NieuwsJutta Leerdam

De Insta-koningin van het schaatsen start een ‘eigen bedrijf’

Alles waar Jutta Leerdam de afgelopen winter haar zinnen op zette, lukte. Ze werd Nederlands kampioen, Europees kampioen en wereldkampioen op de 1.000 meter. Wellicht dat ze daarom vol zelfvertrouwen aan de volgende uitdaging begint: een eigen schaatsploeg.

Jutta Leerdam op de 500 meter sprint begin dit jaar. Beeld BSR Agency

De pas 21-jarige Leerdam verkiest een onzekere samenwerking met haar vriend Koen Verweij en trainer Kosta Poltavets, voorheen bondscoach in Rusland, boven een verbintenis met gevestigde teams. Gemakkelijk zal het niet worden. Schaatsgrootheden als Gianni Romme, Marianne Timmer en Ireen Wüst, ervoeren dat de zoektocht naar een sponsor een zware wissel trekt op de prestaties. Rintje Ritsma was de uitzondering op de regel. Toen hij 25 jaar geleden zijn eigen weg ging, bleef hij winnen.

Een zelfgekozen route, buiten de bestaande schaatsploegen om, ligt vol obstakels. Ook Verweij zou dat moeten weten. Hij trekt sinds zijn zilveren medaille op de 1.500 meter in Sotsji in 2014 als een nomade door het schaatsen, dan weer eens in dienst van een ploeg, dan weer op eigen benen. Hij beklaagde zich meer dan eens over de energie die het hem kostte om alles zelf te organiseren.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie 

Koppelverkoop

Nadat eerder onderhandelingen met haar oude ploeg, Reggeborgh, op niets waren uitgelopen, leek het erop dat Leerdam de nieuwste aanwinst zou worden van de ploeg van coach Jac Orie. Zonder Verweij. Dat was steeds wat hun beider manager, oud-tennisser John van Lottum, benadrukte. Ja, Leerdam had uitgesproken dat ze graag met Verweij samen zou trainen, maar dat was niet in beton gegoten. Er was geen sprake van koppelverkoop. 

Dus onderhandelde Van Lottum, die weinig ervaring in het schaatsen heeft en niet bereikbaar was voor commentaar, alleen voor Leerdam met Jumbo-Visma, de succesvolste en grootste ploeg van allemaal. Een veilige keuze. Dat er nog geen handtekeningen waren gezet, lag eind april volgens coach Orie ‘aan de financieel-commerciële kant’. De handtekeningen kwamen er niet.

Leerdam en Verweij zijn zelfverzekerd. In de winter al verklaarde Verweij dat zij een interessant koppel zouden kunnen zijn voor ‘triple-A bedrijven’. Natuurlijk, Leerdam is populair. Op sociale media is ze de onbetwiste koningin van het schaatsen met 440.000 volgers op Instagram. Dat is commercieel interessant. En ze is, sinds ze in Salt Lake City verrassend wereldkampioen op de 1.000 meter werd, het vrouwelijke gezicht van het Nederlandse schaatsen. Maar is dat genoeg?

‘Je start een bedrijf’

Marianne Timmer, in haar tijd de populairste schaatsster, weet hoe moeilijk het is om een eigen team op poten te zetten. ‘Het is niet zomaar een ploegje dat je begint, je start een bedrijf.’ En daar komt veel bij kijken. Zij, die in 1998 in Nagano verrassend dubbel olympisch goud veroverde, probeerde het als 26-jarige in 2001. Dat mislukte faliekant.

Een sponsordeal bleef uit en na een paar maanden blies ze het hele plan af. Dat was niet zonder consequenties. Wopke de Vegt, die haar coach zou worden, eiste voor de rechter een vergoeding omdat hij een goede baan zou hebben opgezegd voor een plekje in Timmers equipe. Er volgden jaren van juridisch touwtrekken.

Daarom is Timmer, die de ontwikkelingen rond de wereldkampioene met interesse volgt, verbaasd over de keuze van Leerdam. ‘Jumbo was een geschikte keuze, leek me. Dan stap je in een geoliede machine.’

Liga

Maar als je het dan toch wilt, dan is geld het belangrijkste, benadrukt Timmer. Daarom lukte het in 2010 bij haar tweede poging een ploeg op te zetten, samen met Annette Gerritsen en Margot Boer, wél. Koekjesfabrikant Liga financierde de boel. Dat is de les die ze aan Leerdam wil meegeven: ‘Zorg dat je je zaken goed op orde krijgt. Dat je financiën kloppen, niet alleen voor de korte termijn, maar juist voor de lange duur.’

Dat populariteit en prijzen alleen niet genoeg zijn om geldschieters te vinden ervoer ook Ireen Wüst. De succesvolste Nederlandse olympiër zat meermaals om een sponsor verlegen. Vrouwen hebben het, ook al zijn ze vaak sportief succesvoller, wat dat betreft moeilijker dan mannen. Toen het Wüst in 2015, na een zelf gefinancierde aanloop, wel lukte om een sponsor te vinden voor een eigen team, kostte dat haar veel energie. Niet voor niets koos ze, toen dit voorjaar haar team Talentned ophield te bestaan, voor de zekerheid van een contract bij een bestaande ploeg, Reggeborgh, en niet voor avontuur.

Hoe zeker de sponsoring precies is bij Leerdam en Verweij is niet helemaal helder. Een ‘groep ondernemers’ werkt, volgens het persbericht dat Verweij vorige week verspreidde, aan ‘het vinden van extra sponsorinkomsten’.

Fundament

Desgevraagd laat Joris Hoogenbosch, een van die ondernemers en woordvoerder namens de op te richten ploeg, weten ‘het complete verhaal’ nog niet te kunnen vertellen. ‘Maar zonder een fundament hadden we dat persbericht nooit verstuurd. Er is nu een groep ondernemers die borgen dat de ploeg in ieder geval kan beginnen.’

Een kloppend huishoudboekje is nog niet alles. Idealiter komen er ook nog ploeggenoten bij. Ook al is schaatsen een individuele sport, sparring partners zijn onmisbaar. Timmer: ‘Die kunnen je tijdens een slechte dag door de training trekken.’ Maar wie? Het is juni en alle schaatsers van naam zijn onderdak.

Zelfs als ze eruit komen met sponsoring en ploeggenoten blijft het oprichten van een eigen ploeg een uitdaging. ‘Je krijgt er als schaatser zoveel bij’, zegt Timmer. ‘Je hebt andere verantwoordelijkheden. Je hebt extra kopzorgen. Dit legt veel druk op haar.’

Druk die zwaar kan wegen op haar leeftijd. ‘Ze is best wel jong en heeft nog heel veel jaren voor zich. Als ze die niet goed inzet, dan kan het later tegenvallen.’ Toch wil Timmer het initiatief van Leerdam niet bij voorbaat afschrijven. ‘Jutta is een goede schaatsster, ze ziet er goed uit en ik hoop dat het voor haar de juiste beslissing blijkt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden