De kritiek op het Nederlands voetbal is groot, maar nog steeds loopt er veel talent rond op het veld

Potpourri van gestuntel en pure kwaliteit

Er speelt nog steeds veel talent in de Nederlandse competitie. Vaak piepjong. Ook van een uitgeklede eredivisie valt te genieten.

David Neres van Ajax heeft de 3-1 tegen Willem II gescoord en viert dat met Justin Kluivert. Beeld anp

Het frivole rendement van Neres, de aannames van Manu Garcia, de jeugdige energie van Lozano, de kunstige doelpunten van El Khayati en de gedrevenheid van Berghuis. Ondanks de breed gedragen kritiek op het algehele niveau van het voetbal en op het internationale afhaken van de topclubs, blijft ook een uitgeklede eredivisie best een interessante competitie.

Rookies

Het is een tentoonstelling van zowel feilen als onversneden kwaliteit, hoe pril het talent soms ook is. De eredivisie is steeds meer de competitie van rookies, met al hun wisselvalligheid en oprispingen van dien.

Vijf punten is het verschil tussen PSV en Ajax, na achttien van de 34 speelronden, iets over de helft van de eredivisie. Vijf punten. Best veel. Best weinig ook, vergeleken met de kloof in menig buitenland. Bayern München staat in Duitsland elf punten voor op nummer twee, Manchester City in Engeland dertien, Barcelona en Paris SG in Spanje en Frankrijk negen.

PSV zag de voorsprong in de laatste weken voor de winterstop gehalveerd. En toch werd bij rivaal Ajax vorige week trainer Marcel Keizer ontslagen, omdat de leiding geen vertrouwen had dat hij de wisselvalligheid zou verdrijven, ondanks mooie zeges op PSV en AZ. Het zwaard hing al maanden boven zijn nek; het viel toen Ajax in het bekertoernooi de strafschoppenserie verloor van FC Twente, na missers van uitgerekend Ziyech en De Ligt, twee van de betere spelers in de eredivisie.

Ook zo'n ontslag past in de onvoorspelbaarheid van de eredivisie, en eigenlijk bij voetbal als fenomeen. Stel een trainer aan met weinig ervaring. Reken hem vervolgens af op het moment dat de prestaties groeien. Die onevenwichtigheid is een handelsmerk van de competitie.

Uitzondering

PSV is in zekere zin een uitzondering dit seizoen. De ploeg voetbalt weinig spectaculair, maar trainer Phillip Cocu heeft na de slechte start, met de blamerende uitschakeling in de voorronde van de Europa League tegen Osijek en een nederlaag tegen Heerenveen, van degelijkheid een deugd gemaakt. Het team staat.

Tegen echt goede ploegen is de defensie kwetsbaar, maar hoeveel echt goede ploegen komt PSV tegen in een seizoen? PEC Zwolle speelde PSV alle hoeken van het veld op, maar juist PEC miste een topspits. Zo is er elke keer iets, en intussen is PSV terecht de trotse koploper. Alle thuisduels van kalenderjaar 2017 zijn gewonnen.

Marco van Ginkel nam zaterdag na de zege op Vitesse de microfoon ter hand om de supporters een goede kerst te wensen. Zoet is de beste doelman van de eredivisie, Arias de beste rechtsback, Van Ginkel misschien de beste aanvoerder en Lozano de beste schutter, al kreeg hij Berghuis dan naast zich, met elf doelpunten.

Ajax is ogenschijnlijk de grootste rivaal, met de nieuwe trainer, vrijwel zeker Erik ten Hag. De vraag is hoe groot zijn invloed al kan zijn, nadat de bij de spelers populaire Keizer het elftal net een beetje op gang had getrokken. Kampioen Feyenoord, de eerste tegenstander van Ajax na de winterstop, staat normaliter te ver achter om de titel te kunnen prolongeren (veertien punten, met één achterstallig duel bij Utrecht). Feyenoord moet zelfs het goede, frivole AZ en het verrassende PEC Zwolle voor zich dulden.

Feyenoord was de enige nationale topclub die op niveau Europese duels afwerkte in de Champions League, met fysieke en mentale gevolgen voor de competitie. Feyenoord, met Berghuis als inspirator, voetbalt sommige perioden spectaculair, snel voetbal, met veel beweging en positiewisselingen, maar die fasen zijn te kort en de achterstand is behoorlijk, hoewel ze bij Feyenoord nog geloven in succes.

De jonge PSV-speler Hirving Lozano viert de 3-1, terwijl VVV Venlo speler Moreno Rutten baalt in de wedstrijd in de KNVB-beker. Beeld anp

Afgeroomd

Kwalitatief is de competitie al jaren afgeroomd. Vertrokken spelers hebben moeite om in het buitenland de top te bereiken, met Klaassen en Kongolo als duidelijkste voorbeelden. Bij Ajax en Feyenoord behorend tot de besten, bij Everton en Monaco met marginale inbreng.

Toch is nog steeds veel talent te aanschouwen in Nederland, van piepjong tot al iets ouder. Van Manu Garcia en Angelino van NAC tot El Khayati van ADO, van Frenkie de Jong, De Ligt en Neres bij Ajax tot Kerk en Labyad bij FC Utrecht, van Saymak en Namli bij PEC Zwolle tot de opgebloeide Assaidi bij FC Twente. Of anders zijn daar de jongelingen van AZ, Ouwejan, Til en Koopmeiners. Til sprak na de zege op Heerenveen de verwachting uit dat AZ zich ook op het eind onder de topdrie kan scharen.

De eredivisie is ook aan verandering onderhevig, al hebben de clubs de werkelijke wijzigingen zoals de andere competitieopzet voorlopig weer afgeschoten. Steeds meer trainers variëren met het spelsysteem en durven af te wijken van het 'Nederlandse' 4-3-3. Met vijf verdedigers spelen is al vrij normaal.

Met René Hake en, in de laatste week voor de winterstop Alex Pastoor en Marcel Keizer, zijn drie van de achttien trainers ontslagen. Gertjan Verbeek, Dick Advocaat en Erik ten Hag, hoewel de overgang van die laatste van FC Utrecht naar Ajax pas na de feestdagen officieel wordt, namen de plaatsen in bij Twente, Sparta en Ajax.

Ook Advocaat is dus terug in de eredivisie. Onderin moet Roda vrezen voor de opleving die hij ongetwijfeld bewerkstelligt bij Sparta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.