De Formule 1 op wereldtournee

Zes Boeing 747's, zeecontainers en een trits vrachtwagens, zoals alles in de F1 is ook de verhuizing van de teams van circuit naar circuit is een megaspektakel.

Start van de GP van Duitsland, met Verstappen en Ricciarod in de achtervolging op Lewis Hamilton.Beeld afp

Als Max Verstappen na een geslaagde race op het erepodium met de champagne staat te spuiten, grijpen zijn monteurs naar het gereedschap waarmee ze zijn racewagen ontmantelen. Er is geen tijd te verliezen in de Formule 1, zeker als er tussen twee wedstrijden maar vijf dagen zit, zoals deze week. Zondag de GP van Maleisië, vrijdag trainen in Japan.

Binnen anderhalve dag heeft het team zich vijfduizend kilometer naar het noordoosten verplaatst, naar het circuit van Suzuka. Daar moeten de auto's van Verstappen en teamgenoot Daniel Ricciardo morgen rijklaar zijn, wanneer de eerste vrije trainingen op het programma staan. Zondag wacht de race.

De Formule 1-kalender kent dit seizoen liefst zes zogeheten back-to-back-races, oftewel twee grand prixs waar slechts een week tussen zit. Dat zijn er meer dan ooit. Het is het effect van de expansiedrift van Formule 1-baas Bernie Ecclestone, die tijdens een seizoen het liefst zo veel mogelijk plekken op de wereld aandoet.

Dus verplaatste Verstappens team Red Bull een dag na de race in Maleisië 32 duizend kilo aan vracht door de lucht. Dat komt neer op dertien tot de nok toe gevulde containers in een van de zes door de Formule 1 gecharterde vrachtvliegtuigen. De inhoud: kwetsbare spullen die bij elke race onmisbaar zijn zoals een volledige gedemonteerde auto, reserveonderdelen, computerapparatuur of 160 velgen.

De teams hebben hun eigen vrachtpakketten ontwikkeld, zodat geen centimeter in het ruim onbenut blijft. Het vervoer van de motor van Verstappen, die uit pakweg 5.000 onderdelen bestaat, neemt motorleverancier Renault voor zijn rekening. Bandenleverancier Pirelli is verantwoordelijk voor het afleveren van de ruim 1.500 banden die elk raceweekeinde beschikbaar zijn.

De Formule 1 reist gedurende het seizoen volgens tal van nauwgezette schema's over de wereld. Op het circuit komt het allemaal samen. Zo zijn de hotelkamers en vluchten voor de teams, die gemiddeld uit 75 personen bestaan, vaak een jaar voor de race al geboekt. Reis- en vervoersplannen zijn tot op de minuut uitgestippeld. Elke seconde telt.

In Japan moest bijvoorbeeld de garage en het zenuwcentrum voor technici - een plek vol computers en met een eigen netwerk - op dinsdagavond operationeel zijn, zodat er voldoende tijd is de auto's weer in elkaar te zetten.

Het verhuisritueel is steevast hetzelfde. De poortjes naar de paddock verdwijnen als eerste. Rouwdouwers van transportbedrijven veroveren de plek die van de Formule 1 een exclusief circus maken. Iedereen helpt mee met inpakken, van persvoorlichters tot technici. Monteurs wachten ongeduldig op de auto's, die na de race eerst nog geïnspecteerd worden door internationale federatie FIA.

Max Verstappen.Beeld anp
Lewis Hamilton.Beeld afp

Daarna strippen ze de wagens tot er alleen een chassis over is. De onderdelen komen in hun veilige, speciale kisten. Elk deel van de auto wordt met zorg behandeld. Alleen een achtervleugel kost al ruim een ton. Ondertussen laden heftrucks de vrachtwagens vol. Het inpakken duurt tussen de zes en acht uur.

De volgende bestemming is het vliegveld of, in Europa, het volgende circuit. Bij Europese races gaat het transport met vrachtwagens. Topteam Mercedes heeft er zeven, exclusief het konvooi dat nodig is voor het paddockgebouw van drie verdiepingen. Twee tot drie chauffeurs wisselen elkaar af tijdens het rijden naar de circuits, zodat er non-stop kan worden gereden.

Buiten Europa is de logistieke uitdaging groter. Naast de luchtvracht wordt de bulk van het materiaal met vrachtschepen vervoerd. Red Bull heeft vijf sets van drie vrachtcontainers vol met exact dezelfde spullen. Het zijn materialen die zwaar en niet uniek zijn, zoals gereedschapstrolleys, werkbanken en meubels voor de hospitality.

Het team stuurt de containers vier tot zes weken voor een race de zee op. Na de race gaat de set naar een volgende, verre bestemming. Zo worden de containers voor Japan na de race van zondag doorgestuurd naar Abu Dhabi, waar over ruim anderhalve maand de laatste race van het seizoen plaatsvindt.

Een coureur krijgt weinig mee van het logistieke circus, zegt voormalig Formule 1-coureur Robert Doornbos. 'In mijn Formule 3-tijd wilde ik weleens meesjouwen na een slecht weekeinde. In de F 1 leef je als coureur in dat opzicht een beetje in je eigen wereld. Na de race heb je media- of sponsorverplichtingen, daarna ga je richting het vliegveld.'

Hij was onder de indruk van hoe gestroomlijnd de operatie altijd verliep. 'Net als bij elke grote organisatie heerst er een ijzeren discipline en iedereen weet precies wat te doen.'

Een pitspoes bewaakt de auto van Max Verstappen.Beeld anp
Beeld de Volkskrant

Gerrard O'Reilly is de logistiek manager bij Red Bull. Hij zag zijn werk de afgelopen jaren veranderen, zegt hij op de site van Red Bull, met name door het toenemende aantal flyaways ('vervoer per vliegtuig', 12 van de 21 dit seizoen, red.). 'Ons werk was altijd georiënteerd op vrachtwagens. Tegenwoordig werken we luchtvracht-georiënteerd', zegt O'Reilly.

Hij let nu meer op het materiaal dat hij gebruikt. O'Reilly: 'Bij luchtvracht betaal je voor gewicht. We investeren daarom in lichte spullen. Niet omdat het hip is, maar om kosten te besparen', legt hij uit.

Formule 1-baas Bernie Ecclestone poogt de logistiekkosten voor teams te drukken door nabijgelegen races op de kalender te clusteren. Ook betaalt zijn bedrijf een deel van de vervoerskosten. Het kan niet voorkomen dat teams per seizoen alsnog tientallen miljoenen euro's aan transport kwijt zijn.

Ongeacht de prijskaartjes en of de verhuizing nu met vrachtwagens of vliegtuigen plaatsvindt, de kern van Gerrard O'Reilly's werk blijft hetzelfde: hij moet het team binnen een bepaalde tijd van het ene naar het andere circuit verplaatsen. Het is altijd weer de vraag hoe soepel dat gaat. Stress is niet te voorkomen. Zeker bij een snelle verplaatsing zoals die van Maleisië naar Japan is er een race tegen de klok, af en toe net zo intens als de daadwerkelijke race.

Soms werkt het weer tegen. Twee jaar geleden teisterde een tyfoon de Grote Prijs van Japan. Of de kenmerken van het circuit vertragen de operatie. Monaco is voor fans een droom, voor de logistiek een nachtmerrie. De paddock moet in de krappe haven worden opgebouwd en de straten van het prinsdom zijn niet aangelegd voor vrachtwagens.

Uiteindelijk is alles 'gewoon' op de plek waar het moet zijn, ervoer Robert Doornbos, hoe vaak een deadline ook gemist dreigt te worden: 'In de Formule 1 racen de beste coureurs ter wereld. Maar iedereen die in de F1-wereld werkt is ook gewoon de beste in zijn of haar vak.'

Max Verstappen in zijn bolide op het circuit.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden