COLUMNPETER WINNEN

De goden blijken met name van winnaars te houden

Peter Winnen artikel ColumnBeeld .

Het is geen gezellig onderwerp, maar nu de pandemie niet meer zo zwaar op ons drukt moet het kunnen: winnaars sterven eerder. Jung stirbt, wen die Götter lieben?, zo heet de publicatie van wetenschapper en oud-zwemmer Lutz Thieme. Ik las er voor het eerst over in Der Spiegel, begin mei. Het vraagteken had er niet achter gehoeven. Zijn onderzoek bevestigt namelijk dat topsporters, de lievelingen der goden, door hen significant eerder uit het leven worden geraapt. In elk geval is dat in Duitsland zo. Thieme had al zo’n donkerbruin vermoeden.

Prof. Dr. Thieme onderzocht de sterftecijfers onder alle Duitse atleten die hebben deelgenomen aan de Olympische Spelen van 1956 tot en met 2016, en vergeleek het overlijdenspercentage met dezelfde leeftijdsgroepen in de internationaal gehanteerde Human Mortality Database.

Ja, wat is godenliefde? De goden blijken met name van winnaars te houden. Met verliezers hebben ze minder op: niet-medaillewinnaars leven langer dan degenen met een olympische plak. Deelnemen belangrijker dan winnen? Deze slappe mentaliteit wordt door de goden duidelijk verafschuwd. Een beetje vrouwonvriendelijk zijn ze ook al. Vrouwelijke olympiërs hebben een hogere levensverwachting dan mannen. En atleten en atletes uit de voormalige DDR worden als de zwarte schapen van het sport-universum opnieuw gestraft: ze worden ouder dan de westerse tegenhangers uit de oude Bondsrepubliek.

Over het laatste zegt de professor in Der Spiegel met een zucht dat hij er niks anders van kon maken. Logischer zou zijn geweest als het bruuske dopingprogramma van de heilstaat de levensverwachting aanzienlijk had getemperd. Niet dus.

Het onderzoek roept ethische vragen op, deze niet in de laatste plaats: Mogen we kinderen en jongeren wel klaarstomen voor een carrière in de topsport als duidelijk is dat de levensverwachting daarmee daalt? ‘Duitse competitiesporters vormen een risicogroep’, zegt Thieme. ‘Olympische carrières worden met de inzet van levenstijd betaald’. En met het woord ‘risicogroep’ zijn we weer terug in de sferen van de pandemie.

Dat topsport niet gezond kan zijn weet ik uit mijn eigen praktijk. Eigenlijk ging ik daar al gevoeglijk van uit toen ik als tienjarige droomde over dansen in de Tour de France. Liever eeuwige roem dan uitdrogen in vergetelheid, zo ongeveer was mijn gulzige opvatting over de toekomst. Mijn eigen kinderen heb ik nooit gestimuleerd om op een koersfiets te stappen. Maar als ze gulzig als ik waren geweest, hadden ze mijn bibberende zegen gekregen.

Professor Thieme komt tot een opmerkelijke aanbeveling: ‘Als een samenleving zich individuele sportprestaties toe-eigent moeten de leveranciers ervan voor de ingeleverde jaren financieel worden gecompenseerd’. Over een ‘sportpensioen’ wordt in Duitsland al gedebatteerd. Ik neem aan dat de klappen van de Nederlandse goden even liefdevol zijn als van de Duitse. Dus sporters en ex-sporters van Nederland, op naar het Malieveld!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden