Reportage Technische analisten

De ‘hulp van boven’ moet Van Marwijk en co aan de overwinning helpen

Australië moet het niet van kwaliteit hebben, maar maakt wel handig gebruik van videobeelden. Dat moet vandaag de zege tegen Denemarken gaan brengen.

Tijdens de rust tegen Frankrijk kon de Australische staf duidelijk maken hoe middenvelder Rogic (rechts) beter kon worden bereikt. Beeld Getty Images

Individuele klasse ontbreekt goeddeels bij de Australische ploeg dus zijn tactiek, teamgeest en anticiperend vermogen de belangrijkste wapens. Daarvoor zijn Nederlandse trainers en analisten ingehuurd. Zij staan tijdens wedstrijden voortdurend in contact met elkaar, ook al bevinden sommige stafleden zich hoog op de tribune.

Opvallende zaken (bijvoorbeeld de tactische verhoudingen of de opstelling bij standaardsituaties) worden vanaf die positie doorgespeeld naar de dug-out.

Dat kan tegenwoordig vrij gemakkelijk, want de Fifa stelt dit WK voor het eerst geavanceerde communicatieapparatuur ter beschikking aan alle deelnemers, waaronder zes koptelefoons met microfoons, zogeheten headsets. Beelden van assistenten die druk in zichzelf lijken te praten en soms de blik van het veld naar een iPad verleggen, duiken dit WK geregeld op.

Zo ook Mark van Bommel, assistent van de bondscoach van Australië Bert van Marwijk. Van Bommel staat continu in verbinding met een ander staflid, operationeel manager-analist Taco van de Velde, die hoog op de tribune zit met perfect uitzicht over het hele veld. Naast Van de Velde zit video-analist Alex Abresch en iets verderop staat een eigen cameraman.

Uit de beelden van de cameraman selecteren Van de Velde en Abresch specifieke beelden (shots) die in overleg met Van Bommel naar diens tablet worden gezonden. Van de Velde voegt daar via de headset soms gesproken informatie aan toe. ‘Soms zien wij iets bijzonders, soms vraagt Mark of we iets kunnen checken’, vertelt Van de Velde.

Het zijn veelal tactische zaken. Waar liggen de ruimtes? Sluiten de linies goed aan? Waar staat iedereen bij een corner? Zo kan al tijdens de wedstrijd letterlijk beeldend worden gemaakt waar Australië winst kan boeken. ‘Trainers willen iets direct kunnen zien zodat ze meteen kunnen ingrijpen’, weet Van de Velde.

Vlak voor rust spoeden Van de Velde en Abresch zich naar de kleedkamer waar een videoscherm hangt. Kort is er overleg met Van Marwijk en Van Bommel welke beelden daarop zullen worden getoond aan de spelers.

Discussies of onduidelijkheden tussen coach en speler behoren daardoor tot het verleden; er is direct onomstotelijk bewijs wat er wanneer en waar mis- of goed gaat. Tijdens de rust van de eerste poulewedstrijd tegen Frankrijk kon de Australische staf bijvoorbeeld visueel duidelijk maken hoe aanvallende middenvelder Rogic beter kon worden bereikt.

Uiteindelijk werd ongelukkig verloren van Frankrijk (1-2). ‘We hebben veel te weinig gekregen’, bromde Van Marwijk. Vooral tactisch had de Franse ploeg een lesje gekregen, werd er in Frankrijk geklaagd.

Hoop voor Denemarken

Dat biedt hoop voor Australië voor het treffen met Denemarken, dat minder begaafde spelers heeft dan Frankrijk en tegen Peru, ondanks de 1-0-zege, nauwelijks overtuigde.

Desondanks is er een aanzienlijk kwaliteitsverschil. De Deense bondscoach Hareide kan met Kjær, Christensen en Eriksen beschikken over absolute topspelers, bij Australië spelen er maar drie basisspelers (Ryan, Mooy en Leckie) in een topcompetitie en dan ook nog bij bescheiden clubs.

Denemarken is daarom favoriet, want de ‘hulp van boven’ moet niet worden overdreven, vindt Van de Velde en is bovendien ook voor de Denen beschikbaar. ‘Ik denk wel dat wij er redelijk ver mee zijn. En iedere procent winst is er natuurlijk een.’

Dat is sowieso de mentaliteit bij de Australische bond. Zo dragen alle internationals, die meestal ver van het eigen continent verblijven, het hele jaar door een soort armband waarmee de wetenschapsafdeling kan zien wat hun hartslag is, hoe het met hun stressniveau staat en hoeveel uur ze slapen.

Dat laatste is misschien overbodige luxe. Van Marwijk omschreef zijn spelers al als superprofs. Over zaken als voeding, rustmomenten en extra training hoeft hij niemand achter de broek te zitten, dat doen de Socceroo’s uit zichzelf. Wel zou de Nederlandse staf graag wat meer eigen initiatief zien bij spelers tijdens wedstrijden.

Noodzaak

Aanwijzingen van buitenaf zijn daarom bittere noodzaak. ‘Die worden echt ongelooflijk snel opgepikt door de spelers,’ valt Van de Velde op. ‘En ook een dag later, als de beelden door assistent Michael McBride via een speciaal programma, Piero, zijn bewerkt met arceringen van bepaalde gebieden en getekende looplijnen, is er alle aandacht.’

Er is overigens wel een restrictie: er mogen geen bewegende beelden worden verzonden naar de bank, alleen shots. Een duidelijke reden daarvoor is niet opgegeven door de FIFA. Waarschijnlijk om te voorkomen dat coaches straks met de herhaling van een discutabele actie op hun tablet naar de scheidsrechter rennen. Van de Velde: ‘Maar ja, je mag zelf bepalen hoeveel beelden je stuurt. Als je snel achttien beelden achter elkaar zet, heb je ook een soort filmpje.’

Gebruikmaken van een hoger gezichtspunt is bepaald geen noviteit. Al op het WK’90 stond de Duitse bondscoach Franz Beckenbauer in contact met assistent Berti Vogts, die op de tribune zat, via een soort portofoon. Vogts werd er later nog vaak mee om de oren geslagen door Duitse media. In de voetballerij stond de ontwikkeling daarna wat stil waar in andere sporten driftig geëxperimenteerd werd. Engelse hoofdtrainers zaten lang zelf hoog op de tribune. Pas in de rust kwamen ze naar beneden om in de kleedkamer te vertellen wat er wel en niet klopte. Robert Maaskant wilde dat begin deze eeuw als RBC-coach ook een keer doen. ‘Ik kreeg daar meteen enorm gezeik mee met het bestuur, dat, mild gezegd, wat minder openstond voor innovatie. Om over de voetbalpers nog maar te zwijgen.’

Vandaar dat hij ook maar afzag van het plaatsen van een hoge tennisscheidsrechtersstoel naast zijn dug-out. ‘Ik dacht: zo kan ik bij het veld blijven en toch meer overzicht hebben. Ik had er al een op het oog bij een tennisclub, maar dacht op het laatst: Robert, laat deze portie hoongelach maar een keer aan je voorbij gaan.’

Van Feyenoord is bekend dat het al een paar jaar gebruikmaakt van de techniek om beelden tijdens de wedstrijden door te sturen naar de bank. Ook bij internationale topclubs kan dat, maar veel coaches lijken nauwelijks oor te hebben voor een tip van hun assistenten. Ze staan vooral langs de lijn druk mee te bewegen en te schreeuwen. Maaskant: ‘Ik vind het wat overdreven, maar kennelijk heeft deze generatie dat nodig. Ook toppers als Guardiola, Klopp en Simeone doen het. Dan zal het wel belangrijk zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden