Achtergrond Europese Kampioenschappen

De Europese Kampioenschappen: een megatoernooi waar verschillende sporten worden gebundeld

Door EK’s in zeven sporten te combineren hopen de sportbonden meer kijkers en sponsors te trekken. Glasgow is vanaf donderdag de arena voor de zwemmers, turners, roeiers, wielrenners, triatleten en de golfers. De EK atletiek zijn volgende week in Berlijn.

Het Olympisch stadion in Berlijn.

De Europese Kampioenschappen, The European Championships, met drie hoofdletters, zo zouden de bedenkers, de Zwitsers Nicolas Duchoud en Mark Jurg, het grootscheepse, zomerse titeltoernooi in twee steden (Glasgow en Berlijn) graag noemen. Voorlopig is het een verzameling van Europese kampioenschappen in zeven sporten: atletiek, zwemmen, turnen, wielrennen, roeien, triatlon en golf. Donderdag is de aftrap, tien dagen later zijn alle medailles verdeeld.

Het idee

Sportmarketeer Mark Jurg bedacht het al in 2010. Hij is ook een van de geestelijke vaders van de Uefa Champions League, het Europese clubvoetbaltoernooi dat zoveel zendtijd, aandacht en reclametijd van andere sporten opslurpt.

Nicolas Duchoud: ‘Ter compensatie van de kracht van het Champions League-voetbal kwam Mark met de gedachte om de andere sporten te bundelen. Anders worden die toernooien weggevaagd.’

In 2011 waren de Zwitsers eruit. Ze gingen met hun idee de sportwereld in. Twee jaar later ontstond in Europa evenwel plots het idee van de Europese Spelen, een equivalent van de Olympische Spelen op continentale bodem. De primeur was voor Bakoe in 2015. Jurg: ‘De Europese olympische comités waren met hun Europese Spelen veel later dan wij. We zitten niet in elkaars vaarwater. De evenementen zijn enorm verschillend.’

Het proces

Het megatoernooi is ontwikkeld met het oog op de televisie. ‘Tien dagen van tien tot tien sport op tv’, is het uitgangspunt. Het moeilijkste was het vinden van een datum, waarbij alle zeven sporten aan bod zouden komen. Gaat je nooit lukken, kregen Jurg en Duchoud te horen. ‘Maar verder vonden de Europese federaties het een goed idee’, aldus Jurg.

Gekozen is voor het jaar dat precies tussen twee Olympische Zomerspelen valt. Tussen Rio 2016 en Tokio 2020. Jurg: ‘2017 en 2019 waren ongeschikt. Dan hebben grote sporten als atletiek en zwemmen hun WK’s.’

Medewerking van de Europese federaties is uit financieel oogpunt bittere noodzaak. Jurg: ‘De EK’s zijn hun enige inkomensmodel. Europese confederaties als de LEN (zwemmen) en EAA (atletiek) eten niet mee uit de ruif van het IOC. Dat olympische geld gaat naar de wereldbonden.’

Geld moet komen uit de markt van 850 miljoen Europeanen in 52 landen. Zij kunnen de komende weken in 3.300 uur tv naar 4.500 topatleten kijken. Jurg: ‘Vergeet niet, dit wordt het een na beste in een zomer van het WK voetbal.’

De steden

De Europese atletiekbond had voor 2018 al een afspraak met Berlijn. ‘Berlijn kon de andere sporten er niet bij hebben. Glasgow vond de gedeelde aanpak juist prima. Dat had de Gemenebest Spelen van 2014 gehad en wilde graag de eerste editie van de Europese kampioenschappen huisvesten. Het geeft een stad waarde’, zegt Jurg.

Duurzaamheid speelde mee bij de keuze voor de steden. De infrastructuur van een ‘normale’ stad in Europa moet voldoende zijn. Bouwwoede tegen exorbitante prijzen, zoals de Olympische Spelen vaak ontketenen, vinden de Zwitserse toernooiorganisatoren niet gewenst.

De sporten

De grote drie van de olympische wereld, atletiek, zwemmen en turnen, zijn de trekkers van het evenement. Zij hebben een royale geschiedenis van Europese kampioenschappen. In 1934 werd in Turijn reeds om Europese atletiekmedailles gestreden. De Nederlander Chris Berger werd Europees kampioen op de 100 en 200 meter. ‘De Europese toernooien hebben een grote traditie. Ze waren er veel eerder dan de WK’, aldus Duchoud.

Naast de grote drie gaat het om roeien, triatlon, golf en wielrennen. Vooral wielrennen biedt een groot programma: weg, baan, BMX en mountainbike. Sterren als Cavendish en Sagan hebben hun deelname toegezegd. Voor Nederland is Mathieu van der Poel de grote aas met een dubbele inschrijving: weg en mountainbike.

De prijzen

De gezamenlijke aanpak van zeven Europese sportfederaties uit zich in de uniformiteit van de medailles. Alle prijswinnaars krijgen dezelfde plak.

Aan prijzengeld waagt de organisatie, genaamd European Championships Management SARL, zich niet. Duchoud: ‘Dat laten we aan de federaties.

De toekomst

Na de tien dagen Berlijn/Glasgow (‘we zullen vooral in Schotland zijn, in Berlijn is alles volgens vast concept’) zal een evaluatie volgen. Er zijn steden die al voor 2022 en 2026 warmlopen, ‘maar eerst gaan we onze ervaringen doornemen en kijken wat verbeterd kan worden’, vinden Duchoud en Jurg.

Zeven sporten is vooralsnog een heilig aantal. Het zevental heeft zich als eerste gecommitteerd aan de enige geschikte periode in dit drukke sportjaar: na WK voetbal, Wimbledon en Tour, en voor de start van de nationale voetbalcompetities.

Volgend jaar, bij de Europese Spelen in Minsk (juni), zal bezien worden hoeveel gewicht dat evenement in de schaal legt. Er staan vijftien sporten op het programma. Vier hebben officiële Europese titels verbonden aan de ES2019: judo, badminton, kanovaren en boksen. In 2015 was dat alleen judo.

Voor Nederland lijkt een kandidatuur voor de zeven Europese kampioenschappen een stap te ver. Het Rijk heeft de ondersteuning voor het huisvesten van grote toernooien verdubbeld: van vijf- naar tien miljoen. Wie kijkt naar het geld dat Glasgow in 6/7 van het toernooi steekt, weet genoeg. De Schotten (lees Britten) betalen van de 115 miljoen euro organisatiekosten liefst 90procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.