De gevaren van privé-sponsoring

Elf jaar geleden trok Arnfried Pagels befaamde Koningsclub zich halverwege het seizoen terug uit de meesterklasse-competitie. Het sponsorgeld was op, de topspelers waren weggelopen en het werd steeds moeilijker tien clubleden te vinden die bereid waren op zaterdagmiddag achter het bord plaats te nemen....

GERT LIGTERINK

Een schok ging door schakend Nederland. Velen wezen op de gevaren van privé-sponsoring en riepen het KNSB-bestuur op herhaling in de toekomst te voorkomen.

Anderhalve week geleden herhaalde de geschiedenis zich toch. Tien dagen voor de openingswedstrijd van het seizoen liet het Amsterdamse DCG (Door Combinatie Groot) weten dat het eerste team zich terugtrok uit de meesterklasse.

Het was nu niet direkt het soort nieuws waar de KNSB-competitieleider op zat te wachten en het werd nog erger. Een dag later werd het slechte voorbeeld van DCG gevolgd door stadgenoot DOS dat in de Eerste Klasse zou uitkomen en Tweedeklasser DJZ uit Margraten.

Het is nog niet helemaal duidelijk wat er gaat gebeuren maar waarschijnlijk zullen de lege plaatsen niet worden ingevuld. In de meesterklasse spelen dit jaar dus negen teams waarvan er slechts een zal degraderen.

Natuurlijk zal de KNSB maatregelen nemen tegen de betrokken clubs. Ze kunnen een boete tegemoetzien en zullen waarschijnlijk enkele jaren worden uitgesloten van deelname aan de competitie.

Het grootste fiasco is de terugtrekking van DCG. Jaren heeft dat team geploeterd om de Meesterklasse te bereiken. Nu het eindelijk zover is, valt een zware schaduw over het succes en lijkt het einde van de club nabij. De privé-sponsor van DCG heeft zich teruggetrokken, de meeste topspelers hebben hun heil elders gezocht en enkele leden van het onderling zeer verdeelde bestuur hebben hun lidmaatschap opgezegd.

Het eerste team van DCG is altijd een wat merkwaardig gezelschap geweest. De spelers kwamen uit alle windstreken: Ye Rongguang uit China, Lane en Dunnington uit Engeland, Chuchelov, Jadoul en Mohandesi uit België.

Ongenaakbaar werd DCG vorig jaar kampioen van de Eerste Klasse B met 71 bordpunten uit een mogelijk totaal van 90. Het team leek voorbestemd een rol van betekenis in de kampioensstrijd te spelen. Nu is het allemaal voorbij en wordt DCG naast Koningsclub bijgezet in het archief der mislukte ambitie.

Ter herinnering aan het laatste seizoen uit de clubgeschiedenis geef ik een partij die werd gespeeld in de wedstrijd DCG - Rotterdam II.

Helfrich - Chuchelov

Amsterdam 1997

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pb1-c3 d7-d5 3. Lc1-g5 Pb8-d7 4. e2-e3 g7-g6 5. Pg1-e2 Lf8-g7 6. Pe2-g3 0-0 7. Dd1-d2 c7-c6 8. h2-h4 e7-e5 9. d4xe5 Pd7xe5 10. h4-h5 Tf8-e8 11. h5xg6 f7xg6 12. 0-0-0 Pe5-f7

De opening heeft wit iets te voortvarend behandeld. Hij moet nu afstand doen van het loperpaar, want 13. Lf4? g5 kost een stuk.

13. e3-e4 Pf7xg5 14. Dd2xg5 Pf6-g4! 15. Dg5-d2

Ook 15. Dxd8 Txd8 16. Td2 Le5 (sterker dan 16 . . . Lh6 17. Txh6 Pxh6 18. exd5) is gunstig voor zwart.

15 . . . Lc8-e6 16. e4xd5 c6xd5 17. Lf1-b5 Te8-f8 18. f2-f3 d5-d4

Het loopt op rolletjes. Zwart verovert veld e3 voor zijn paard aangezien 19. fxg4 dxc3 onspeelbaar is voor wit.

19. Dd2-e2 Dd8-g5+ 20. Kc1-b1 Pg4-e3 21. Pc3-e4 Dg5-e5

Onnauwkeurig. Veel sterker is 21 . . . Dd5 22. c4 en pas nu 22 . . . De5, gevolgd door . . . a7-a6 en . . . b7-b5 met opening van alle lijnen naar wits koning. Nu kan wit zich herstellen.

22. Td1-d2 Ta8-c8 23. Lb5-a4 Le6-c4 24. La4-b3 b7-b5 25. Pg3-f1

Ook voor onmiddellijk 25. Lxc4 (25 . . . bxc4 26. c3) valt iets te zeggen.

25 . . . Kg8-h8 26. Lb3xc4 Tc8xc4 27. De2-d3 Tf8-c8

Zie diagram 1

28. Pf1xe3?

In het clubblad van Rotterdam wordt opgemerkt dat 28. Pd6 'een plotselinge mogelijkheid tot redding' was. Die verrassende paardsprong is inderdaad veel sterker dan de vreselijke tekstzet maar de annotator is te bescheiden. Wit stond helemaal niet slecht, zijn paard op e4 is even sterk als het beest op e3.

28 . . . d4xe3 29. Dd3-d8+ Tc8xd8 30. Td2xd8+ Lg7-f8 31. Td8xf8+ Kh8-g7 32. Tf8-d8 Tc4-d4

Wit gaf op. Een beetje vroeg maar niet ten onrechte. Na 33. Txd4 Dxd4 34. Te1 e2 35. Kc1 De3+ 36. Kb1 g5 wint zwart geruisloos.

Iets anders nu. Traditioneel is het Nederlandse clubseizoen geopend met het Groningse gambietttoernooi waarin de spelers ditmaal moesten bewijzen dat het gambiet van Emil Diemer (1. d4 d5 2. e4 dxe4 3. Pc3 Pf6 4. f3 exf3 5. Pxf3) speelbaar is. In de meestervierkamp lukte dat slechts moeizaam. Wit en zwart wonnen ieder drie partijen maar die score zou er heel anders hebben uitgezien als de zwartspelers wat zorgvuldiger in de afwerking waren geweest. Slechts eenmaal won wit min of meer rechtstreeks vanuit de opening.

Van Mil - Hoeksema

Groningen 1998

1. d2-d4 d7-d5 2. e2-e4 d5xe4 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. f2-f3 e4xf3 5. Pg1xf3 g7-g6 6. Lf1-c4 Lf8-g7 7. 0-0 0-0 8. Dd1-e1 Pb8-c6

In zijn partij tegen Blees deed Hoeksema goede zaken met 8 . . . Lg4.

9. Lc1-f4 Lc8-g4 10. Ta1-d1 Lg4xf3 11. Tf1xf3 Pc6xd4 12. Tf3-e3 c7-c5

Speelbaar lijkt mij ook 12 . . . e6 waarna wit slechts vage compensatie voor het verloren materiaal heeft na 13. Pb5 Pg4! 14. Te4 e5 15. Pxd4 exd4 16. h3.

13. Te3xe7 Dd8-b6 14. Lf4-e5 Db6xb2?

Heel riskant. Juist was 14 . . . Pf5 15. Lxf6 Lxf6 16. Pd5 Dxb2.

15. Td1-b1 Db2xc2 16. Tb1xb7 Pd4-c6

Dit verliest onmiddellijk. Zwart kon nog 16 . . . Kh8 proberen.

Zie diagram 2

17. Lc4xf7+ Kg8-h8 18. Le5xf6 Pc6xe7

Of 18 . . . Lxf6 19. Lb3.

19. Lf6xg7+ Kh8xg7 20. Lf7-b3 . . .

Zwart gaf op.

Sommige deelnemers leken bijzonder weinig vertrouwen in het gambiet te hebben. Sipke Ernst speelt de volgende partij als een veroordeelde die vanaf de tweede zet weet dat hij op weg is naar de galg.

Ernst - Blees

Groningen 1998

1. d2-d4 d7-d5 2. e2-e4 d5xe4 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. f2-f3 e4xf3 5. Pg1xf3 Lc8-g4 6. Lf1-c4

Diemer speelde hier altijd 6. h3.

6 . . . e7-e6 7. Lc1-e3 Lf8-e7 8. Dd1-e2 0-0 9. 0-0-0 Pb8-d7 10. h2-h3 Lg4xf3 11. g2xf3

In de hoop op kansjes langsde g-lijn. Na 11. Dxf3 c6 heeft wit niets voor de pion.

11 . . . Pd7-b6 12. Lc4-d3 Pb6-d5 13. Th1-g1 Pd5xc3 14. b2xc3 Pf6-d5 15. Le3-h6

Zie diagram 3

15 . . . g7-g6!

Sterk maar ook gedwongen. Na 15 . . . Lf6? zou wit toeslaan met 16. Txg7+ Lxg7 17. Tg1.

16. Lh6xf8 Le7xf8 17. De2-d2 Lf8-a3+ 18. Kc1-b1 c7-c5 19. Kb1-a1 c5xd4 20. Dd2-h6

Of 20. cxd4 Lb4 en wint.

20 . . . Dd8-a5 21. Ld3xg6 Da5xc3+ 22. Ka1-b1 Dc3-b2 mat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden