De jungle hoort bij het proftennis

De tennisfederatie ITF wil het aantal proftennissers flink terugschroeven. Een slecht plan, vindt Richel Hogenkamp, nummer 136 van de wereld. Ook al bestaat haar loopbaan uit centjes schrapen, punten sprokkelen en rekenen.

Richel Hogenkamp in actie tegen de Tsjechische Petra Kvitová, Australian Open, januari, 2015.Beeld EPA

De weg naar tennisclub Salland lijkt te eindigen in niemandsland, maar het bordje leidt toch echt naar een weiland in Bathmen. De staarten van de koeien wijzen de weg, daar oefent Richel Hogenkamp de dubbelhandige backhand met trainer Huib Troost en coach Roel Oostdam. 'Je hoort de koeien soms loeien tijdens de training', zegt Hogenkamp. 'Het is heel rustgevend.'

Op de rustiek gelegen gravelbanen in Bathmen bereidt Hogenkamp zich voor op het Fed Cupduel met de Nederlandse ploeg, komend weekeinde in Bratislava tegen Slowakije. Daarna is haar programma onzeker, een toernooi in Tunesië, misschien kwalificaties in Rabat. Het leven van een modale tennisprof, 136ste op de wereldranglijst, is calculeren, centjes schrapen en punten sprokkelen.

Is het circuit te groot en zou ook Hogenkamp gebaat zijn bij een proftour voor maximaal 750 speelsters, zoals de Internationale Tennis Federatie (ITF) die vanaf 2019 wil invoeren? De nummer 2 van Nederland gelooft niet in de revolutionaire plannen van de ITF. 'De gebrekkige doorstroming vanuit de jeugd naar de WTA Tour wordt als voornaamste argument beschouwd. Maar als je goed genoeg bent, kom je er vanzelf doorheen.'

De ITF wil de 15-duizend-dollartoernooien vervangen door een Transition Tour met een eigen puntensysteem voor beginnende profs. Het leidt volgens Hogenkamp tot pamperen van talenten. 'Het is ook de charme van het proftennis dat je door die jungle moet, je moet het niet te gemakkelijk maken. Ik ben ook begonnen in de laagste categorie, de 10-duizend-dollartoernooien.

Ideale leerschool

'Zat ik met een paar meisjes in Kazachstan. Riepen we bondstrainer Eddy Bank om hulp, omdat we een eng beest in de badkamer aantroffen. Ik speelde met kaal geslagen ballen, die je nauwelijks over het net kreeg. Toch heb ik me daar doorheen geknokt. Het is de ideale leerschool voor jonge spelers.

'Nu word ik met een auto opgehaald voor een proftoernooi in de WTA Tour en krijg ik bij elke training een blik nieuwe ballen. Dan denk ik: ik heb het ook verdiend om hier te staan. Ik heb ook de andere kant gezien.'

De grens van maximaal 750 tennisprofs is arbitrair, stelt Hogenkamp. 'Als nummer 750 in het profvoetbal heb je een dik contract. De KNVB zegt toch ook niet: we gooien acht clubs uit de eredivisie? Enkele jongens van tennisclub Salland gaan binnenkort Futures spelen in Egypte, knokken voor hun eerste punten op de wereldranglijst. Laat ze hun droom volgen, ze zullen zelf ontdekken of ze goed genoeg zijn. Waarom moeten anderen die keuze bepalen?'

Richel Hogenkamp tijdens de US Open, 2016.Beeld epa

Het nieuwe Team Hogenkamp, met coach Huib Troost, oud-prof Roel Oostdam en conditietrainer Maarten te Velthuis, moet haar helpen om tevens een mentale barrière te overwinnen. Hogenkamp bereikte in juli 2015 haar hoogste ranking (115), de top-100 is een glazen wand. 'Ik ben niet constant genoeg. Ik heb laten zien dat ik van speelsters in de top-100 kan winnen. Maar ik verlies ook van meiden buiten de top-250. Ik heb net te weinig uitschieters voor die laatste stap naar de top-100. Ik moet me er ook niet op blindstaren, het mag geen obsessie worden.'

Met haar geringe lengte (1 meter en 68 centimeter) kent Hogenkamp haar beperkingen. 'Ik moet het hebben van goed voetenwerk en mijn spelinzicht. Ik kan op elke ondergrond een muurtje opbouwen in de rally's, dat zijn mijn wapens. Ik krijg per game geen twee gratis punten met mijn service, ik moet voor elk punt hard werken.'

Hogenkamp reisde jarenlang noodgedwongen zonder coach naar toernooien. Te duur, financieel een te groot risico. 'Het heeft me zeker geremd in mijn ontwikkeling.' Nu kan ze het zich permitteren om Oostdam voor enkele toernooien mee te nemen als coach. 'Je ziet aan mijn resultaten dat het effect heeft. Maar in de kleinere toernooien moet ik minstens de halve finale bereiken om er iets aan over te houden.'

Kosten besparen

Met haar finaleplaats in Frankrijk verdiende Hogenkamp vorige maand 4.863 dollar. 'Na aftrek van belastingen, twee hotelkamers, eten en salaris voor mijn coach hield ik er 1.200 euro van over. En dat was een goede week. Op het WTA-toernooi in Biel verloor ik vorig week in de tweede ronde van de kwalificaties. Moest ik het met 580 euro prijzengeld doen. Dan sta ik weer flink in de min.'

Na de scheiding van haar ouders bleef Hogenkamp thuis wonen om kosten te besparen. Ze moet sinds kort haar ernstig zieke moeder verzorgen. Toen moeder Jolanda in februari te horen kreeg dat ze botkanker had, schrapte Richel meteen de toernooien in Kuala Lumpur en China en bleef ze twee maanden thuis in Doetinchem. Het in 2016 verdiende prijzengeld op Wimbledon en de US Open vormde een welkome buffer.

Het begon onschuldig, aldus Hogenkamp. 'Mijn moeder had last van haar been, liep een beetje mank. We dachten aan een ontstoken kniepees. Na een tijdje kon ze niet meer normaal lopen en uit onderzoek bleek dat het botkanker was. Die klap kwam uit het niets, daarna ga je een onzekere periode in. Je zit met talrijke vragen, waarop je niet meteen antwoord krijgt. Nu is ze geopereerd en gaat ze de zwaarste chemokuur volgen.'

Afgelopen weekend was het dubbel feest bij de familie Hogenkamp, al hing er een schaduw over hun verjaardagen. 'Mijn moeder werd 50 jaar, ik ben zondag 25 geworden. Een dubbel kroonjaar onder rare omstandigheden. We hadden aanvankelijk een groot feest gepland. Nu zaten we met de familie rondom het bed van mijn moeder, met een gebakje op schoot. Het was emotioneel, maar ook mooi.

'We hadden er nog grappen over gemaakt. Mijn moeder zei altijd: ik wil niet thuis zijn als ik 50 word. Ik ga met jou mee naar het buitenland. En een Sara-pop wilde ze ook niet voor de deur. Mijn moeder woont nu tijdelijk bij haar zus, daar kan ze beter worden verzorgd. Ik zei al: je doet wel heel veel moeite om onder die pop vandaan te komen. Onze humor is niet verdwenen. Ik verbaas me hoe een mens zichzelf in de overlevingsstand zet en alles over zich heen laat komen.'

Overleven doet ze zelf ook, zegt Hogenkamp. In de Achterhoek houden ze niet zo van grote gebaren of openlijk geëtaleerde dramatiek. 'Ik praat moeiteloos over mijn moeder, maar ik toon mijn gevoelens niet zo gemakkelijk. Mijn vriendin zei: ik heb je nog nooit zien huilen. Nee, dat doe ik in principe ook niet. Ik ben vrij nuchter, probeer mijn diepste emoties met een grapje te relativeren. Nu merk ik wel dat het aan me vreet, spoken allerlei vragen door mijn hoofd.'

De ziekte van haar moeder en een hardnekkige polsblessure vormden onverwachte hindernissen, die de ultieme sprong naar de top-100 extra cachet zullen geven. Hogenkamp: 'Het zou bijzonder zijn, want dit is een emotionele periode. Ik heb mijn tante al aangegeven dat ze eerlijk tegen me moet zijn als ik in het buitenland zit. Als het niet goed gaat met mijn moeder, wil ik dat weten. In die zin is tennis nu even bijzaak.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden