'De hele wereld zal hier straks op blazen'

JOHANNESBURG Met de kop ‘Blijf van onze vuvuzela af’ heeft gisteren The Sowetan het volksgevoel in Zuid-Afrika vertolkt. Hoe meer de lawaaitoeter verfoeid wordt in het buitenland, des te populairder wordt de ‘vuvu’ in het gastland van het WK voetbal....

Van onze correspondent Kees Broere

De groeiende populariteit leidt uiteraard tot vreugde bij de makers van het plastic ding. ‘Vuvuzela’ is inmiddels een gedeponeerd handelsmerk. De toeters worden in Kaapstad gefabriceerd door het bedrijf Masincedane Sports. Al een poosje, maar ruim een jaar geleden begon de vuvu aan een onstuitbare opmars. Door Zuid-Afrika en de wereld. Bijna twee miljoen toeters zijn er Echte, en namaak.

Neil van Schalkwyk is een van de directeuren van Masincedane. Tijdens een kort bezoek aan Johannesburg vertelt hij over het enorme succes. ‘De vuvuzela is nu niet alleen bij ons een beroemdheid, maar geldt internationaal als het icoon van het wereldkampioenschap in Zuid-Afrika.’

In het rommelige zakencentrum van Johannesburg, op de derde etage van een flat waar ook naaiateliers zijn gevestigd, bevindt zich het distributiepunt van de geuzentoeter. Hiervandaan wordt grofweg het noordoosten van Zuid-Afrika van toeters voorzien.

‘De afgelopen dagen hebben we er zo’n duizend per dag verkocht’, zegt Ayanda Duda van Masincedane. Drie typen zijn er op de markt. Een vuvu uit één stuk, een demontabele (bijna geschikt voor een damestas) en een demontabele vuvu met daaraan de vlag van een van de deelnemende landen aan het WK. Meer dan ruim 6 euro hoeft een toeter niet te kosten.

Sipho Fuzani zit in het distributiekantoortje te wachten op een auto die zijn lading vuvu’s voor vandaag naar zijn stalletje kan brengen. De afgelopen week heeft hij zo’n honderd toeters verkocht, ieder voor twee keer de inkoopprijs. Voor het WK begon, verkocht Sipho ‘snoepjes en groente’, maar dit is duidelijk een veel betere manier van zaken doen.

‘Ik heb de middelbare school afgemaakt, maar kon geen werk vinden. Met de verkoop van de vuvuzela’s houd ik soms wel 150 Rand per dag over (ruim 15 euro). Na het toernooi hoop ik wat dames in dienst te kunnen nemen om te koken in een restaurantje dat ik in Soweto wil openen.’

De discussie over de lawaaitoeter vormt al bijna eenzelfde kakofonie als een orkest van vuvuzela’s. Tot op het hoogste niveau van de organisatie van het WK lijken discussies gaande over de voors en tegens. Fifa-baas Sepp Blatter, de man die meer van Zuid-Afrika lijkt te houden dan veel Zuid-Afrikanen zelf, wil geen verbod.

Anders is dat voor Danny Jordaan, de baas van de Zuid-Afrikaanse WK-organisatie. Hij zegt meer te houden van het zingen in de stadions, zoals ook gebeurde ten tijde van ‘de strijd’ (tegen de apartheid). Maar zestien jaar na het einde van die apartheid is in Zuid-Afrika een andere generatie supporters opgestaan.

‘Voor je het weet’, zegt Ayanda Duda van Masincedane, ‘zal over de hele wereld op dit ding worden geblazen. Zingen en klappen: dat is zo ouderwets. Het is tijd voor verandering! En onthoud dan dat die verandering hier in Zuid-Afrika op gang gekomen is.’ We moeten er dus mee leren leven, als het aan de Zuid-Afrikanen ligt.

Een snelle tip dan voor toekomstige vuvu-blazers va n Duda: ‘Zet je lippen gesloten tegen het mondstuk. Blaas, en het geluid komt te voorschijn. Een kind van vier kan het, dat moet een volwassen Europeaan ook lukken.’ Op straat in Johannesburg lopen inderdaad vele buitenlandse bezoekers die de edele kunst van het moderne Afrikaanse toeteren verstaan.

Tot vreugde van Abell Mbeye, die in de snijdend koude wind zijn stalletje beheert op de hoek van Currey en Siemert Straat, vlak bij het Ellis Park Stadion. Zijn vuvu’s zijn namaak, maar de verkoop is tot nu toe goed verlopen.

’s Avonds staat in Ellis Park de wedstrijd tussen Brazilië en Noord-Korea op het programma. Voor Mbeye zal het een lange dag worden. Maar ook een dag van goede zaken. ‘Hoewel ik denk dat ik vandaag vooral veel wollen oorwarmers zal verkopen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden