De kampioensdag die geen kampioensdag werd

Feyenoord zou zondag landskampioen worden. Alles was in gereedheid gebracht. Alleen vergat de ploeg te winnen van Excelsior. Het geduld wordt een weekje extra op de proef gesteld. 'Het kan kennelijk nooit eens vanzelf gaan.'

Teleurstelling bij Feyenoord fans na het verlies tegen Excelsior in de Kampioenswedstrijd. Beeld anp

Coolsingel, 12.30 uur: Het draaiboek kent maar een hiaat...

Dit is de plek voor een foto. Hier, vlak voor het voormalige Shellgebouw aan het Hofplein, heeft supportersvereniging FSV De Feijenoorder een kolossale vlag opgehangen die de hele gevel bedekt. 'Sterker door strijd' staat erop.

Alle supporters, van heinde en verre gekomen, gaan ervoor staan. Een selfie met z'n vijven. Vader met zoon op de schouders, een sjaaltje om zijn nek. Zwaaiend met een eigen vlag, een witte, waarop het jaartal van het laatste kampioenschap van Feyenoord staat vermeld: 1999.

En dan lopen ze verder, glimlachend of met bedrukt gezicht, naar de Coolsingel, de straat met de magische klank, de klank van de overwinning.

De straat is afgezet. Er staan hekken, over de tramrails liggen rijplaten. ME-busjes staan klaar. Met halveliters bier zoeken de supporters naar de beste plekken om te staan, de plekken met zicht op de schermen. Maar veel is al vergeven.

Jaloers kijken ze naar de mannen die voor het stadhuis aan het werk zijn. Hoog, meters boven de grond, bouwen ze de stellages die maandag bij de eventuele huldiging nodig zullen zijn. Als het vanmiddag tenminste allemaal goed gaat.

De Kuip, 12.53 uur: Er gaat niets boven Feyenoord...

In restaurant Bennie Beer, recht tegenover De Kuip, moet Marco Kuijpers (45) even nadenken. Hij is uit Ravenstein gekomen. 'Wat Feyenoord voor mij betekent?' Zijn vrienden sporen hem aan: 'Vertel anders even over je trouwdag.' Die stond 15 jaar geleden gepland op 8 mei, de uitnodigingen waren al verstuurd. Maar ja, toen plaatste Feyenoord zich voor de UEFA Cupfinale.

Kuijpers: 'Heb ik tegen mijn vrouw gezegd: sorry schat, maar Feyenoord gaat voor. We besloten toen een dag eerder te trouwen. Moest ik ook nog naar de pastoor om toestemming te vragen. Die zei: 'Een dag eerder? Je kunt niet wachten zeker?' Dat heb ik maar zo gelaten.'

Nu maakt hij zich op voor weer een bijzondere dag. Hij heeft een kaartje gekocht voor De Kuip, waar Feyenoord de wedstrijd tegen Excelsior op grote schermen wordt uitgezonden en zijn club bij een goede afloop de schaal krijgt uitgereikt. 'Ik ben eigenlijk al weken aan het lachen. Mag het een keertje? We hebben hier 18 jaar op moeten wachten.'

Woudestein, 13.55 uur: De trainer oogt ontspannen...

Terwijl de spelers van Feyenoord op Woudestein hun warming-up doen en supporters een spandoek hebben ontrold met de tekst 'Hier schrijven wij geschiedenis', loopt Giovanni van Bronckhorst langs het veld. De trainer oogt ontspannen, zoals hij eigenlijk altijd rustig bleef, zelfs toen hij zeven keer op rij verloor in seizoen 2015-2016. Routinier Dick Advocaat keek toen een tijdje over zijn schouder mee en zei dat hij alles goed deed. Dat stelde de jonge trainer Van Bronckhorst gerust. Hij is stijlvol, beschaafd en tegelijk rechtlijnig en hard. Technisch directeur Van Geel zei, op de vraag hoe belangrijk de terugkeer van Dirk Kuijt bij Feyenoord was: 'Wat denk je van het aanstellen van Giovanni van Bronckhorst als trainer?'

Giovanni van Bronckhorst tijdens de training van Feyenoord, daags na de zege op Vitesse. Beeld anp

De Kuip, 14.15 uur: De Kuip is uitverkocht...

Over Coen Moulijn ging vroeger het verhaal dat hij alleen maar op de middenstip een kaartje hoefde te leggen en De Kuip zou al vol stromen; zó populair was hij bij de Feyenoord-fans. Vijf decennia later volgt de moderne variant op de Moulijn-anekdote: met 40 duizend mensen is De Kuip volgestroomd.

Verslaggever Jan-Dirk Stouten en stadionspeaker Peter Houtman leveren commentaar. Die laatste moet zich na vijf minuten al verontschuldigen omdat hij nauwelijks te verstaan is. 'Sorry hoor, maar ik heb de afgelopen dagen zoveel over Feyenoord geluld dat ik bijna geen stem meer over heb.'

De Kuip, 14.15 uur: Ook voor hond Rex wordt het de eerste titel...

Voor de poorten van De Kuip loopt herdershond Rex (9) met een sjaaltje van Feyenoord om zijn nek. Ook hij behoort vandaag tot Het Legioen. Een hond met een sjaaltje, is dat niet gek? 'Waarom?', vraagt eigenaar Arie de Jong. 'Ik heb weleens gehoord dat een supporter zijn hond een seizoenkaart cadeau heeft gedaan. Dan valt dit wel mee toch?'

In Voorschoten woont de familie De Reede, ooit hoofdpersonen in een VPRO-documentaire over Feyenoord. Voor vertrek naar De Kuip stelden ze steevast de radio af op Radio Rijnmond, zodat hun achterblijvende hond het wedstrijdverslag kon horen. Het kan altijd nóg gekker. Ondertussen moet Rex op het stadionplein weer op de foto. De Jong, trots: 'Het wordt zijn eerste kampioenschap. Spannend hè?'

Feyenoordfans volgen in de Kuip op grote beeldschermen de kampioenswedstrijd van Feyenoord op Woudestein tegen Excelsior. Beeld anp

Woudestein, 15.15 uur: Feyenoord is zichzelf niet...

De uitgelaten stemming op Woudestein, waar overal verspreid supporters van Feyenoord zitten, is getemperd. Excelsior combineert gemakkelijker op het stroeve kunstgrasveld. Op de perstribune kijkt Feyenoord-coryfee Willem van Hanegem gespannen toe. Zijn ogen schieten van links naar rechts, om geen detail te missen.

De Kuip, 15.41 uur: Schreeuwen heeft weinig zin...

'Fey-e-noord, we houden van die club', zingen vader Bart Wijn (38) en zijn zoon Mark (7) uit Kudelstaart. Het nagelbijten is begonnen. Normaal hebben ze in De Kuip het gevoel dat ze nog enige invloed op de wedstrijd kunnen uitoefenen, maar schreeuwen tegen vier schermen heeft niet zoveel zin, beseffen ze. Alhoewel... 'Als we nou héél hard zingen pap', zegt Mark tegen zijn vader, 'kunnen ze ons op Woudestein dan misschien horen?' Maar dan komt de bal bij Nigel Hasselbaink.

Stanley Elbers en Nigel Hasselbaink krijsen het uit van plezier. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Woudestein, 15.42 uur: Plotseling raakt de titel uit zicht...

De Amsterdammer schuift de bal handig langs doelman Jones. Ontluistering in het stadion. Een enkeling juicht, namelijk de supporters van thuisclub Excelsior. Dirk Kuijt staat meteen op van de bank om zich warm te lopen. Even later is het zelfs 2-0, als Elbers scoort. Het is bijna doodstil in het stadion. Dat Feyenoord vandaag de titelrace beslist, is opeens zeer onwaarschijnlijk.

Coolsingel, 15.42 uur. De moed erin houden...

Ongeloof daalt neer op de supporters. Hun club lijkt af te stevenen op de grootste nederlaag van het seizoen, in eigen stad. Op de dag dat ze kampioen moeten worden. Vooruit dan maar, de moed erin houden, hup jongens. Een waterig 'Geen woorden maar daden' klinkt over het plein.

Een jongen, die al de hele wedstrijd op een gekanteld skateboard staat om het scherm te kunnen zien, zegt tegen zijn vriendje: 'Dit is precies waar ik al bang voor was. Excelsior.'

De Kuip, 15.44 uur: Feyenoord-supporter ben je niet voor de lol...

Plastic bekers met bier vliegen door de lucht. Supporters kijken elkaar ongelovig aan. 'Feyenoord-supporter ben je niet voor de lol', zei Gerard Cox ooit. Maar dat ze ook dit nog moeten ondergaan?

Woudestein, 15.49 uur: Ryan Koolwijk scoort 3-0...

Dirk Kuijt valt in voor Steven Berghuis. Vrijwel meteen daarna scoort Ryan Koolwijk uit een vrije trap 3-0.

Een sombere Giovanni van Bronckhorst staat op het punt het veld van Woudesteijn te verlaten na het laatste fluitsignaal. Zijn ploeg verliest met 3-0, en moet met deze uitslag nog een week wachten op het zo verlangde Kampioenschap. Beeld Foto: Guus Dubbelman / de Volkskrant

De Kuip, 15.54 uur: Het is te veel over randzaken gegaan...

Binnen is de lijdensweg van Feyenoord bezig, buiten leunt Joost Claessens tegen een betonnen pilaar van De Kuip. Hij rookt een sigaret en staart wezenloos voor zich uit. 'Ik weet effe niet wat ik moet zeggen, sorry', zegt Claessens, een roodwitte vlag om zijn nek gedrapeerd.

Het hotel in Rotterdam was al geboekt, zegt hij. Het Hilton, met uitzicht op de fontein op het Hofplein, waar oud-speler Jan Boskamp in zou springen als Feyenoord kampioen werd. Zover komt het dus niet. 'Het is ook veel te veel over randzaken gegaan, de afgelopen twee weken. Dan weet je als Feyenoorder: dat gaat niet goed', verzucht Claessens.

Feyenoord verloor al eens met 10-0 van PSV, er waren supportersrellen in Rome en Nancy; dieptepunten uit de clubhistorie. Maar deze dag uit zijn supportersbestaan komt met stip op 1. Met een diepe zucht: 'Dit was Feyenoord op zijn Feyenoords, het kan kennelijk nooit eens vanzelf gaan.' Dan staat hij op en zegt: 'Dat hotel, daar ga ik toch maar naar toe. Kijken of er volgende week nog plek is.'

Woudestein, 16.18 uur: Wie gelooft er nu nog in een titel...

Het officiële uitvak met Feyenoordsupporters is doodstil, na de afgetekende 3-0 voor Excelsior. Dirk Kuijt geeft meteen na het eindsignaal een seintje aan zijn medespelers. Hup, naar dat vak toe, supporters bedanken. De fans verheffen zich van hun stoel en leven even op. 'Feyenoord, Feyenoord', zingen ze.

De titelstrijd wordt beslist in de laatste speelronde. Ajax is Feyenoord tot op een punt genaderd. Feyenoord speelt thuis tegen Heracles, dat uitstekend in vorm is en nog strijdt voor play-offs. Ajax reist, drie dagen na de halve finale van de Europa League tegen Lyon, naar Tilburg, voor de wedstrijd tegen Willem II. Alleen met een zege is Feyenoord zeker kampioen. Maar het is na de vertoning van zondag niet heel logisch om daarin makkelijk te geloven.

In het bijna lege stadion klinkt een lied voor Excelsior, op de melodie van Neil Diamonds Sweet Caroline. 'Excelsior.'

Verdrietige Feyenoord supporters zitten op Woudesteijn. Beeld Foto: Guus Dubbelman / De Volkskrant

Coolsingel, 16.27 uur: Misschien kan er van de politie wel gewonnen worden...

Niet iedereen gaat naar huis. Sommige supporters dagen de agenten uit. Als het team niet van Excelsior kan winnen, wie weet kan het legioen iets uitrichten tegen de politie. De klaarstaande ME-busjes beginnen te grommen, trekken op, rijden naar voren, cirkelen rondjes voor het stadhuis. Opgefokte types gooien stenen, blikken bier. Er klinken knallen.

Supporters kijken toe, schreeuwen, zingen, joelen. 'Hamas, Hamas, alle joden aan het gas!'

Burgemeester Aboutaleb heeft vooraf gewaarschuwd. Als het zondag uit de hand zou lopen, mocht er maandag niet op de Coolsingel gehuldigd worden. Mannen lopen uitdagend op een rij ME'ers met schilden af. Ze maken obscene gebaren, één van hen trekt zijn broek naar beneden en toont zijn billen aan het legioen. Ze laten zich niet provoceren.

Dan, plotseling: beweging.

De ME'ers marcheren naar voren. Mensen rennen richting Hofplein. Een vrouw en een kind drukken zich tegen de deur van de lift naar metrostation Stadhuis. Mannen gooien met hekken. Een busje van de ME jaagt achter een man aan.

Woudestein, 16.50 uur: Deze ervaring kan uitkomst brengen...

Giovanni van Bronckhorst glimlacht nog even naar de perschef van Excelsior, als hij aan tafel plaatsneemt voor de nabeschouwing. Het gaat onder meer over de tocht met de bus naar het stadion, toen het volk al juichte alsof het kampioenschap binnen was. Hij heeft zijn eigen ploeg niet herkend. Spanning, iets anders? Het is moeilijk te grijpen. 'We staan nog een punt voor. We weten nu hoe het voelt om een kampioenswedstrijd te spelen.' Na vijf minuten vragen beantwoorden vertrekt hij weer. Hij schudt vriendelijk handen.

De Mobiele Eenheid veegt de binnenstad van Rotterdam schoon na het verlies van Feyenoord. Beeld anp

De Kuip, 17.11 uur: Dat weekje kan er ook nog wel bij...

De spelersbus van Feyenoord arriveert bij De Kuip, stapvoets en begeleid door vijf politiemotoren en een ME-busje. 'We worden kampioen', roepen de fans. Ze steken vuurwerk af en roepen zingen even later dat ze Gio willen zien. Om hem een hart onder de riem te steken. Kampioen, dat worden ze in Rotterdam-Zuid. De supporters weten het zeker. Na 18 jaar hunkeren kan dat ene weekje er ook nog wel bij.

Coolsingel, 18.30 uur: Het Legioen hoeft niet te vrezen voor een huldiging...

ME'ers met schilden blokkeren nog altijd de toegang van de Coolsingel. Achter hun rug de hekken, de busjes, het stadhuis en het lege veld waar de supporters volgende week alsnog hopen te zwaaien naar hun helden. Het ligt bezaaid met glas, blik en plastic.

Nu mag niemand er nog in. Omlopen, is het devies, maar hoe, dat weten de agenten ook niet. Op het Hofplein hijsen mannen in hesjes ondertussen hekken op een vrachtwagentje. Er worden 100 arrestaties verricht. Een tamelijk nuchtere Abouteleb zegt dat het is wat ze hebben verwacht. De driehoek was erop voorbereid. Het Legioen hoeft niet te vrezen voor een mogelijke huldiging op de Coolsingel, volgende week. Aan de burgemeester zal het niet liggen.

Aan het Shellgebouw hangt de enorme vlag nog altijd in de avondzon. Sterker door strijd. Maar vandaag even niet.

Niemand wil er nog mee op de foto.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.