De familie geniet via de tv mee van succes

Gibril Sankoh verliet Sierra Leone om te overleven. Bij FC Groningen ontpopte de Afrikaanse vluchteling zich als een verdienstelijke voetbalprof....

Een droom had twee weken geleden werkelijkheid moeten worden voor Gibril Sankoh. Maar hij beleefde een van de zwartste avonden uit zijn voetballoopbaan. ‘Vier tegentreffers tegen Partizan Belgrado, het was een drama’, zegt de stijlvolle, uit Sierra Leone afkomstige, verdediger van FC Groningen hoofdschuddend.

‘Misschien’, zegt trainer Ron Jans, ‘is dat Sankohs grootste probleem. Hij voelt na het vertrek van Gijs Luirink (AZ) en Danny Buijs (Feyenoord) een grotere verantwoordelijkheid voor de ploeg.’

Sankoh: ‘Dat is niet bewust gebeurd. Maar ik neem wel een positie in waarop ik me moet laten gelden, ook verbaal. Bij Partizan hebben we verdedigend gefaald. Drie tegentreffers voor rust, dat trek ik mezelf aan.’

In het Oosterpark-stadion, waar de afbraak is begonnen maar waar FC Groningen nog wel traint, vond Sankoh een plaats om zich te bewijzen. Sterk en doortastend is hij als verdediger, zuiver en opvallend in zijn passes. Hij leerde er weer te leven, nadat de jaren daarvoor in het teken van overleven hadden gestaan.

De 23-jarige Afrikaan vond in Groningen zijn optimisme terug en zijn hoop op een betere toekomst. Vastberaden: ‘Ik ben blij met deze club en zijn fans en gelukkig met de vrienden die ik hier heb ontmoet.’ Sankoh koestert zijn geluk, dat pas compleet zal zijn als hij binnenkort slaagt voor de inburgeringscursus die het hem mogelijk maakt een Nederlands paspoort te bemachtigen.

Het is zijn tweede poging om het Nederlanderschap te verwerven. ‘Bij de eerste keer had ik 23 van de 40 antwoorden goed, dat hadden er 26 moeten zijn. Ik wist bijvoorbeeld niet wanneer de gemeenteraadsverkiezingen zouden worden gehouden.

‘Sommige dingen zijn ook zo moeilijk’, zegt hij in goed Nederlands. ‘Ik zit nu bijna elke avond thuis te oefenen met een cd-tje dat veel informatie over de Nederlandse samenleving bevat. Zo ben ik uiteindelijk ook geslaagd voor het theoriegedeelte van mijn rijbewijs. Elke avond weer oefenen en repeteren, dát heeft ook zo veel tijd en hoofdbrekens gekost. Vaak omdat ik de vragen niet begreep.’

Nederlander wil hij worden omdat het hem meer mogelijkheden biedt het contact met zijn moeder en broer in Sierra Leone te herstellen. Hij heeft ze sinds zijn gedwongen vertrek in 2000 niet meer gezien. Sinds kort heeft hij wel weer wekelijks telefonisch contact en heeft de familie de kans om hem via de televisie bij FC Groningen aan het werk te zien.

‘Mijn moeder heeft altijd gezegd: Gibril ga toch studeren in plaats van zo veel te voetballen. Maar voetballen was alles voor me. Ik kon niet zonder en ik was er goed in. Nu is ze erg trots op me.’

Zo goed was hij dat hij als 17-jarig talent van Royal Stars uit Freetown werd opgenomen in de nationale selectie. ‘De trainer vond me te jong om me ook daadwerkelijk te laten spelen, dat was jammer.’

Vraag hem niet of het Nederlands paspoort hem straks ook moet helpen bij zijn sportieve ambities voor het Nederlands elftal of een Europese topclub. Met een wegwerpgebaar: ‘Er is voor mij maar één ding belangrijk: slagen bij FC Groningen.’

Slagen als profvoetballer is voor hem het enige antwoord op wat hij in zijn ontluisterende verleden heeft doorgemaakt. Alleen vanwege zijn achternaam moest hij Sierra Leone verlaten, toen daar een bloedige strijd werd ontketend door rebellenleider Foday Sankoh. ‘Geen familie, geen sympathie’, zegt Gibril, ‘maar iedereen met zijn naam dreigde te worden opgepakt.’

Via een kennis van zijn moeder kreeg de jonge voetballer de kans zich op een schip aan te sluiten bij een grote groep vluchtelingen. ‘Ik heb nooit geweten waar ik terecht zou komen. Natuurlijk heb ik als kind gedroomd van Europa en van Europees voetbal, maar op de boot en op zee heb ik daar geen seconde meer aan gedacht.’

Met de pijn van de onvrijwillige vlucht en de brandende heimwee naar zijn familie streek hij uiteindelijk neer in Rijsbergen, bij Breda. Hij bijt op zijn onderlip, verbergt zijn emoties achter zijn handen en zegt: ‘Ik ben daar op mijn kamer gaan zitten en er nauwelijks uit gekomen. Ik kon niet wennen aan de Nederlandse kou. Verschrikkelijk.

‘Ik zal het nooit vergeten, maar ik heb dat verleden nu wel een plaats gegeven. Lang wil ik er niet meer over praten, het zou mijn optimisme aantasten. De herinnering blijft, uiteraard, want in Sierra Leone ben ik geboren en opgegroeid.’

Na zijn verhuizing naar Heemskerk veranderde zijn leven van de ene op de andere dag. Door het voetbal. ‘Ik ging naar een school voor buitenlanders om de taal te leren en kwam in contact met iemand die een functie had bij De Kennemers in Beverwijk. Daar kon ik weer voetballen.’

Sneller dan gehoopt kreeg hij een kans bij Stormvogels/Telstar in het betaald voetbal; zeventien wedstrijden later al tekende hij bij FC Groningen. ‘De ambitie van Groningen heeft me gered bij al mijn wanhoop en verdriet.’

Met zijn (Amsterdamse) vriendin heeft hij zich gevestigd in het noorden van het land. Heel zijn leven is gericht op voetbal. ‘Op Europees succes met FC Groningen. Mijn eerste optreden in Belgrado was geen succes, maar onze positie is na die 4-2 echt niet hopeloos.

‘Belangrijk is dat we verdedigend de nul houden. Dat beschouw ik als mijn verantwoordelijkheid. En omgaan met druk? Dat lukt mij en dat lukt de hele ploeg: we hebben de verwachtingen over onszelf afgeroepen door goed te presteren en goed voetbal te laten zien. Geloof me: het UEFA Cupverhaal is nog lang niet ten einde.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.