De Jong kruiste degens met wereldkampioenen

Vanzelfsprekend zal ik de komende weken aandacht schenken aan het toernooi om het Nederlands kampioenschap, dat momenteel in volle gang is....

De Jong, die in 1957 een van de eerste nationale jeugdkampioenen was (een pasfotootje uit die dagen siert pagina 59 van Mosers Za k -encyclopedie voor dammers), heeft in zijn lange loopbaan met menig grootmeester de degens gekruist. Zo wisselde hij een kleine vijftig(!) partijen met de vier naoorlogse wereldkampioenen die ons land gekend heeft.

Toegegeven: tegen Roozenburg en ondergetekende kwam hij zelden ongeschonden uit die strijd te voorschijn. Maar in zijn ontmoetingen met Wiersma en Van der Wal behaalde De Jong (min-)scores waarvoor geen dammer zich hoeft te schamen.

Uit zijn 13 partijen tegen Harm Wiersma bijvoorbeeld verzamelde De Jong 9 punten. Niet minder dan zeven maal hield hij Wiersma op remise. En in de clubcompetitie van 1972 slaagde De Jong er zelfs in zijn grote tegenstander een nederlaag toe te brengen.

Wiersma-D. de Jong Clubcompetitie 1972

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 7-11 4.41-37 1-7 5.46-41 19-23 6.35-30 20-25 7.32-28 23x32 8.37x17 12x21 9.30-24 21-26 10.41-37 7-12 11.38-32 14-19 12.40-35 19x30 13.35x24 10-14 14.43-38 5-10 15.45-40 11-17 16.34-29 14-20 17.31-27! 10-14 18.50-45 14-19 19.40-35 19x30 20.35x24 9-14 21.44-40 17-21 22.33-28 2-7 Strategisch was er al veel misgegaan, en na de tekstzet heeft zwart eigenlijk nog maar heel weinig te hopen. Maar de partij is nog niet over, nog lang niet...

23.49-44 7-11 24.39-33 14-19 DIAGRAM 1 25.40-35 19x30 26.35x24 4-9 27.45-40 9-14 28.44-39?

Waarom Wiersma een schijf aan de dekking van 24 onttrekt, is niet duidelijk. Na direct 28.37-31! 26x37 29.42x31 lijkt winst nog slechts een kwestie van techniek.

28...14-19 29.40-35 19x30 30.35x24 3-9 31.37-31 26x37 32.42x31 9-14 33.28-23 Anders wordt de witte aanval afgebroken. De tekstzet heeft echter vérstrekkende gevolgen:

Zie diagram 1

33...21-26 !

Dit kleine maar giftige zetje plaatst wit voor een probleem: op

DIAGRAM 2

het schijnbaar gedwongen 34.33-28 26x37 35.32x41 breekt zwart dóór via 35...16-21!!, 37...25-30, 38...20-25 en 39...15x44.

Toch had Wiersma zich daar op in kunnen laten, omdat na 40.41-37! de zwarte dam ofwel met gelijk spel wordt afgenomen (40...44-50 41.37-32! en 42.32-28 =), ofwel in een opsluiting verzeild raakt (40...44-49? 41.37-32!). Maar de beste oplossing schuilt verrassend genoeg in de afwikkeling 34.24-19!! 26x28 35.33x22 13x44 36.22x2: ondanks een (tijdelijke) achterstand van twee schijven blijkt het macro-eindspel geenszins slechter voor wit te zijn!

34.32-28?

De inleiding tot een schijnoffer dat evenwel hardhandig zal falen:

34...26x37 35.47-42 11-17! 36.42x31 25-30!!

De eerste van een tweetal verborgen tussenzetten die Wiersma moet hebben overzien.

37.24x35 14-19!! 38.23x25 17-22 39.28x17 12x23 Met schijfwinst voor zwart. Maar ook de slotfase, waarin De Jong zijn grote bedrevenheid in het eindspel etaleert, mag gezien worden:

40.31-27 13-19 41.35-30 6-11 42.36-31 11-17 43.31-26 8-13 44.48-42 17-22 45.33-28 23x21 46.26x28 16-21 47.42-38 21-26

48.38-33 26-31 49.33-29 31-37 50.29-23 18x29 51.28-22 37-41 52.30-24 19x30 53.25x23 41-47!

Zie diagram 2

Met verwisselde kleuren is nu het charmante 3x2-eindspelletje ontstaan dat ook in de analyse van mijn blindpartij tegen Paul de Heus figureerde (zie de Volkskrant van 8 januari 2005). Maar het is natuurlijk nog veel mooier om in de praktijk zo te winnen, en dan nog wel van Wiersma!

54.22-17 47-41! 55.17-12 41x19! 56.12-7 19-24!

Wit geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden