PROFIEL

De generaal die geen soldaat achterlaat op het slagveld

De gepassioneerde Guidetti leert de volleybalsters grote wedstrijden te winnen. Vandaag spelen ze de halve finale van het EK in Nederland: een medaille is binnen handbereik.

Het Nederlandse team, met in het midden coach Giovanni Guidetti, viert donderdag dat de halve finale is behaald door Polen te verslaan. Beeld null
Het Nederlandse team, met in het midden coach Giovanni Guidetti, viert donderdag dat de halve finale is behaald door Polen te verslaan.

Als een vloedgolf beukt zijn ontembare energie tegen de muren van sportpaleis Ahoy. Giovanni Guidetti begeleidt de Nederlandse volleybalsters alsof hij de hoofdrol speelt in een Siciliaans liefdesdrama. De Italiaanse bondscoach leeft mee langs de lijn, viert punten met een gebalde vuist en schuwt ook de provocatie niet. Zoals Guidetti rockt, swingen zijn speelsters op het EK. Voor het eerst sinds 2009 heeft het vrouwenteam een medaille in het vizier.

Wanneer zijn Italiaanse collega Marco Bonitta na het laatste groepsduel in Apeldoorn nog een beroep doet op de videoscheidsrechter, terwijl het Nederlandse team de overwinning al viert, ontploft Guidetti van woede. 'Hij is een typische Italiaan, een emotionele coach', vertelde Robin de Kruijf bij de aanstelling van Guidetti. 'Giovanni kan soms flink tekeer gaan, maar ik vind zijn uitbarstingen inspirerend.'

Nog maar drie maanden geleden veegde Guidetti publiekelijk de vloer aan met zijn ploeg, na een pijnlijke nederlaag tegen Azerbeidzjan in de kwartfinales van de European Games. 'Dit is de slechtste wedstrijd ooit onder mijn leiding gespeeld. We staan op min tien', foeterde hij. Later nuanceerde Guidetti die kritiek in de wetenschap dat zijn speelsters met een oude kwaal hadden geworsteld.

Niet goed genoeg

De volleybalsters verkrampten in een grote wedstrijd, zoals ze in het verleden vaker faalden op het hoogste podium. Bezweken onder de druk? Guidetti noemde het een drogreden. De volleybalsters hadden te weinig bagage, ze waren niet goed genoeg, vertelde hij aan NL Coach.

En vrijdag, in het spelershotel in Rotterdam: 'Geef mij een volleybal en ik kan er alles mee. Zie ik er cool uit. Laat me een golfbal slaan en ik mis negen van de tien keer. Ben ik een dan een loser? Nee, ik kan niet goed genoeg golfen en moet meer trainen.'

Toch besefte Guidetti dat hij de signalen uit de groep niet kon negeren. Omgaan met de spanning was de achilleshiel van het Nederlandse team. Donderdagavond in Ahoy voelde Guidetti die stress opnieuw, in alweer een kwartfinale. De reacties van de speelsters waren typerend voor hun gemoedstoestand.

Faalangst

Spelverdeelster Laura Dijkema sprak van een 'worstelpartij', haar teamgenoten erkenden dat de faalangst weer op de loer lag. Verliezen en het EK was voorbij. 'Dan hadden we de hele zomer voor niets getraind', aldus aanvoerder Maret Balkestein-Grothues. De setstanden versterkten het beeld van een ploeg die denkbeeldig een zak aardappels op de rug meedroeg. Drie keer 25-16 tegen een Poolse ploeg die vanaf de derde set door interne strubbelingen uit elkaar viel; Nederland had alleen zichzelf te vrezen. Guidetti: 'Zelfs op 16-10 in de vierde set weigerden de speelsters te juichen. Ze maakten een punt en zeiden: pfff, dat is gelukt. Ik zei: kom op meiden, lachen en vier het punt, jullie spelen voor vijfduizend mensen en we zijn een klasse beter dan Polen. Maar ze waren zo gespannen. Gelukkig speelden ze met een leeuwenhart.'

Dit keer werkte de druk niet verlammend. Al moeten de volleybalsters nog bewijzen dat ze ook om een hoofdprijs kunnen spelen. Guidetti: 'Ik weet dat deze meiden niet al te veel hebben gewonnen, op Manon Flier na. Maar hoe beter ze spelen, des te minder druk ze voelen. Dat maakte de kwartfinale zo'n lastig obstakel.'

De droom was tastbaar op Papendal, waar Guidetti ter inspiratie een gouden, zilveren en bronzen medaille ophing. De doelstelling voor het EK was helder, de medailles liggen in Rotterdam voor het grijpen. 'Misschien pakken we niet eens brons', zegt Guidetti. 'Maar ik geloof dat we goud kunnen winnen.'

Spelverdeelster Laura Dijkema. Beeld null
Spelverdeelster Laura Dijkema.

Team zonder plafond

Hij coacht een team zonder plafond, zegt Guidetti, die acht jaar het Duitse vrouwenteam onder zijn hoede had. 'Bij het Duitse team wist ik dat de Europese titel onhaalbaar was. Met de Nederlandse ploeg heb ik het idee dat we van iedereen kunnen winnen. Deze meiden hebben een enorme potentie, ze kunnen geschiedenis schrijven.'

Na de opstand tegen coach Gido Vermeulen keerde onder Guidetti de harmonie terug in het Nederlandse team. 'Giovanni maakt elke speelster belangrijk, dat is zijn kracht', zegt spelverdeelster Dijkema. 'Iedereen heeft bij ons een taak, of je er nu voor een punt inkomt of in de basis begint. Giovanni geeft alle meiden vertrouwen en dat zie je ook terug in ons spel.' En Grothues: 'We hebben een hecht collectief, niemand verzaakt.'

De speelsters moesten wennen aan het strenge regime van Guidetti. Dagelijks staat hij zes tot zeven uur in de zaal, voor de fysieke training, de individuele oefensessies en de eindeloze herhalingen van de teamrotaties. Middenaanvalster De Kruijf trainde afgelopen seizoen al met Guidetti bij het Turkse Vakifbank en wist wat ze kon verwachten. Binnen vier maanden speelt het Nederlandse team snel en modern powervolleybal. 'Er ontgaat hem niks, Giovanni ziet elk detail in onze techniek', aldus De Kruijf.

Bewust heeft Guidetti zijn speelsters gedrild als soldaten om ze weerbaar te maken. 'Ik push ze dagelijks, tot op het randje. Ik maak ze soms boos of gefrustreerd, zodat ze getergd aan de wedstrijd beginnen. De coach is als een generaal in het leger. Hij bereidt zijn soldaten erop voor dat de dood de uiterste consequentie kan zijn van zijn inzet. Maar in een oorlog wil je niemand verliezen, daarom bescherm ik mijn speelsters met alles wat ik in me heb.'

Gido Vermeulen. Beeld null
Gido Vermeulen.

Geen genade

Guidetti spaart zichzelf evenmin. Stralend wijst hij na de zege op Polen op een stapel A4'tjes, waarop het spel van de tegenstander tot in detail is ontrafeld. Soms krijgt hij de scoutingrapporten en de ontlede videobeelden van de tegenstander pas 's nachts onder zijn hoteldeur doorgeschoven.

Om 6 uur 's ochtends gaat de wekker en begint zijn voorbereiding op de wedstrijd. 'Dan weet ik alles van elke speelster van de tegenstander, hoe ze serveren, in welke richting ze aanvallen. En om half negen 's ochtends ben ik er voor mijn team.'

In dat monomane bestaan moest de 42-jarige Guidetti zijn grote liefde wel in een sporthal vinden. Bij Vakifbank was zijn 15 jaar jongere echtgenote Bahar Toksoy tot afgelopen seizoen een van zijn speelsters en op midden zelfs de concurrente van De Kruijf. In april vertelde Guidetti in de Volkskrant 'dat het niet had mogen gebeuren'. In het door sportkoepel NOC*NSF gehanteerde protocol creëert de coach een veilige sportomgeving door afstand te houden van zijn pupil.

Guidetti sprak over een relatie 'op de werkvloer, zoals in elk bedrijf gebeurt'. De bondscoach stond met het Duitse team al eens tegenover Toksoy, maar hij hoeft vandaag in de halve finales van het EK geen emotionele spagaat te maken. Tot zijn verbazing is Toksoy niet opgeroepen. 'Het scheelt een hoop ervaring tegenover ons.'

Coach Giovanni Guidetti. Beeld null
Coach Giovanni Guidetti.

Toch speelt hij gevoelsmatig tegen zijn tweede vaderland. In het spelershotel omhelst Guidetti een van de Turkse vrouwen. 'Op twee speelsters na heb ik alle Turkse internationals vijf tot zeven jaar getraind. Ze hebben twee tot drie keer de Champions League gewonnen. Mijn staf bij Vakifbank heeft nu de leiding over het Turkse team. Het wordt een bizar duel. Ik vind het niks om tegen de speelsters van mijn club te coachen.'

Guidetti werd bij zijn presentatie afgeleverd in een helikopter, alsof de verlosser van het Nederlandse vrouwenvolleybal was geland. Hij relativeert zijn rol. 'Laat Mourinho Vitesse coachen en hij wint niks. Ik prijs me gelukkig met vele topspeelsters.

'Ik ben geen tovenaar, geen coach die magie oproept. Ik werk hard om het beste uit de Nederlandse speelsters te halen. En geloof me, dat is veel. Heel veel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden