Reportage

De korfbalidealisten houden vol

Het is nooit gelukt om van korfbal een wereldsport te maken. Nu het IOC op de Olympische Spelen graag meerdere gemengde sporten wil presenteren, ruiken de korfballers hun kans.

De korfbalfinale in Ahoy afgelopen april.Beeld Jiri Buller

Vreugde

In een zaaltje van het Topsportcentrum Rotterdam kijken technisch directeur Kees Rodenburg en mastercoach Jan Sjouke van den Bos van het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond elkaar even ongemakkelijk aan.

Wat waren ze blij, afgelopen november, toen Thomas Bach, voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), voorstelde om meer gemengde sporten toe te laten op de Olympische Spelen. Nog enthousiaster werden ze toen dat voorstel begin december op het IOC-congres in Monaco werd bekrachtigd. De deur naar de Spelen van 2028 stond wagenwijd open.

Maar toen was daar ineens die dodelijke opmerking van NOC*NSF-directeur Gerard Dielessen. Korfbal op de Olympische Spelen van 2028?, schamperde hij. 'Dat zou mooi zijn, want volgens mij wint Nederland altijd de wereldtitel, dus dan zijn we ook zeker van een extra gouden medaille.' Weg was alle euforie.

Korfbal is geen topsport

Afgelopen weekend kwam daar nog een interview van André Bolhuis, voorzitter van het NOC*NSF, overheen, in NRC Handelsblad. Dat ging over de ambitie van Nederland om de Europese Spelen - een soort Olympische Spelen, maar dan in Europees verband - in 2019 te organiseren. Over de kansen van korfbal op deelname klonk het uit de mond van Bolhuis: 'Alleen als korfbal Europees iets betekent. Het programma moet door het EOC worden goedgekeurd. Dan kom je er niet met kaatsen en fierljeppen.'

De boodschap was helder: voor het NOC*NSF is korfbal geen topsport, maar folklore.

'Pijnlijk', erkent Rodenburg als hij zich even heeft losgemaakt van de wedstrijden van de Korfbal Challenge en door het raam uitkijkt op het stadion van Feyenoord. 'Maar Bolhuis is niet goed geïnformeerd. Tsjechië komt er aan, Chinees Taipei is in opkomst. In Portugal was het nationale korfbalteam, vanwege de vierde plek op het EK, een van de genomineerden voor sportploeg van het jaar. In Europa doen 23 landen aan korfbal. In het vrouwenhockey zijn dat er maar zeven. Ik bedoel maar.'

'De best bezochte indoorsport van Nederland'

De Korfbal Challenge is een traditioneel toernooi tussen Kerst en Oud en Nieuw in het Topsportcentrum Rotterdam, met de beste teams van Nederland en België en het Nederlands team. Twee van de vier avonden zijn stijf uitverkocht. Kom daar nog maar eens om in deze tijd, zegt Van den Bos. 'We zijn de best bezochte indoorsport van Nederland.'

Als mastercoach is zijn primaire taak om de wereldtop van het korfbal breder te maken. Sinds 1978 gaat de WK-finale al tussen Nederland en België. Slechts één keer verloor Nederland, in 1991.

Dus nee, hij kan moeilijk zeggen dat Dielessen er met zijn opmerking over de voorspelbaarheid van korfbal helemaal naast zat. Maar Van den Bos vindt wel dat hij te makkelijk voorbij gaat aan de inspanningen van het KNKV om de sport mondialer te maken. 'We hebben alleen tijd nodig', zegt hij. 'In een jaartje gaat het niet lukken.'

Zijn sport is bovendien nog te onzichtbaar. Rodenburg: 'In het AD heb je zo'n rubriekje: verjaardagen van bekende sporters. Daarin kom ik de meest obscure figuren tegen, terwijl onze sporters een A-status hebben, nooit worden genoemd.'

Gemengde (olympische) sporten

Rodelen

Het gemengde onderdeel estafette stond op de Olympische Winterspelen in 2014 voor het eerst op het programma. Elk estafetteteam bestond uit een man, een vrouw en een (mannelijk) duo voor in de ‘dubbele rodel’.

Zwemmen

Tijdens titeltoernooien in het korte bad (25 meter) is een gemengde estafette (twee vrouwen, twee mannen) geïntroduceerd. De startvolgorde ligt niet vast, zodat mannen en vrouwen tegen elkaar kunnen uitkomen.

Biatlon

Sinds de Olympische Spelen van 2014 in Sotsji is er een gemengd ­estafetteonderdeel. Teams bestaan uit twee mannen en twee vrouwen.

Kunstschaatsen

Al sinds 1908 kennen de Spelen het paarrijden. In 1976 kwam daar het ijsdansen bij. Tijdens de Spelen in Sotsji was er een landenwedstrijd, waarbij de resultaten van de onderdelen bij elkaar werden opgeteld.

Schieten

Sinds de Olympische Spelen van 1968 in Mexico-Stad worden vrouwen toegelaten tot de schietsport. Op welke onderdelen verschilt per editie. Het onderdeel dubbeltrap was gemengd van 1972 tot 1992. Eén vrouw behaalde toen een medaille: de Chinese Zhang Shan won goud in 1992. In 1984 werden er in de schietsport voor het eerst afzonderlijke onderdelen voor de vrouwen georganiseerd. Bij de laatste Spelen in Londen (2012) kwam voor Nederland alleen Peter Hellenbrand uit.

Bobsleeën

De internationale bobsleefederatie IBTF besloot in september gemengde teams toe te laten in de viermansbob, tot voorheen het domein van mannen. Een maatregel om de sport nieuw leven in te blazen.

Badminton

Het gemengd dubbelspel is sinds 1996 een olympisch onderdeel. In de vijf olympische jaren behaalde China drie keer goud en Zuid-Korea twee keer. Op de Olympische Spelen van 1976 was het gemengd dubbelspel een demonstratiesport.

Tennis

In 1900, 1912, 1920 en 1924 was het gemengd dubbelspel een programmaonderdeel van op de Olympische Spelen. In 2012 keerde het onderdeel terug.

Skiën

Sinds 2011 kent het WK een gemengde landenwedstrijd. Een olympische status heeft die nieuwigheid nog niet.

Paardensport

Op de Spelen van 1952 in Helsinki werden vrouwen toegelaten op het onderdeel dressuur. Het springen bleef voor vrouwen verboden, en eventing werd als te gevaarlijk beschouwd. Vier van de 138 ruiters in 1952 waren vrouwen. In 1996, 2000 en 2008 behaalde een gemengd Nederlands dressuurteam zilver, in 2012 brons.








In zichzelf gekeerd

Wat doet het korfbal verkeerd? 'Misschien zijn we te veel in ons zelf gekeerd', steekt de technisch directeur de hand in eigen boezem. 'Op het gebied van topsportcultuur is er nog een wereld te winnen.'

Als voorbeeld geeft hij de laatste World Games, het grootste sportevenement voor niet-Olympische sporten. 'Er moest een spotje worden opgenomen ter promotie van afbreekbaar plastic. Jan Sjouke koos voor de twee bekendste spelers uit zijn selectie. Dan hoor je in het korfbalwereldje alweer de klacht: waarom altijd diezelfde spelers weer? Terwijl men juist het grotere belang zou moeten zien.'

Van den Bos is hard in zijn oordeel. 'Als de mensen van de marketing nou net zo succesvol waren als de mensen die de sport deden, zouden we een stuk verder zijn. We zullen het korfbal veel beter moeten verkopen. Het draait tegenwoordig allemaal om beeldvorming.'

Groter denken

Groter denken, is daarom het devies van de korfbalidealisten. 'Waarom nodigen we ons koningshuis niet uit voor de zaalkorfbalfinale?', zegt Rodenburg. Van den Bos: 'En Dielessen natuurlijk. Daar begint het volgens mij, bij het NOC*NSF. Als zij het korfbal op de agenda zetten, volgen de media vanzelf.'

Een keer eerder was Dielessen te gast tijdens de zaalkorfbalfinale in Ahoy. Een al te groot succes was dat niet, herinnert Rodenburg zich. 'Er speelde toen een of ander intern probleem bij het NOC*NSF. Daar heeft hij voor de wedstrijd een tijd lang over zitten vergaderen met Maurits Hendriks, apart aan een tafeltje. Dat was heel teleurstellend.'

Toch wil hij zich niet uit het veld laten staan. 'We gaan hem als het straks zover is gewoon opnieuw bellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden