Reportage Egmond-Pier-Egmond

De expert weet: je moet lijnen vinden om te ontsnappen aan de zuigkracht van het zand bij strandrace Egmond-Pier-Egmond

Het is koud, guur, onvoorspelbaar en zwaar, en toch doen ieder jaar meer (prof-)renners mee aan Egmond-Pier-Egmond, de grootste strandrace van Nederland. Waarom toch?

(Recreatieve) deelnemers in actie op het strand tijdens Egmond-Pier-Egmond. Beeld ANP

Een straffe zuidwester houdt zaterdagmorgen de vlaggen op de boulevard van Egmond aan Zee in klapperend gelid, als luidruchtige waarschuwing voor de beproeving die het peloton wielrenners te wachten staat. Maar dat stuift onverschrokken het strand op. 

Als eerste komt het zwart-geel-rode shirt van de Belgische sprinter Timothy Dupont in zicht. Vrijwel naast hem rijdt voormalig Touretappe-winnaar Lars Boom, in een naar eigen zeggen ‘mooi zwart pakje met niks erop’ – hij zoekt nog naar sponsors om zijn carrière een vervolg te geven.

Achter hen stroopt het even op. Niet iedereen verteert de duik naar het mulle zand even behendig. Het voorwiel graaft zich in, een buiteling is onvermijdelijk. Verderop klit het snel weer samen en zoeken de renners in een lange slinger de vloedlijn op, waar meer houvast is. In de grijze verte vormen de schoorstenen van Tata Steel bij Wijk aan Zee vage bakens die voor het gevoel op die oneindige vlakte maar niet dichterbij willen komen. Wat een eind nog. Het is windkracht 6, pal tegen, de gevoelstemperatuur is een schamel streepje boven nul.

Een klassieker in het genre

Dit is de grootste strandrace van Nederland, van Europa, misschien wel ter wereld – het is maar wie je spreekt bij organisator Le Champion. Egmond-Pier-Egmond, bij elkaar 38 kilometer, is in elk geval een klassieker in het genre, met een geschiedenis van 22 jaar en inmiddels elke editie ruim drieduizend deelnemers, met steevast renners van naam en faam. Specialisten als Jasper Ockeloen, tweevoudig Nederlands en Europees kampioen, en Ivar Slik, na winst vorige maand in Duinkerken de sterkste van Europa, meten vandaag de krachten met profs op de weg als Sebastian Langeveld en Ramon Sinkeldam en afgezwaaide collega’s, onder wie Boom, Laurens ten Dam en Johnny Hoogerland.

Slik, afkomstig uit het nabije Bergen, heeft het idee dat de discipline steeds internationaler wordt ; zeven nationaliteiten zijn deze editie van de partij. Hij schrijft het toe aan de sociale media. ‘Vroeger was dit vooral iets van Noord-Hollanders. Maar nu vrijwel iedereen foto’s plaatst, komen er reacties tot uit Amerika toe. Dit willen ze wel eens meemaken.’

Hard gaat zaterdag het aanvankelijk niet. Bij zulke tegenwind schuilen de renners lang bij elkaar. De snelheid komt nauwelijks boven de 25 kilometer per uur. Om enkele uitlooppogingen onschadelijk te maken, volstaat een korte versnelling van achteruit. Maar dan rijden toch twee Amsterdammers weg, de ploeggenoten Job van der Wal en Ward Koster, de laatste in korte broek.

Het strand, weet de expert, moet je lezen. Je moet lijnen vinden om te ontsnappen aan de zuigkracht van het zand. Het is te simpel om maar langs de vloedlijn te rossen. Als het tij zich terugtrekt, kunnen veel plekken verraderlijk drassig zijn. Als de golven steeds verder het land optrekken, kan het aan de tongen juist rul zijn. Kijk naar de kleuren. Boom: ‘Je zoekt vaak de wat grijze of donkere stukken op. Maar dat garandeert niks. Zwart betekent zelfs dat het drijfnat is.’ Ockeloen probeert sowieso water altijd te mijden. ‘Je wordt nat en krijgt het nog kouder.’ Het ene zand is het andere niet. Slik fietst wel eens richting Den Helder. ‘Tussen Camperduin en Petten is het strand opgespoten. Dat is echt zuigzand. Daar kom je bijna niet doorheen.’

Materiaal helpt. De banden zijn breed, tot 60 millimeter, vrijwel zonder profiel en zacht, met een druk tussen de 0,5 en 0,9 bar - op het asfalt kom je er niet zomaar een bocht mee door. Ockeloen heeft zelfs een patroon met koolstofdioxide op zijn fiets gemonteerd, waarmee hij onderweg de druk kan aanpassen. Sommigen rijden met speciale sturen, laag en met  ver naar buiten wijkende uiteinden voor meer stabiliteit. Anderen houden het bij mountainbikesturen.

Supervet

Na Wijk aan Zee rijdt Ward Koster op weg terug naar Egmond alleen. Met de wind pal in de rug tikt hij soms 60 kilometer per uur aan. Los zand waaiert in langgerekte kronkelslierten met hem mee. Dan kijkt hij om en ziet Langeveld angstwekkend snel naderen. ‘Het was alles of niks’, zou de prof van EF Education First na afloop verklaren. ‘Het deed veel zeer.’ Zijn verzet nadert de zware molens van de wegrenners.

De strandrace is voor renners een prikkel de winter te overbruggen. Boom: ‘Je boort een uur of anderhalf uur de intensieve zones aan.’ Langeveld, woonachtig in Lisse, mijdt in de winter liever glad asfalt en verkiest geregeld het strand. ‘Egmond is voor mij ook altijd een mooie test om te zien hoe ik ervoor sta.’ Er is nog een drijfveer: het plezier. Slik: ‘Het is het kustgevoel: elke dag wijzigen de omstandigheden, elke dag ligt het strand er anders bij.’ Jasper Ockeloen organiseert clinics. Iedereen neemt na afloop hetzelfde woord in de mond: supervet. ‘Het is de rust, het zijn de snelheden die je er kunt halen en de afwezigheid van stoplichten en geagiteerde automobilisten.’ 

Niemand komt meer in de buurt van Langeveld. Hij wipt over enkele dwarse geultjes, kijkt nog een enkele keer achterom, maar weet al kilometers voor het einde dat zijn voorsprong toereikend is. De klok bij de eindstreep op de  boulevard staat stil op 1.11.14. Hoogerland, geboren Zeeuw en tegenwoordig eigenaar van een bed and breakfast in Oostenrijk, bewijst dat hij de affiniteit met het strand niet verloren heeft. Hij wordt tweede, op 25 seconden van Langeveld.

Het is diens derde zege in Egmond, na winst in 2009 en 2014. ‘Altijd leuk om hier te winnen. Hier krijg je een goede moraal van.’ Hij wil wel graag snel naar binnen. Zelfs strandracers hebben aan de kust zo een koutje te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden