Een tikje geholpen door arrogante onderschatting van overmoedige tegenstanders, gesteund door een flinke portie mazzel, ontweek het driftig improviserende paar alle valkuilen met als resultaat een van de felbegeerde zeventig finaleplaatsen (16 april). Het ego is al volop gestreeld, een greep uit de royaal gevulde prijzenpot is de volgende mooie droom.

De hand met het rode doubletkaartje zat, zoals gebruikelijk in een parenwedstrijd, angstvallig los (diagram 1).

Zie diagram 1

west noord oost zuid

-- 1* 1* 1*

1* 2* pas pas

2* pas pas 3*

pas pas dbl pas

pas pas -- --

Oost had in theorie het gelijk aan zijn kant. De leider leek altijd twee ruitenslagen, twee schoppenslagen en een klaverenslag te verliezen. De kiss of death, plus 200 op een deeelscore, leek dichtbij.

West kwam uit met ruiten voor *B in oost die *H speelde gevolgd door *A. Dit bracht de leider in verlegenheid vanwege de plaats van troef boer. Hij loste dit op door met *8 te troeven. In drie keer werden de troeven getrokken en de leider ging na *A, *H met een derde keer klaveren van slag.

Een aardig eindspel. Oost-west mochten kiezen wie met klaveren aan slag kwam. Het werd oost die *V speelde, gedoken door de leider. Oost moest in de dubbele renonce spelen waarop de schoppenverliezer verdween. Het maakte niets meer uit als west *V met de heer had overgenomen. Ook dan duikt de leider en is west gedwongen een schoppen vanonder *B te spelen die zuid naar *10 laat doorlopen. Op beide manieren gaat de tweede schoppenslag van oost-west in rook op.

In diagram 2 was opnieuw 3* de prooi.

Zie diagram 2

west noord oost zuid

-- -- -- 1*

pas 1SA dbl 2*

dbl pas 2SA pas

pas 3* pas pas

dbl pas pas pas

De vreemde actie van oost - dit doublet op 1SA toont in theorie een informatiedoublet op 1* - zette west op een dwaalspoor. Een laatste waarschuwing, toen oost met 2SA uit het doublet op 2* wegliep, was bij west aan dovemansoren besteed.

Tegen 3*-gedoubleerd kwam west uit met *B die de leider liet houden. Klaveren na was voor het aas van zuid die *A speelde gevolgd door *H, getroefd in west. De leider troefde de nagespeelde klaveren met *3. Ruiten naar het aas, ruiten heer meegenomen en een ruiten getroefd met *6. Schoppen uit zuid getroefd in de dummy met *7. De laatste ruiten uit noord, getroefd met *H en overgetroefd door west met het aas. West had alleen troeven over, speelde *4, *8 in noord, overgenomen met *9 in zuid die met *V10 in de dummy de laatste twee slagen maakte: het contract zelfs met een overslag gemaakt.

De tegenspelers lieten in diagram 3 hun kans voorbijgaan waarna de leider ook het onderste uit de kan haalde.

Zie diagram 3

west noord oost zuid

-- 1* 1* 2*

pas 3* pas 3SA

pas pas pas --

West kwam uit met een kleine schoppen, *8, *H en het aas van zuid. Klaveren heer om het aas eruit te werken. Oost gooide *4 af (laag = aanmoedigend). West reageerde daar niet op en speelde *V en schoppen voor *10 in zuid, uit de dummy *2 weg. De leider speelde alle klaverenslagen en kwam op de laatste tot het eindspel zoals in diagram 4.

Zie diagram 4

Uit de dummy *V. Oost wilde *V-derde bewaren en zette *HB sec. West gooide een nutteloos ogende harten af. De leider speelde ruiten uit noord, oost *B, zuid het aas, west *8, en ging met ruiten naar *H in oost van slag. Oost speelde een kleine harten, zuid *B en de laatste twee slagen waren *AH.

Het spel is interessant vanuit signaleer-oogpunt. Hoe kan oost aan west in de tweede slag om een ruitenswitch verzoeken? Wat werkt beter: het aanseinen van de ruiten of het afgooien van een schoppen?

De overslag kon op een andere manier verijdeld worden. Oost moet dan in de eerste ruitenslag *H bijspelen zodat west bij een kleine ruiten uit zuid kan 'krokodillen': opstappen met *V, bij oost valt *B, en *10 is een slag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden